Ngọt ngào hương vị mứt Tết

Chị Trần Ngọc Lành làm kẹo, mứt chuối. Ảnh: THỦY TIÊN

Xuân đang gõ cửa từng nhà, trong nhiều căn bếp nhỏ ở vùng quê trở nên ấm áp. Tận dụng nguyên liệu quen thuộc từ vườn nhà như dừa, gừng, chuối... qua bàn tay khéo léo của những người phụ nữ, từng mẻ mứt dân dã được ra đời. Những mẻ mứt dân dã không chỉ là món ngon đãi khách ngày Tết mà còn gói ghém sự chăm chút và tinh tế của người làm ra. Qua thời gian, mứt không chỉ là món ăn mà đã trở thành biểu tượng của sự sum vầy ngày Tết cổ truyền, góp phần lưu giữ hồn cốt văn hóa của mỗi gia đình Việt.

Ở ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Tuy, gia đình bà Nguyễn Thị Loan có hơn 10 năm giữ thói quen tự làm mứt Tết. Trên chiếc bàn gỗ cũ là những rổ dừa non trắng tinh, gừng tươi vừa được gọt vỏ. Tiếng cười nói rôm rả của cả nhà tạo nên một bản hòa âm rất đỗi thân quen của những ngày Tết đang đến gần. Bên bếp than hồng, bà Loan khéo léo đảo sợi mứt dừa, ánh mắt dõi theo từng chuyển động của chảo mứt đang sôi. Bà Loan cho biết: “Tết mà không có bánh, mứt là thiếu thiếu gì đó. Mỗi năm Tết đến, tôi đều chuẩn bị nguyên liệu làm mứt để cúng ông bà, biếu anh, chị, em và đãi khách”.

Trong các loại mứt thì mứt dừa luôn được gia đình bà Loan lựa chọn. Với nguyên liệu đơn giản từ những trái dừa trong vườn nhà, qua bàn tay khéo léo của bà, các thành viên trong gia đình sẽ có dĩa mứt dừa thơm lừng. “Để có được món mứt dừa thơm ngon, đầu tiên phải chọn được những trái dừa có cơm không quá cứng, không quá mềm. Cơm dừa được tách vỏ, rửa sạch rồi cắt sợi hoặc miếng vừa ăn, ướp với đường cho thấm. Dừa được đun liu riu, đảo đều tay tới khi đường bám vào miếng dừa tạo thành một lớp bột là được”, bà Loan chia sẻ.

Mứt dừa. Ảnh: THỦY TIÊN

Không riêng gia đình bà Loan, nhiều gia đình ở An Giang vẫn giữ thói quen tự làm mứt, bởi trong từng miếng mứt ấy có cả công sức, ký ức và tình thân. “Cuộc sống bây giờ bận rộn lắm, nhưng cứ gần Tết là tôi thu xếp về để làm mứt cùng mẹ. Không phải ngoài chợ thiếu mứt mà bởi đó là một phần ký ức của những mùa Tết xưa, là hơi ấm gia đình và cảm giác sum vầy mà không gì có thể thay thế được”, chị Nguyễn Thị Thanh, xã Vĩnh Bình tâm sự.

Tại ấp An Hòa, xã U Minh Thượng vào những ngày cận Tết, gia đình chị Trần Ngọc Lành tất bật làm món mứt chuối sợi, chuối khô, kẹo chuối truyền thống. Công việc này không chỉ giúp gia đình chị Lành có thêm thu nhập mà còn góp phần giữ gìn hương vị Tết cổ truyền của dân tộc. Theo chị Lành, việc làm mứt phục vụ Tết được khởi động từ rất sớm. “Nhờ làm kẹo, mứt từ nhiều năm qua mà gia đình tôi có thêm thu nhập, kinh tế phát triển hơn”, chị Lành nói.

Chị Lành gắn bó với nghề làm kẹo, mứt chuối truyền thống khoảng 10 năm nay. Các công đoạn làm đều bằng thủ công. Chị Lành nói: “Sản phẩm làm bán như làm cho gia đình ăn, nên không sử dụng chất bảo quản, phẩm màu, do đó khách hàng yên tâm về an toàn vệ sinh thực phẩm”.

Cuộc sống hiện đại với nhiều món ngon, mứt lạ, song những món mứt mang hương vị truyền thống vẫn là món không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của người Việt. Những người phụ nữ như bà Loan, chị Lành, chị Thanh đã và đang góp phần giữ gìn hồn Tết Việt cho thế hệ hôm nay và mai sau.

THỦY TIÊN