Sức sống mới ở đặc khu Kiên Hải

Người dân đặc khu Kiên Hải nuôi cá lồng bè trên biển. Ảnh: PHẠM HIẾU

Sáng sớm ở Hòn Sơn khá yên bình. Từ xa khơi những chiếc tàu đánh lưới ghẹ nối đuôi nhau vào bờ sau đêm dài lênh đênh trên biển. Những hàng quán khu vực gần cầu cảng, du khách vừa nhâm nhi cà phê vừa ngắm bình minh và lên kế hoạch cho hành trình khám phá hòn đảo xinh đẹp này...

Ngồi bên cầu cảng, ông Nguyễn Văn Hưng - người có gần 60 năm gắn bó ở Hòn Sơn chậm rãi kể: “Hồi đó cực lắm, điện không có, người dân chủ yếu sống bằng nghề đi biển. Tụi nhỏ lớn lên cứ muốn vào đất liền vì trên đảo ít cơ hội việc làm”.

Thế nhưng khi nhắc đến cuộc sống hiện tại, trong ánh mắt của người đàn ông xứ đảo lại ánh lên niềm vui khó tả. Chỉ về dãy homestay mới xây ven biển, ông Hưng tâm sự: “Con trai tôi trước làm công nhân ở Bình Dương, giờ về đảo làm du lịch, thu nhập khá hơn, cuộc sống ổn định hơn”.

Theo ông Hưng, mấy năm nay hạ tầng giao thông tại địa phương được đầu tư đồng bộ hơn, điện lưới quốc gia cũng kéo ra tận đảo. Những chuyến tàu cao tốc nối đất liền với đảo không chỉ mở ra cơ hội giao thương thuận lợi mà còn đưa du khách đến đảo vui chơi. “Du khách tới Hòn Sơn ngày càng đông. Họ thích vẻ đẹp hoang sơ, thích trải nghiệm đời sống ngư dân, thích câu cá, lặn ngắm san hô, ăn hải sản trên bè... Nhờ du lịch mà đời sống người dân Hòn Sơn khởi sắc hơn”, ông Hưng khẳng định.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Dung - vợ ông Hưng chia sẻ, vào mùa cao điểm du lịch có khi phục vụ du khách không xuể. “Du khách thích hải sản Hòn Sơn lắm, nhất là nhum, mực, cá xanh xương, cá bóp... Nhiều đoàn du khách tới rồi còn đặt trước cho hôm sau”, bà Dung kể.

Không chỉ kinh doanh thuận lợi hơn, điều khiến bà Dung vui nhất là môi trường sống trên đảo ngày càng sạch, đẹp. Người dân dần thay đổi nhận thức về bảo vệ môi trường, hạn chế rác thải nhựa và giữ gìn cảnh quan để phát triển du lịch bền vững…

Theo người dân đặc khu Kiên Hải, đổi thay ở địa phương không chỉ đến từ du lịch mà còn từ các mô hình kinh tế, nhất là nuôi cá lồng bè công nghệ cao. Ông Mai Văn Hiệp là một trong những người tiên phong nuôi cá trên biển bằng lồng nhựa HDPE ở đặc khu Kiên Hải chia sẻ: “Lồng nhựa HDPE chịu được sóng to, độ bền cao nên bè nuôi được ở vùng biển xa khơi. Ngoài ra, tôi còn thay đổi thức ăn công nghiệp cho cá giúp môi trường sạch hơn, tỷ lệ cá sống đạt hơn 91%, lợi nhuận cao hơn hẳn”.

Du khách vui chơi tại quần đảo Nam Du. Ảnh: PHẠM HIẾU

Không chỉ dừng lại ở quy mô nuôi cá hộ gia đình, đặc khu Kiên Hải còn thu hút các nhà đầu tư lớn như Tập đoàn Mavin triển khai dự án nuôi cá chẽm công nghệ hiện đại gồm: Lồng nuôi Na Uy, công nghệ cho ăn của Pháp và thu hoạch của Australia. Với diện tích mặt nước khoảng 2.000ha, dự án kỳ vọng sản xuất 30.000 tấn cá mỗi năm.

Theo Ủy ban nhân dân đặc khu Kiên Hải, nhờ có nhiều hòn đảo tạo thành những vùng vịnh kín gió, nước khá sâu nên Kiên Hải có nhiều điều kiện phát triển nuôi biển. Đến nay, địa phương có trên 200 hộ nuôi cá, với gần 1.200 lồng bè, sản lượng trung bình hằng năm khoảng 1.200 tấn. Ngoài ra, Kiên Hải có nhiều bãi tắm đẹp, nước biển trong xanh, cát trắng như bãi Bàng, bãi Bấc, bãi Thiên Tuế, bãi Giếng, bãi Cây Mến, bãi Đất Đỏ, bãi Ngự… Người dân thân thiện, ẩm thực phong phú nên có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch.

Đặc khu Kiên Hải được đầu tư hạ tầng giao thông thuận tiện, với hệ thống đường quanh đảo, ngang đảo, cầu cảng và điện lưới quốc gia kéo từ đất liền ra đảo Hòn Tre và Hòn Sơn. Riêng quần đảo Nam Du hiện còn máy phát điện, sắp tới sẽ được kéo điện lưới quốc gia. Bên cạnh đó, trường học được đầu tư khang trang, trạm y tế được nâng cấp, trẻ em có điều kiện học tập tốt hơn trước.

Hằng ngày đặc khu Kiên Hải có gần 10 lượt tàu cao tốc ra vào, kết nối với đất liền, thuận lợi giao thương, du lịch… Tính đến hết năm 2025, thu nhập bình quân đạt 75,2 triệu đồng/người và không còn hộ nghèo.

Là một trong những nhà đầu tư mô hình cắm trại cao cấp ven biển tại Hòn Sơn và Nam Du, ông Lý Thừa Lợi - Phó Tổng Giám đốc Công ty Golden Link Tourism, phường Rạch Giá mong muốn đặc khu Kiên Hải sớm đầu tư hệ thống xử lý rác thải, chấn chỉnh du lịch tự phát làm ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín và chất lượng du lịch địa phương. Kiên Hải sớm có quy hoạch phân khu du lịch để nhà đầu tư mạnh dạn đầu tư dài hạn.

Bí thư Đảng ủy đặc khu Kiên Hải Nguyễn Quốc Tuấn cho biết, thời gian tới địa phương tập trung thực hiện 3 khâu đột phá chiến lược và 8 nhóm giải pháp trọng tâm tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ, du lịch và nuôi biển công nghiệp, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kết cấu hạ tầng, logistics... với quyết tâm đưa Kiên Hải trở thành địa phương đứng top đầu về sản lượng nuôi trồng thủy sản và là trung tâm du lịch trọng điểm của tỉnh.

PHẠM HIẾU