Nơi lằn ranh sinh tử

Bệnh nhân được chuyển vào Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang. Ảnh: MI NI

Đua với thời gian

Tối muộn, tiếng còi xe cứu thương vừa dứt, cánh cửa xe bật mở. Nhân viên bảo vệ nhanh chóng hỗ trợ người nhà đưa bệnh nhân vào Khoa Cấp cứu. Điều dưỡng viên Thái Mỹ Hương cất tiếng dứt khoát: “Bệnh nhân còn tỉnh không anh? Đưa vào trong luôn!”. Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển lên giường cấp cứu. Chị Hương đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, cho thở oxy, lấy mẫu xét nghiệm. Bên cạnh, bác sĩ Tô Văn Đà vừa thăm khám vừa khai thác nhanh diễn tiến bệnh từ người nhà để đưa ra nhận định ban đầu: Bệnh nhân viêm phổi trên nền di chứng tai biến mạch máu não cũ. Sau đó, các y lệnh liên tục được đưa ra… Ít phút sau, tình trạng bệnh nhân dần ổn định.

Đó chỉ là một trong hàng trăm trường hợp được Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang tiếp nhận mỗi ngày. Phía sau cánh cửa luôn sáng đèn ấy, những y bác sĩ và điều dưỡng viên vẫn miệt mài chạy đua với thời gian để giành giật sự sống cho người bệnh. Bác sĩ Trần Văn Sĩ - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang có nhiều năm công tác tại Khoa Cấp cứu trước khi đảm nhiệm công tác quản lý cho biết, cấp cứu là nơi tiếp xúc đầu tiên với người bệnh. Có những trường hợp được đưa vào trong tình trạng nguy kịch. Bác sĩ phải vừa khám vừa đưa ra hướng xử trí trong thời gian rất ngắn. Nếu chậm trễ, nguy cơ tử vong rất cao. Mọi quyết định đều phải chính xác bởi chỉ một nhận định sai cũng có thể ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh.

Bác sĩ Tô Văn Đà khám bệnh cho bệnh nhân. Ảnh: MI NI

Hơn 20 năm gắn bó với Khoa Cấp cứu, bác sĩ Tô Văn Đà cho biết điều khó nhất là không bao giờ biết trước điều gì sẽ xảy ra ở ca bệnh tiếp theo. “Có bệnh nhân còn tỉnh táo nhưng chỉ vài phút sau đã ngưng tim, ngưng thở. Khi đó, mọi phản ứng phải diễn ra ngay lập tức. Chậm một chút là mất cơ hội cứu sống”, bác sĩ Đà nói. Anh nhớ một ca nhồi máu cơ tim, bệnh nhân còn tỉnh khi vào viện nhưng đột ngột ngưng tim ngay tại khoa. Ê kíp lập tức ép tim, đặt nội khí quản, dùng thuốc hồi sức. Sau gần 30 phút, tim bệnh nhân đập trở lại và được chuyển lên chuyên khoa cứu sống bệnh nhân.

Bên cạnh những ca bệnh lẻ tẻ, không ít lần Khoa Cấp cứu phải tiếp nhận nhiều nạn nhân cùng một thời điểm. Các ca sốc nhiễm trùng, suy hô hấp, đa chấn thương hay nhồi máu cơ tim luôn là những tình huống phải chạy đua từng giây để giành lại sự sống cho bệnh nhân.

Những đêm không ngủ

Ở nhiều khoa điều trị, ban đêm là khoảng thời gian tương đối yên tĩnh. Nhưng với Khoa Cấp cứu, màn đêm lại là lúc áp lực bắt đầu tăng lên. Sau giờ hành chính, các phòng khám ngừng tiếp nhận, hầu hết người bệnh đều tập trung về khoa cấp cứu. Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Hải - Phó Trưởng Khoa Cấp cứu, khoa làm việc theo mô hình 2 ca, 3 kíp. Ca ngày từ 7 giờ đến 16 giờ. Ca đêm kéo dài từ 16 giờ hôm trước đến 7 giờ sáng hôm sau. Sau mỗi ca, ê kíp trực lại tiếp tục xoay vòng, không có khái niệm cuối tuần hay ngày lễ, Tết. “Tết, lễ đều như nhau. Đến ca là phải trực. Nhiều năm chúng tôi không đón một cái Tết trọn vẹn bên gia đình”, bác sĩ Hải nói.

Suốt 24 năm gắn bó với Khoa Cấp cứu, điều dưỡng viên La Thiện Đoàn đã quen với những ca trực xuyên đêm, những bữa cơm ăn vội và cả những cuộc gọi báo động bất kể ngày đêm. Theo anh Đoàn, áp lực của điều dưỡng cấp cứu không giống các khoa khác. Ngay từ khi bệnh nhân được đưa vào, điều dưỡng viên phải tiếp nhận, đo chỉ số sinh tồn, thực hiện y lệnh, lấy mẫu xét nghiệm, đưa bệnh nhân đi chụp X-quang, CT, siêu âm, hoàn tất hồ sơ, theo dõi sát diễn biến, phối hợp bác sĩ xử trí, đồng thời chuẩn bị chuyển người bệnh đến các khoa điều trị.

Điều dưỡng viên kiểm tra huyết áp cho bệnh nhân. Ảnh: MI NI

Với bệnh nhân nặng, có lúc phải cần đến 2 - 3 điều dưỡng viên cùng tham gia hồi sức. Nhiều ca nặng vào cùng một thời điểm khiến hành lang Khoa Cấp cứu chật kín băng ca, bác sĩ và điều dưỡng viên phải chia nhau xử lý từng trường hợp. Có lúc, tất cả làm việc liên tục nhiều giờ liền mà không kịp uống hết ly nước. “Dù mệt đến đâu thì khi có bệnh nhân vào, mình phải tập trung cao nhất. Bởi chỉ cần chậm một chút là có thể ảnh hưởng đến người bệnh”, anh Đoàn nói.

Thế nhưng, không phải lúc nào những nỗ lực ấy cũng được người nhà bệnh nhân thấu hiểu. “Có người vừa đưa người thân vào đã yêu cầu bác sĩ phải khám ngay. Nhưng trong cấp cứu, chúng tôi phải phân loại người bệnh theo mức độ nguy kịch. Người có nguy cơ tử vong sẽ được ưu tiên trước. Không ít lần nhân viên y tế bị người nhà lớn tiếng phản ứng vì cho rằng bệnh nhân phải chờ đợi”, bác sĩ Hải nói.

Không chỉ đối diện với áp lực từ người bệnh và người nhà, y bác sĩ Khoa Cấp cứu còn thường xuyên đứng trước nguy cơ phơi nhiễm nghề nghiệp. Bệnh nhân khi được đưa vào cấp cứu hầu như chưa qua sàng lọc, nhân viên y tế không thể biết người bệnh có bệnh truyền nhiễm hay không, nhưng vẫn phải tiếp cận ngay để giành giật sự sống trong từng phút.

Đang chăm sóc cha điều trị suy tim tại Khoa Cấp cứu, chứng kiến nhịp làm việc không ngơi nghỉ của đội ngũ y bác sĩ, anh Trần Thanh Mộng, ngụ xã Tân Thạnh chia sẻ: “Cha tôi nhiều lần phải nhập viện tại Khoa Cấp cứu. Lần nào các bác sĩ và điều dưỡng viên cũng tiếp nhận rất nhanh. Ngồi ở đây mới thấy các anh chị chạy liên tục từ bệnh nhân này sang bệnh nhân khác, gần như không lúc nào ngơi tay”.

Đồng hồ trong Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang tiếp tục trôi trong một nhịp thời gian không có điểm dừng. Bên ngoài, đêm đã muộn, nhưng bên trong, ánh đèn trắng vẫn không tắt, những ca bệnh mới lại tiếp tục được đưa vào và guồng quay cấp cứu lại bắt đầu thêm một vòng nữa.

MI NI