Nỗ lực bảo vệ và tái tạo đàn cá tự nhiên

20/08/2026 - 09:49

 - Trước nguy cơ suy giảm nguồn lợi thủy sản, nhiều hộ dân tại xã Phú Hữu (An Giang) và các vùng lân cận đã tự nguyện chung tay chăm sóc, bảo vệ và tái tạo các đàn cá sông tự nhiên, góp phần duy trì cân bằng hệ sinh thái vùng sông nước.

Điểm nuôi và bảo vệ cá tự nhiên của vợ chồng bà Nguyễn Thị Diệu tại ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Hậu.

Theo anh Nguyễn Văn Phùng, ngụ ấp Vĩnh Phước, hơn 2 năm trước, đàn cá rô phi khoảng 1kg xuất hiện tại bến đò Phước Hưng - Vĩnh Lộc. Anh Phùng mua thức ăn cho chúng và dần dần đàn cá ngày càng tăng, ước tính hơn 10 tấn.

Có khoảng 17 - 18 loại cá cùng chung sống như cá he, cá mè vinh, cá tra, cá tra dầu, cá dồ đém, cá chèn, cá trê, cá rô đồng, cá đỏ mang, cá chép, cá tai tượng, cá chài… Có những con cá tra dầu nặng khoảng 10kg, cá tai tượng từ 5 - 6kg và nhiều loại cá khác trọng lượng từ 3 - 6kg. “Từ đó đến nay, đàn cá không rời đi mà ngày càng sinh sôi nhờ nguồn thức ăn dồi dào và môi trường tự nhiên thuận lợi”, anh Phùng nói.

Mỗi ngày, anh Phùng cho cá ăn 2 lần, mỗi lần 15kg thức ăn viên công nghiệp. Ngoài thức ăn công nghiệp, cá ăn cơm dư, rau củ và trái cây như xoài chín, bắp cải. Nhiều người dân trong khu vực dùng chà tre rào xung quanh bến sông, chất lục bình, lắp đặt hệ thống đèn pha sáng vào ban đêm để canh giữ và giúp tàu thuyền tránh khu vực đàn cá trú ngụ. “Người dân và khách đi đò thường mang cơm, thực phẩm hoặc góp tiền mua thức ăn cho cá”, anh Phùng cho biết.

Theo anh Phùng, đàn cá từng bị một số người dùng xuyệt điện đánh bắt vào ban đêm khiến cá chết nhiều. Sau đó, đàn cá từng bỏ đi khoảng nửa tháng mới quay về. “Tôi vui khi đàn cá sinh sôi và về đây sinh sống ngày càng nhiều. Tôi hy vọng việc làm của tôi lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản thiên nhiên đến mọi người”, anh Phùng cho biết. Anh Nguyễn Văn Lưỡng, ngụ xã An Phú nói: “Bảo vệ đàn cá không chỉ bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn giúp nâng cao ý thức bảo tồn thiên nhiên của mọi người”.

Điểm nuôi và bảo vệ cá tự nhiên của anh Nguyễn Văn Phùng tại ấp Vĩnh Phước, xã Phú Hữu (An Giang).

Hơn 10 năm qua, vợ chồng bà Nguyễn Thị Diệu, ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Hậu, đã bền bỉ nuôi và bảo vệ đàn cá sông tự nhiên ước tính nặng hàng tấn. Ngoài cá he, mè vinh, dồ đém, trê, lóc..., khu vực này còn có cả rùa sinh sống.

Mô hình lan tỏa tích cực đến cộng đồng. Mỗi ngày, người dân địa phương cùng hỗ trợ mang cơm dư, rau củ và thức ăn viên để cho cá ăn 2 lần với lượng tiêu thụ 300 - 400kg. Nhằm hỗ trợ điểm nuôi, Ban Trị sự Phật giáo Hòa Hảo xã Vĩnh Hậu đã đầu tư máy xay rau củ quả làm thức ăn, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp mỗi khi hàng ngàn con cá nổi lên đớp mồi.

Vợ chồng bà Diệu còn làm cầu sắt dọc theo khu vực cá ở để thuận tiện canh gác và cho cá ăn, lắp đặt hệ thống đèn năng lượng mặt trời vào ban đêm để chống trộm. Đêm nào vợ chồng bà cũng thay nhau thức canh. Bà Diệu cho biết: “Khu vực này trở thành điểm phóng sinh quen thuộc của người dân vào các ngày rằm hoặc 29, 30 âm lịch hằng tháng. Chính quyền địa phương quan tâm, hỗ trợ giữ gìn an ninh, trật tự và ngăn chặn hành vi đánh bắt trái phép”.

Hiện nguồn lợi thủy sản đối mặt với nhiều thách thức về môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, biến đổi khí hậu, khai thác và đánh bắt quá mức… Những việc làm của vợ chồng bà Diệu, anh Phùng góp phần giúp phục hồi và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nhất là các loài cá có giá trị kinh tế cao; đồng thời góp phần giáo dục, nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo tồn hệ sinh thái.

TRỌNG TÍN