Thâm trầm di tích Gò Cây Tung

Cây tung khổng lồ, tán lá xum xuê.

Di tích Gò Cây Tung ở phường Thới Sơn là một di chỉ thuộc nền văn hóa Óc Eo, từng tồn tại và phát triển ở Nam Bộ Việt Nam. Nơi đây được Viện Khảo cổ phối hợp với Bảo tàng An Giang khai quật lần đầu tiên vào cuối năm 1993 - đầu năm 1994, một lần vào năm 1995.

Năm 2008, với sự phối hợp giữa Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh An Giang (cũ) và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh đã khai quật thêm lần thứ 3 tại di tích này.

Qua các đợt khai quật, giới khảo cổ nhận định di tích Gò Cây Tung trải qua nhiều giai đoạn phát triển lịch sử, từ khu cư trú của ngôi làng cổ thuộc thời kỳ Tiền Óc Eo đến Óc Eo, sau đó là đền thờ Hindu giáo và khu mộ táng. Quá trình nghiên cứu đã phát hiện nhiều hiện vật giá trị như đồ gốm sinh hoạt, công cụ đá, đồ trang sức cùng các dấu tích kiến trúc cổ.

Bộ rễ cây tung cổ thụ trồi lên mặt đất, trải dài hàng mét.

Trong ấn phẩm “Khảo cổ học Nam Bộ thời sơ sử” xuất bản năm 2018, Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Chí Hoàng cho biết, đầu tiên, di tích được gọi là Trà Cột, vốn là một gò đất hình bầu dục rộng hơn 11.700 m² và cao khoảng 13,5 m so với chân ruộng xung quanh. Tên gọi Gò Cây Tung là do các nhà khảo cổ học định danh vì trên gò có 2 cây tung cổ thụ, tuổi thọ hơn trăm năm.

Trong quá trình khai quật, các nhà khảo cổ học đã phát hiện số lượng lớn đồ gốm, với hai loại chất liệu gốm thô và gốm mịn, gồm: mâm bồng, bát có chân đế, bình, nồi, nắp vung, vòi ấm, mảnh chai gốm…

Ngôi miếu nhỏ được người dân dựng lên để thờ cúng.

Ngày nay, hai cây tung cổ thụ ngàn năm vẫn sống khỏe mạnh, vút cao hơn 20 mét với đường kính gốc gần 2 mét, tán lá rộng bao phủ cả một vùng. Xung quanh đó còn có vài cây tung cùng cỡ và nhiều cây cổ thụ khác.

Trên gò, những mảng gạch cổ phủ đầy rêu xanh. Điều đáng quý nhất ở Gò Cây Tung chính là sự chăm sóc thành tâm của người dân quanh vùng. Họ tự tay gom gọn từng viên gạch, gìn giữ môi trường cảnh quan sạch đẹp, đồng thời dựng một lán lá với chiếc sạp tre dài để du khách thập phương có chốn dừng chân nghỉ ngơi.

ĐỨC TOÀN