Phát hiện đường dẫn lưu bạch huyết mới ở phía sau mắt

Phát hiện có thể mở ra hướng nghiên cứu mới về cơ chế điều hòa dịch và đưa thuốc đến các cấu trúc sâu trong mắt.

Phát hiện mới của các nhà khoa học có thể mở ra những khả năng mới trong việc ngăn ngừa mất thị lực (Ảnh minh hoạ: Shutterstock).

Phát hiện thêm một đường dẫn lưu của mắt

Trong nhiều thập kỷ, giới khoa học cho rằng mắt thiếu một hệ mạch bạch huyết điển hình như ở nhiều cơ quan khác. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây đã xác định những kênh dẫn lưu liên quan đến bạch huyết ở phần trước mắt, trong đó có đường dẫn lưu được gọi là “uveolymphatic”, công bố năm 2009.

Đến nay, các cơ chế dẫn lưu dịch ở phần sau mắt, nơi có võng mạc và những cấu trúc quan trọng đối với thị giác, vẫn chưa được hiểu đầy đủ.

Nghiên cứu mới do các nhà khoa học thuộc Đại học British Columbia và Đại học Toronto thực hiện đã xác định một đường dẫn lưu ở phía sau mắt, được đặt tên là posterior ocular lymphatic outflow (POLO), có thể dịch là đường dẫn lưu bạch huyết mắt sau.

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Translational Vision Science & Technology vào tháng 7/2026, nhóm tác giả đã tiến hành thí nghiệm trên chuột trưởng thành, sử dụng các chất đánh dấu dựa trên albumin để theo dõi đường đi của dịch từ khoang trên hắc mạc.

Nhóm nghiên cứu kết hợp chụp cộng hưởng từ (MRI), hình ảnh huỳnh quang cận hồng ngoại và phân tích mô học để theo dõi sự di chuyển của chất đánh dấu. Kết quả cho thấy chất này di chuyển ưu tiên về phía mũi của hốc mắt, xuất hiện trong các cấu trúc bạch huyết và được phát hiện tại hạch bạch huyết vùng cổ cùng bên sau 20 phút.

Phân tích bằng kính hiển vi cũng cho thấy chất đánh dấu hiện diện trong các mạch ở hắc mạc có những dấu ấn đặc trưng của mạch bạch huyết. Đây là lớp mô giàu mạch máu nằm giữa củng mạc và võng mạc.

Các kết quả trên cung cấp bằng chứng thực nghiệm về một đường dẫn lưu bạch huyết ở phía sau mắt chuột. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu chưa xác định được tính liên tục của toàn bộ đường dẫn lưu ở cấp độ từng mạch, cũng như chưa làm rõ vai trò riêng của từng đoạn trong cơ chế này.

Tiềm năng nghiên cứu các bệnh lý về mắt

Đường dẫn lưu POLO có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách dịch được vận chuyển và đào thải khỏi phần sau mắt. Đây là vấn đề đáng quan tâm bởi sự cân bằng dịch và áp lực nội nhãn có vai trò quan trọng đối với chức năng thị giác.

Tăng nhãn áp là nhóm bệnh có thể gây tổn thương thần kinh thị giác và dẫn đến mất thị lực. Áp lực nội nhãn tăng là một yếu tố nguy cơ quan trọng, dù cơ chế bệnh sinh còn liên quan đến nhiều yếu tố khác.

Trong khi đó, thoái hóa điểm vàng do tuổi tác là bệnh lý phức tạp, ảnh hưởng đến vùng trung tâm võng mạc. Những nghiên cứu về cơ chế vận chuyển dịch, loại bỏ chất thải và điều hòa phản ứng miễn dịch có thể góp phần mở rộng hiểu biết về môi trường sinh học ở phần sau mắt.

Theo nhóm tác giả, việc xác định đường dẫn lưu POLO cũng gợi mở khả năng nghiên cứu các phương pháp đưa thuốc đến những cấu trúc sâu trong mắt. Nếu cơ chế này được làm rõ, các nhà khoa học có thể đánh giá liệu đường dẫn lưu có hỗ trợ vận chuyển thuốc hoặc cải thiện khả năng đào thải dịch trong một số bệnh lý hay không.

Tuy nhiên, những khả năng trên mới dừng ở định hướng nghiên cứu, chưa phải phương pháp điều trị đã được chứng minh hiệu quả.

Các tác giả cho biết cần tiến hành thêm những nghiên cứu để làm rõ cấu trúc giải phẫu, tốc độ dẫn lưu, các yếu tố chi phối hoạt động của đường POLO và vai trò của hệ thống này trong điều hòa dịch ở mắt.

Đặc biệt, cần xác nhận sự hiện diện và cơ chế hoạt động của đường dẫn lưu này ở người trước khi đánh giá khả năng ứng dụng trong điều trị các bệnh lý nhãn khoa.

Theo Báo Dân Trí