Sân bay Long Thành bước vào giai đoạn nước rút trước ngày khai thác

Tập trung hoàn thiện các hạng mục trọng điểm

Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dự án hạ tầng hàng không trọng điểm quốc gia, được xây dựng trên diện tích khoảng 5.000 ha tại phường Long Thành (thành phố Đồng Nai), với tổng mức đầu tư khái toán hơn 16 tỷ USD, chia thành 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư hơn 5,4 tỷ USD, công suất thiết kế 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

ACV đang triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuẩn bị vận hành Cảng HKQT Long Thành theo lộ trình tăng dần quy mô khai thác, đảm bảo an toàn, hiệu quả và phù hợp với tiến độ hoàn thiện hạ tầng. Ảnh: Phan Công

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), tại Dự án thành phần 3 (các công trình thiết yếu), tổng giá trị sản lượng thực hiện đạt 73.869,87 tỷ đồng, tương đương 85,55% giá trị hợp đồng; tổng giá trị giải ngân đạt khoảng 47.055 tỷ đồng, tương đương 54,49%.

Trong tổng số 16 gói thầu xây lắp chính, có 4 gói đã hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc, gồm: Hệ thống giao thông kết nối tuyến số 1 và tuyến số 2; san nền và thoát nước; cọc công trình nhà ga hành khách và tường rào ranh giới trong phạm vi 1.810 ha.

Nhiều gói thầu trọng điểm khác cũng đạt tiến độ cao. Trong đó, gói thầu đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay đạt 99,5%; Hệ thống cung cấp nhiên liệu tàu bay đạt 98,1%; sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách đạt 96,03%; đường cất hạ cánh thứ hai và đường lăn đạt 92,07%.

Tuy nhiên, một số gói thầu trọng điểm như nhà ga hành khách, hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, nhà ga hàng hóa số 1 và nhà để xe vẫn đang được đẩy nhanh tiến độ. Chủ đầu tư cùng các nhà thầu tập trung tháo gỡ khó khăn, bổ sung nhân lực, thiết bị và điều chỉnh phương án tổ chức thi công nhằm bảo đảm tiến độ hoàn thành các hạng mục theo kế hoạch.

Đối với nhà ga hành khách, công trình đã cơ bản hoàn thành phần xây dựng, chuyển trọng tâm sang lắp đặt thiết bị và hoàn thiện các hệ thống phục vụ khai thác như xử lý hành lý, soi chiếu an ninh và các dây chuyền kỹ thuật chuyên ngành. Công tác kiểm tra, chạy thử từng thiết bị và thử nghiệm liên động giữa các hệ thống đang được triển khai để đánh giá khả năng vận hành đồng bộ.

Nhiều hạng mục bên trong nhà ga đang được hoàn thiện. Ảnh: Phan Công

Tại gói thầu hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, các tuyến đường kết nối số 1 và số 2 đã được kết nối bằng đường bê tông nhựa. Các nhà thầu đang tiếp tục hoàn thiện kết cấu mặt đường, cầu cạn, hệ thống cấp thoát nước, cấp điện, chiếu sáng và cảnh quan. Liên danh nhà thầu đã huy động hơn 2.000 nhân sự cùng 186 thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành các hạng mục trong tháng 12/2026.

Trong khi đó, gói thầu nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ đang được tăng cường nguồn lực thi công. Do thời gian lựa chọn nhà thầu kéo dài, thời gian thi công thực tế bị rút ngắn đã ảnh hưởng đến khối lượng thực hiện. Các đơn vị đã điều chỉnh phạm vi công việc, tăng ca và tổ chức thi công liên tục để bù đắp tiến độ. Phương án khai thác từng phần cũng đang được nghiên cứu trong bối cảnh một số hệ thống tự động phải chờ thiết bị nhập khẩu.

Để bảo đảm nguồn lực cho công trường, ACV đã thực hiện 7 đợt thanh toán trong khoảng 5 tháng, với tổng giá trị khoảng 6.300 tỷ đồng cho các hạng mục. Đồng thời, chủ đầu tư phối hợp với Ban Quản lý dự án và các đơn vị liên quan rà soát từng phần việc, điều chỉnh phạm vi thi công, chuyển giao một số hạng mục cho nhà thầu khác có đủ năng lực và đẩy nhanh công tác nghiệm thu.

Chuẩn bị vận hành đồng bộ, ứng dụng công nghệ hiện đại

Song song với tiến độ xây dựng, công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được triển khai đồng bộ, từ xây dựng phương án tổ chức chuyến bay, bố trí phương tiện vận tải đến hoàn thiện quy trình vận hành và các thủ tục pháp lý.

Theo phương án của ACV, sân bay dự kiến khai thác theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu, từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, nhà ga hành khách ưu tiên khai thác khu cánh Tây và khu trung tâm, với sản lượng khoảng 20 - 30 chuyến bay mỗi ngày. Tổng sản lượng đăng ký của Vietnam Airlines và Vietjet tương đương 6 - 10% công suất thiết kế, tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế.

ACV đẩy nhanh tiến độ, chuẩn bị vận hành sân bay Long Thành. Ảnh: Phan Công

Đối với vận chuyển hàng hóa, một phần nhà ga hàng hóa số 1 dự kiến phục vụ hàng hóa nội địa từ ngày 24/12/2026. Từ tháng 1/2027, nhà ga bắt đầu phục vụ các chuyến bay quốc tế, ngoại trừ các tuyến đi châu Âu và Hoa Kỳ.

Trong giai đoạn hai, từ tháng 4 đến tháng 10/2027, các hãng hàng không dự kiến mở rộng khai thác mạng bay quốc tế đến châu Âu, châu Úc, Nam Á, Đông Bắc Á, Đông Nam Á và châu Mỹ, đồng thời bổ sung một số đường bay nội địa. Sản lượng hành khách dự kiến đạt 50% công suất thiết kế. Từ tháng 10/2027, căn cứ lịch bay mùa đông, sân bay dự kiến khai thác 100% công suất thiết kế, phục vụ đầy đủ mạng bay nội địa và quốc tế.

Để chuẩn bị cho hoạt động khai thác, ACV phối hợp với đơn vị tư vấn sân bay Incheon xây dựng 55 kịch bản vận hành. Trong tháng 9/2026, hai kịch bản đã được tổ chức thử nghiệm với sự tham gia của các đơn vị liên quan. Bên cạnh đó, chủ đầu tư dự kiến triển khai 3 đợt thử nghiệm vận hành tổng thể (ORAT) trong tháng 9, 10, 11 và 12/2026, tập trung vào các lĩnh vực phục vụ hành khách, hành lý, khai thác khu bay, an ninh, an toàn và công nghệ thông tin.

Công tác hoàn thiện thủ tục pháp lý cũng đang được đẩy nhanh. Các hồ sơ về giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không, giấy phép cung cấp dịch vụ, tài liệu khai thác sân bay, tài liệu khai thác nhà ga và chương trình an ninh hàng không được khẩn trương hoàn thiện, trình cơ quan chức năng xem xét, phê duyệt. Các thủ tục nghiệm thu, môi trường, cấp phép cho nhân viên và phương tiện hoạt động trong khu bay cũng được triển khai song song.

Một trong những điểm nhấn của sân bay Long Thành là hệ thống nhà ga hành khách có thiết kế hiện đại, kết hợp các yếu tố văn hóa bản địa. Công trình gồm ga trung tâm và 3 cánh, có chiều cao đỉnh mái hơn 45 m, tổng diện tích sàn khoảng 376.000 m². Phần mái nhà ga chính được tạo hình theo những lớp cánh hoa sen đan xen, xòe rộng; hệ thống mái kính lấy sáng có diện tích khoảng 10.000 m². Không gian nội thất sử dụng vật liệu tre trang trí, kết hợp các mảng xanh và hệ thống trần nhôm lấy sáng tự nhiên.

Nhà ga hành khách sân bay Long Thành, công trình quan trọng của dự án sân bay Long Thành trong giai đoạn hoàn thiện lắp ráp các trang thiết bị máy móc chuẩn bị công tác vận hành thử. Ảnh: Phan Công

Đáng chú ý, hệ thống xử lý hành lý tự động tại sân bay có tổng chiều dài băng chuyền khoảng 24 km, ứng dụng công nghệ khay độc lập (ICS), cho phép theo dõi và định tuyến từng kiện hành lý. Hệ thống còn tích hợp 28 máy soi chiếu công nghệ CT thế hệ mới cùng 28 bộ phân loại, hỗ trợ tạo hình ảnh 3D bên trong hành lý, phát hiện chất nổ và vật phẩm bị cấm.

Cùng với đó, sân bay từng bước triển khai mô hình hành trình không giấy tờ, ứng dụng căn cước công dân gắn chip, VNeID mức độ 2 và công nghệ sinh trắc học nhận diện khuôn mặt tại các khâu làm thủ tục, kiểm soát an ninh và lên máy bay. Nhà ga được trang bị 12 làn kiểm soát an ninh tự động bằng sinh trắc học, góp phần rút ngắn thời gian làm thủ tục và nâng cao trải nghiệm hành khách.

Về giao thông kết nối, ACV đang xây dựng phương án phân luồng riêng cho xe buýt, taxi, xe công nghệ, xe hợp đồng và phương tiện trung chuyển. Xe buýt công cộng được ưu tiên bố trí tại khu vực đón trả khách tiếp giáp nhà ga; taxi và xe công nghệ có khu vực đỗ chờ điều phối cùng làn đón khách chuyên biệt. Luồng phương tiện đưa khách đi và đón khách đến được tổ chức tách biệt, kết hợp hệ thống camera giám sát và thu phí điện tử không dừng tại các điểm kiểm soát ra vào.

Với công suất thiết kế giai đoạn 1 đạt 25 triệu hành khách mỗi năm và khả năng mở rộng lên 100 triệu hành khách khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn, Cảng hàng không quốc tế Long Thành được kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế mới của khu vực phía Nam. Việc hoàn thiện đồng bộ hạ tầng, công nghệ, quy trình vận hành và hệ thống giao thông kết nối không chỉ phục vụ mục tiêu đưa sân bay vào khai thác cuối năm 2026 mà còn tạo động lực phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo Baotintuc.vn