Vì sao đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh nóng trở lại trên mạng xã hội?

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025 (Ảnh: Hải Long).

Hai ngày vừa qua, đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh năm 2025 bỗng lên xu hướng trên nền tảng Threads, thu hút hàng chục nghìn học sinh, sinh viên tham gia thảo luận.

Một trong những bài đăng nhận nhiều tương tác nhất là bài của tài khoản has***. Học sinh đang học lớp 12 này bức xúc với đề minh hoạ vì “học một kiểu, thi một kiểu khác”.

“Bọn em học 12 năm Tiếng Anh trên lớp, các thầy cô chỉ ghi từ vựng lên bảng rồi bắt chép vào vở, ngữ pháp thì giảng qua loa, học về kỹ năng thì hầu như là không có. Vậy mà… đề minh hoạ… bài đọc, bài nào bài nấy dài như sớ. Tưởng có câu đồng trái nghĩa để gỡ điểm, vậy mà cũng toàn mấy cái từ cả cuộc đời 17 năm của bọn em chưa gặp bao giờ…

Em không nói đến việc độ khó đề như nào hay là phải cho đề dễ hơn... Em đang nói là việc cho học một kiểu, thi một kiểu khác”, tài khoản này viết.

Sau gần 2 ngày đăng tải, bài viết này thu hút hơn 23.000 lượt yêu thích, hơn 1.000 bình luận, 3.000 lượt chia sẻ công khai và 1.100 lượt chia sẻ riêng tư.

Tâm sự của chủ nhân bài viết nhận được sự đồng cảm của rất nhiều học sinh lớp 12 và cả những thí sinh đã thi tốt nghiệp THPT năm ngoái.

Tài khoản huycute*** chia sẻ: “Dạng đề mới có tính ứng dụng cao, nhưng đúng là đối chiếu với những gì được học trong chương trình phổ thông không khác gì bắt học sinh phải học một mà biết mười… Đồng ý một bài kiểm tra không thể nói lên hết năng lực của một học sinh nhưng điểm số thì gây áp lực và mất tự tin rất nhiều. Mình 2k7 (sinh năm 2007 - PV), thi tốt nghiệp THPT được 5,75 về khóc, dù thi HSA tiếng Anh 44/50”.

Một bài viết khác nhận về gần 500 bình luận và hơn 1.300 lượt chia sẻ công khai đến từ tài khoản current***. Dòng tâm sự có tựa đề “nhật ký ôn thi tốt nghiệp THPT” chứa đựng nhiều bức xúc và mệt mỏi.

“Hôm nay tình cờ lướt được bài viết của một đồng sĩ tử phản ánh về tình hình ra đề thi hiện nay, sau đấy đọc những dòng an ủi ở phía dưới mà nước mắt mình bất giác tuôn ra như được giãi bày những ấm ức bao lâu nay giấu kín”, học sinh mở đầu bài viết.

Bài đăng nhận nhiều lượt tương tác trên mạng xã hội (Ảnh chụp màn hình).

Theo tài khoản này, đề thi tốt nghiệp môn tiếng Anh từ năm 2025 có sự thiên vị dành cho những học sinh “đặc quyền”, có cơ hội được tiếp xúc với ngoại ngữ từ sớm, được học nhiều giáo trình đa dạng và ở môi trường có thể học thi nhiều chứng chỉ.

Học sinh dẫn chứng, giáo trình Tiếng Anh trong nhà trường hiện nay chỉ đến trình độ B1-B2 trong khi đề thi có cả IELTS writing task 1 (phần đầu tiên của bài thi Viết trong thi IELTS). Đồng thời, bài đọc dài với nhiều từ vựng thuộc cấp độ C1-C2 mà học sinh này khẳng định “không bao giờ được nhắc đến trong bất kỳ sách giáo khoa nào ngoại trừ giáo trình học chuyên Anh”.

Do đó, học sinh cho rằng, từ một bài kiểm tra năng lực học thuật để xét tốt nghiệp và xét tuyển đầu vào đại học, đề thi môn tiếng Anh vô tình đã trở thành một cuộc đua về hoàn cảnh, điều kiện gia đình và môi trường sống.

Đồng quan điểm, tài khoản gahi*** nhận là một học sinh chuyên Anh và cũng bất ngờ khi đọc đề thi tốt nghiệp THPT 2025 môn tiếng Anh. Gahi*** cho rằng đề thi tốt nghiệp là đề thi chung cho cả nước, cần đánh giá học sinh ở nhiều vùng kinh tế xã hội khác nhau với những điều kiện học tập khác nhau.

“Việc ra đề khó bất thường như thế chẳng khác nào bảo là chúng tôi chỉ muốn tuyển mỗi học sinh chuyên”, Gahi*** viết.

Nam sinh buồn bã sau khi rời khỏi phòng thi tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 (Ảnh: Hải Long).

Nhiều tài khoản sinh năm 2007, đã thi tốt nghiệp năm ngoái, cũng tham gia thảo luận về chủ đề này.

Tài khoản next_we*** viết: “Mình thi tốt nghiệp năm ngoái. Đề Tiếng Anh như một cú tát trời đánh cho mọi nỗ lực ngôn ngữ của mình. Mình đã dành cả thanh xuân chỉ để luyện đề tiếng Anh, ôn luyện IELTS và mọi thứ liên quan đến tiếng Anh. Ngày hôm đó mình không thể tin nổi rằng bản thân đã ôn luyện rất kỹ càng từ từ vựng tới ngữ pháp đã bị đánh gục dễ như vậy. Không biết nói gì hơn…”.

Tài khoản hha*** cũng bày tỏ sự đồng cảm. Nữ sinh cho biết luôn đạt mức điểm ổn định là 8-9 trong các đề ôn luyện lẫn thi thử. Nhưng cuối cùng, em đã rơi vào tình trạng hoảng loạn trong phòng thi.

“Đến bây giờ mình vẫn sợ khi nhớ lại thời điểm đó”, hha*** chia sẻ.

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến cho rằng Tiếng Anh hiện nay là môn tự chọn, vì thế nếu học không tốt thì không nên chọn làm môn thi tốt nghiệp.

Tài khoản joliep*** viết: “Trước đây vì sợ học sinh rớt tốt nghiệp, các thầy cô không dám cho đề khó. Nhưng giờ Tiếng Anh là môn tự chọn rồi, tức là học sinh đủ tự tin mới dám đăng ký. Có cả chuyên Anh, học sinh giỏi tỉnh, học sinh giỏi quốc gia, sao cho đề dễ được. Đúng là yêu cầu của nó cao hơn so với những gì em được dạy trên lớp nhưng không phải là không thể nếu em là học sinh chuyên Anh”.

Một tài khoản khác đồng tình: “Tiếng Anh bây giờ không khó tiếp cận như ngày xưa. Trung tâm dạy Tiếng Anh rất nhiều, nên tăng độ khó là điều cần thiết. Mình khuyến khích thi IELTS để quy đổi điểm nếu bạn có kinh tế”.

Đề thi môn Tiếng Anh tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 từng gây tranh cãi khi đưa vào nhiều câu hỏi có độ khó vượt ngưỡng B1, cả về từ vựng lẫn kỹ năng đọc hiểu.

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng nguyên nhân của thực trạng này nằm ở tư duy thiết kế đề thi “mục tiêu kép”: vừa để xét tốt nghiệp, vừa để phân loại học sinh phục vụ tuyển sinh đại học. Đây là điểm mấu chốt gây xung đột.

“Nếu để công nhận tốt nghiệp, đề thi cần dừng ở mức B1, bảo đảm tính đại trà, công bằng và khuyến khích học sinh trung bình - khá nỗ lực đạt chuẩn. Nếu để phân loại, đề thi cần những câu hỏi nâng cao nhằm phân biệt năng lực học sinh ở mức B2 trở lên.

Khi “gộp hai mục tiêu vào một đề”, bài thi buộc phải dàn trải từ rất dễ đến rất khó. Nhưng nếu không có thông tin minh bạch về cấu trúc phân tầng độ khó, học sinh sẽ lúng túng trong ôn luyện, giáo viên khó điều chỉnh phương pháp, còn đề thi thì dễ rơi vào tình trạng lệch chuẩn”, TS Hoàng Ngọc Vinh viết.

Năm nay, Bộ GD&ĐT không công bố đề minh hoạ thi tốt nghiệp THPT. Bộ cho biết việc xây dựng đề thi, về cấu trúc, định dạng và tỷ lệ các cấp độ tư duy như kỳ thi năm 2025, bảo đảm phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo Báo Dân Trí