Song song đó, ngành nông nghiệp nỗ lực quy hoạch vùng sản xuất và chuẩn hóa đo lường phát thải. Để chiến lược chuyển đổi này đạt hiệu quả, rất cần sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt từ các bên, nhất là chính quyền địa phương.
Cần sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt từ các bên
Sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050” (đề án), các địa phương đã nhanh chóng vào cuộc. Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Thị Thu Hương cho biết, đến nay, đã có 22 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch hành động cấp tỉnh.
Đơn cử như tỉnh Quảng Trị triển khai mô hình lúa giảm phát thải tại 13 xã trên địa bàn tỉnh với tổng diện tích thực hiện hơn 6.000 ha. Thành phố Huế thực hiện mô hình “Áp dụng tiến bộ kỹ thuật ba giảm ba tăng; quản lý nước; quản lý rơm rạ để sản xuất lúa theo hướng phát thải thấp” với diện tích 20 ha. Bên cạnh đó, nhiều tổ chức quốc tế, doanh nghiệp đã đăng ký tham gia triển khai nhiều mô hình thực tiễn. Hệ thống đo lường-báo cáo-thẩm định (MRV) được các đơn vị khẩn trương triển khai.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, từ nay tới năm 2030, ngành trồng trọt sẽ hình thành những vùng sản xuất trồng trọt phát thải thấp theo từng ngành hàng và vùng sinh thái. Trong đó, trọng tâm là xây dựng vùng sản xuất lúa, cà-phê, cây ăn quả, ngô phát thải thấp theo lợi thế.
Đối với cây lúa, mở rộng các mô hình canh tác tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý rơm rạ, giảm lượng giống gieo sạ, tối ưu sử dụng phân bón và cơ giới hóa đồng bộ gắn với triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đối với cây cà-phê, tập trung xây dựng mô hình cà-phê tuần hoàn, tưới tiết kiệm, sử dụng phân hữu cơ, tái sử dụng phụ phẩm và phục hồi sức khỏe đất tại Tây Nguyên và Sơn La; đồng thời thí điểm xây dựng vùng cà-phê phát thải thấp gắn với truy xuất nguồn gốc và xuất khẩu bền vững.
Trên nhóm cây ăn quả (sầu riêng, thanh long, bưởi, chanh dây, xoài), ngành tập trung quản lý nước tưới, xử lý phụ phẩm nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế. Cùng với đó, tiến hành chuẩn hóa hệ thống MRV đồng bộ từ Trung ương đến địa phương; ưu tiên hoàn thiện quy trình đối với cây lúa, cà-phê sau đó mở rộng sang những loại cây trồng chủ lực khác.
Phát huy vai trò của địa phương
Ngành nông nghiệp đặt ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2035, lĩnh vực trồng trọt sẽ góp phần giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính (CO2tđ) so với năm cơ sở 2020. Xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho các sản phẩm của ngành hàng trồng trọt. Mỗi tỉnh tổ chức triển khai ít nhất từ một đến hai mô hình sản xuất trồng trọt giảm phát thải có khả năng nhân rộng; thí điểm ít nhất 15 mô hình canh tác có khả năng phát triển tín chỉ các-bon đáp ứng được yêu cầu của các tổ chức quốc tế…
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, mục tiêu lớn nhất của đề án là từng bước xây dựng một nền trồng trọt bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, giảm chi phí đầu vào, nâng cao thu nhập cho người dân và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Do vậy, trong thời gian tới, sản xuất trồng trọt giảm phát thải phải chuyển mạnh từ tư duy sản xuất theo sản lượng sang tư duy phát triển theo chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và trách nhiệm môi trường. Trong chiến lược này, Trung ương giữ vai trò định hướng, ban hành cơ chế, quy trình và hỗ trợ kỹ thuật; còn địa phương giữ vai trò tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và xây dựng các mô hình sản xuất phát thải thấp quy mô lớn, bền vững và có khả năng nhân rộng. Các địa phương phải là lực lượng nòng cốt tổ chức thực hiện trên thực địa; chủ động lựa chọn vùng sản xuất, cây trồng, mô hình phù hợp; huy động nguồn lực và tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết.
Đọc nhiều
