Ứng dụng AI, nâng tầm giá trị mật ong dú Bảy Núi

Anh Nguyễn Trung Thành (hàng đầu, thứ hai từ phải qua) nhận giải ba cuộc thi dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026, do Trung ương Đoàn tổ chức.

Dự án mang tính cộng đồng

Anh Thành cho biết từ khoảng 10 đàn ong không ngòi đốt năm 2019, sau 7 năm nghiên cứu, thuần dưỡng, nhân giống và thương mại hóa bằng nguồn lực tự có, dự án phát triển lên khoảng 1.000 đàn năm 2026. Năm 2025, mô hình nuôi ong dú kết hợp cây ăn trái và cây thảo dược tại vùng núi Tịnh Biên do anh là thành viên chính thực hiện được Sở Khoa học và Công nghệ công nhận, xếp loại khá và cấp giấy chứng nhận đăng ký kết quả.

Kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành mô hình sinh kế cộng đồng. Năm 2025, 2 dự án nuôi ong dú bằng thảo dược thuộc chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được triển khai tại phường Thới Sơn, với 32 hộ tham gia, tổng nguồn lực khoảng 1,28 tỷ đồng, trong đó anh Thành cung cấp giống, chuyển giao kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Theo anh Thành, khả năng thích nghi và nhân rộng tiếp tục được thử nghiệm tại các vùng sản xuất hữu cơ ở xã Giao Long (Vĩnh Long) và xã Nha Bích (Đồng Nai). Tại đây, dự án được định hướng tạo ra 2 tầng giá trị, gồm bổ sung thu nhập từ các sản phẩm của ong cho người dân, đồng thời tham gia thụ phấn và cung cấp dữ liệu sinh học hỗ trợ giám sát hệ sinh thái canh tác.

Năm 2026, anh Thành cùng nhóm cộng sự đề xuất ứng dụng cảm biến và AI trong giám sát đàn ong và đánh giá giá trị sinh học của mật ong nuôi trong vườn dược liệu. Mô hình tích hợp IoT -

AI/Computer Vision - dữ liệu sinh học nhằm chuẩn hóa quản lý đàn, hỗ trợ phát hiện bất thường và dự báo năng suất. Đồng thời, nghiên cứu mối liên hệ giữa nguồn hoa dược liệu và giá trị sinh học của mật ong, hướng tới sản phẩm chất lượng được kiểm chứng và khả năng truy xuất nguồn gốc.

“Chúng tôi không chỉ phát triển sản phẩm mật ong mà hướng tới xây dựng mô hình kinh tế sinh học từ ong không ngòi đốt là doanh nghiệp nắm giữ giống nền, khoa học, công nghệ, dữ liệu, tiêu chuẩn và thị trường; người dân tham gia mạng lưới sản xuất; mỗi đàn ong tạo ra giá trị thương mại, sinh kế và giá trị sinh thái”, anh Thành nói.

Mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và giá trị của sản phẩm, việc xây dựng chiến lược giá phù hợp có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng phát triển thị trường của các sản phẩm đặc sản. Với mật ong dú, anh Thành cùng các cộng sự chọn cách tiếp cận dựa trên giá trị sản phẩm thay vì cạnh tranh bằng giá bán thấp.

Anh Thành cho biết theo định hướng này, giá bán không chỉ được xem là yếu tố quyết định doanh thu mà còn góp phần định vị thương hiệu, xác lập nhóm khách hàng mục tiêu và thể hiện mức độ đầu tư vào chất lượng. Việc thiết kế nhiều dung tích sản phẩm giúp khách hàng có thêm lựa chọn, từ nhu cầu trải nghiệm ban đầu đến sử dụng thường xuyên.

Trong chiến lược kinh doanh của anh Thành, dòng mật ong dú phổ thông được xác định là sản phẩm chủ lực, dự kiến chiếm khoảng 70% sản lượng mật thương mại. Mức giá quy đổi được định hướng ở 2,5 triệu đồng/lít, với 3 quy cách đóng gói gồm 100ml, 200ml và 300ml; mức giá lần lượt là 250.000 đồng, 500.000 đồng và 750.000 đồng.

Các mức giá được xây dựng theo tỷ lệ tương ứng với dung tích, tạo sự nhất quán trong danh mục sản phẩm và giúp khách hàng dễ lựa chọn theo nhu cầu sử dụng, khả năng chi tiêu. Đây là quy cách tiếp cận phù hợp với những khách hàng lần đầu tìm hiểu hoặc muốn trải nghiệm mật ong dú trước khi quyết định mua thường xuyên.

Bên cạnh dòng mật ong dú phổ thông, anh Thành định hướng phát triển dòng mật ong dú thảo dược cao cấp, dự kiến chiếm khoảng 30% sản lượng mật thương mại, với mức giá 3,5 triệu đồng/lít, cao hơn dòng phổ thông 1 triệu đồng/lít, tương đương mức tăng 40%.

Trong dài hạn, sản phẩm mật ong của anh Thành không chỉ phụ thuộc vào việc thiết lập mức giá mà còn phụ thuộc vào cách doanh nghiệp chứng minh giá trị sản phẩm và duy trì mối quan hệ với khách hàng. Với định hướng đó, anh Thành lựa chọn giữ giá trị định vị của mật ong dú, đồng thời giảm rào cản mua thử thông qua dung tích và phân khúc sản phẩm.

ĐỨC TOÀN