Công chức phòng chuyên môn thuộc UBND đặc khu Phú Quốc tuyên truyền, gắn biển tàu cá “3 không” tại khu vực Dương Đông. Ảnh: TÂY HỒ
Quản chặt từng tàu cá
Phó Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Nguyễn Lê Quốc Toàn cho biết địa phương xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, được triển khai thường xuyên, liên tục, với trách nhiệm cụ thể đến từng cơ quan, đơn vị và địa bàn. Tổng số tàu cá đã đăng ký đang hoạt động trên địa bàn đặc khu là 2.869 tàu, trong đó 473 tàu do tỉnh quản lý, gồm 260 tàu từ 12m đến dưới 15m và 213 tàu từ 15m trở lên thuộc diện bắt buộc đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 100%.
Đặc khu Phú Quốc được phân cấp quản lý 2.396 tàu cá, trong đó 2.395 tàu còn giấy phép khai thác thủy sản, đạt 99,96%. Sau khi được tỉnh điều chỉnh, bổ sung hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản vùng ven bờ và vùng lộng, đặc khu đã đăng ký, cấp giấy phép cho 402/446 tàu cá từ 6m đến dưới 12m thuộc nhóm “3 không”, đạt 90,14%. Đến nay, địa bàn đặc khu còn 260 tàu cá “3 không”, giảm một nửa so với cuối năm 2025. “Chúng tôi phân công cá nhân phụ trách giám sát vị trí neo đậu, quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, gắn trách nhiệm cụ thể đối với từng tàu cá, theo phương châm nắm chắc tàu, chủ tàu, vị trí neo đậu và người giám sát”, ông Nguyễn Lê Quốc Toàn cho biết.
Kiểm soát từ cửa biển
Cùng với quản lý đội tàu, các đơn vị biên phòng đóng quân trên địa bàn đặc khu Phú Quốc tăng cường tuần tra, kiểm soát tại cửa sông, cửa biển, bến cá, cảng cá, bãi ngang và khu neo đậu. Tàu hết hạn đăng kiểm, hết hạn giấy phép hoặc thuộc nhóm “3 không” không được xuất bến. Trường hợp phát hiện vi phạm được lập hồ sơ xử lý theo quy định.
Tại cảng cá An Thới và cảng cá Gành Dầu, 100% tàu cá cập cảng, rời cảng được kiểm soát, đối chiếu nhật ký khai thác với dữ liệu kiểm soát xuất, nhập bến. Các trường hợp có dấu hiệu vi phạm các quy định phòng, chống khai thác IUU không được xác nhận nguồn gốc thủy sản.
Là chủ tàu hậu cần nghề cá hoạt động tại vùng biển Tây Nam và Côn Đảo, ông Danh Phú (sinh năm 1958), ngụ khu phố 3 Dương Đông, đặc khu Phú Quốc cho biết gia đình có 4 tàu hậu cần thu mua hải sản trên biển. Mỗi chuyến ông ghi nhật ký khai thác bằng ứng dụng điện tử, xác định tọa độ và số hiệu tàu trước khi chở cá về Phú Quốc. Ông Phú nói: “Khi tàu về đến Phú Quốc, tôi trình ban quản lý cảng cá An Thới, qua trạm biên phòng thực hiện thủ tục. Khi thực hiện đúng, đầy đủ các quy định mới được lên cá”.
Theo ông Phú, 4 tàu của gia đình đều lắp thiết bị VMS, với chi phí khoảng 21 triệu đồng/thiết bị, được hỗ trợ 50% chi phí. Chi phí duy trì thiết bị VMS cho 4 tàu này khoảng 10 triệu đồng/năm.
Ngoài nghề hậu cần nghề cá, ông Phú còn là chủ nhà thùng nước mắm Hải Nguyên có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao, với hơn 100 thùng ủ chượp. Nguồn cá cơm phục vụ sản xuất nước mắm cũng được ông thực hiện truy xuất nguồn gốc. Theo ông Phú, qua tuyên truyền của lực lượng biên phòng, ông tuân thủ chặt chẽ các quy định về kiểm soát nguồn nguyên liệu và khai thác, truy xuất nguồn gốc, góp phần cùng địa phương thực hiện tốt công tác phòng, chống khai thác IUU.
Thời gian tới, UBND đặc khu Phú Quốc tiếp tục rà soát, cập nhật danh sách tàu cá “3 không”, duy trì phân công giám sát từng tàu, từng vị trí neo đậu. Đặc khu kiến nghị ngành chuyên môn cấp tỉnh hướng dẫn cụ thể trình tự xử lý đối với nhóm tàu này, góp phần thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu về chống khai thác IUU.
TÂY HỒ