Ngôi nhà dành cho động vật hoang dã

Ở đây, các loài động vật quý hiếm, nguy cấp được các nhân viên cứu hộ chăm sóc, nuôi dưỡng và phục hồi sức khỏe trước khi tái thả về môi trường tự nhiên. Trạm cứu hộ này được thành lập từ dự án xây dựng khu cứu hộ gấu của Tổ chức Bảo vệ động vật hoang dã (WAR), Quỹ bảo tồn gấu và Quỹ Brigitte Bardot thực hiện giai đoạn năm 2008 - 2010. Đến năm 2021 được Ủy ban nhân dân tỉnh kiện toàn thành Trạm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me.

Nhân viên tại Trạm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me cho gấu ăn. Ảnh: THÙY TRANG

Với nhiệm vụ thực hiện công tác cứu hộ động vật hoang dã, tiếp nhận các cá thể động vật hoang dã bị tịch thu từ các vụ vi phạm pháp luật và của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh tự nguyện giao nộp để điều trị bệnh, nuôi dưỡng và phục hồi chức năng trước khi thả về môi trường sống tự nhiên. Bên cạnh công tác chuyên môn, trạm còn phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ động vật hoang dã.

Toàn bộ diện tích trạm cứu hộ gần 3ha, được thiết kế thành nhiều khu nuôi nhốt riêng biệt phù hợp với từng loài, tạo điều kiện dễ dàng cho hoạt động nuôi dưỡng và chăm sóc. Theo ông Nông Thanh Tùng - phụ trách Trạm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me, hiện nay, trạm tiếp nhận và chăm sóc 23 loài, với 117 cá thể động vật hoang dã, trong đó có nhiều loài động vật quý hiếm, nguy cấp cần được bảo vệ như gấu ngựa, gấu chó, vượn đen má vàng, khỉ đuôi lợn, culi nhỏ, tê tê Java, rùa núi vàng… Hầu hết các loài động vật khi tiếp nhận về đây đều trong tình trạng sức khỏe yếu do bị săn bắt, nuôi nhốt lâu ngày, bị thương…

Để có thể thả động vật hoang dã về môi trường tự nhiên, các nhân viên cứu hộ ở đây phải tốn rất nhiều tâm huyết trong công tác chăm sóc, điều trị sức khỏe, phục hồi tập tính tự nhiên cho động vật. Sau thời gian chăm sóc, điều trị, những con vật hoàn toàn khỏe mạnh và phục hồi bản năng hoang dã, trạm sẽ thả về môi trường thiên nhiên. Riêng đối với những con vật không còn khả năng tự sinh tồn sẽ được nuôi dưỡng suốt đời ở đây.

Trường hợp của loài gấu ngựa đang được nuôi dưỡng tại trạm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me là một trong những điển hình của việc cứu hộ động vật hoang dã. Đa số các cá thể gấu được các lực lượng chức năng như công an, kiểm lâm giải cứu, đưa về đây từ những vụ mua bán trái phép động vật. Có những cá thể trong tình trạng bị thương nặng, nhiễm trùng, gãy xương, cụt chi trước, cụt chi sau… Ngoài ra, thể trạng cá thể gấu có sức khỏe yếu, kém ăn, sợ sệt… có thể chết nếu không được điều trị kịp thời.

Các nhân viên cứu hộ tích cực chăm sóc, điều trị, đến nay các cá thể gấu ngựa đều có sức khỏe ổn định, ăn uống tốt. Không chỉ điều trị và chăm sóc sức khỏe, trạm còn tạo môi trường bán hoang dã, giúp các cá thể gấu có thể phục hồi bản năng hoang dã. Định kỳ hằng năm, trạm phối hợp vườn thú Vinpearl Safari Phú Quốc thăm khám, kiểm tra sức khỏe tổng quát định kỳ cho cá thể động vật hoang dã nuôi nhốt tại trạm, đặc biệt là loài gấu ngựa.

Dựa trên đặc điểm sinh học và sự phân bố của từng loài sau khi cứu hộ thành công, Chi cục Kiểm lâm tỉnh phối hợp Vườn quốc gia Phú Quốc, Vườn quốc gia U Minh Thượng tiến hành thả về môi trường tự nhiên nhiều cá thể động vật hoang dã. Năm 2025, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã thả về môi trường tự nhiên 10 cá thể khỉ đuôi dài. Thông qua việc tái thả về tự nhiên, các loài động vật được trả lại môi trường sống vốn có, góp phần phục hồi đa dạng sinh học, cân bằng hệ sinh thái.

Việc cứu hộ và chăm sóc động vật hoang dã là một công việc vất vả, đòi hỏi phải thực sự tâm huyết, tình yêu với các loài động vật. Ông Nguyễn Văn Hoàng - nhân viên trạm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me chia sẻ: “Số lượng động vật tiếp nhận nhiều hơn, đồng nghĩa mỗi nhân viên phải làm khối lượng công việc nhiều hơn. Công việc bắt đầu từ sáng sớm tới chiều tối, từ chế biến, phân chia khẩu phần thức ăn, dọn vệ sinh chuồng trại… Chưa kể có những loài khi mới tiếp nhận, bản tính còn hung dữ, rất nguy hiểm khi tiếp cận. Mặc dù vất vả nhưng khi thấy các con vật được cứu hộ kịp thời, phục hồi sức khỏe và thả về tự nhiên, chúng tôi cảm thấy rất vui”.

THÙY TRANG