Xây dựng mái che bảo tồn di sản Óc Eo

Với tổng mức đầu tư hơn 44 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, dự án xây dựng mái che bảo tồn có tổng diện tích hơn lên 8.880m² triển khai tại 3 khu vực trọng yếu: Gò Linh Sơn Bắc, Gò Sáu Thuận và Gò Giồng Cát. Đây là nơi lưu giữ những dấu tích kiến trúc, di vật khảo cổ quý giá, những vật chứng sống động cho một nền văn minh rực rỡ từ thế kỷ I đến thế kỷ VII. Ông Phạm Ngọc Vũ - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án tỉnh cho biết: “Toàn bộ phương án thiết kế đều tuân thủ nghiêm ngặt Luật Di sản văn hóa. Mục tiêu cao nhất là tuyệt đối không làm biến dạng hố khảo cổ, bảo vệ nguyên vẹn các yếu tố gốc trước tác động của thời tiết”.

Thi công hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu di tích Óc Eo - Ba Thê. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Xuất phát tình hình thực tế, việc đầu tư xây dựng hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu di tích Óc Eo - Ba Thê là nhiệm vụ cấp bách, đồng thời cũng là bước chuẩn bị quan trọng để giới thiệu giá trị di sản Óc Eo ra thế giới. Những phế tích nằm dưới lòng đất hàng chục thế kỷ khi được khai quật sẽ đối mặt với nguy cơ xuống cấp nhanh chóng nếu không có hệ thống che chắn đủ tiêu chuẩn. Mái che mới sẽ tạo điều kiện ổn định để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, đồng thời giúp du khách có thể chiêm ngưỡng di sản một cách trực quan, hiện đại.

Kiểm tra thực tế, thăm và động viên cán bộ, công nhân viên đang thi công tại dự án xây dựng hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu di tích Óc Eo - Ba Thê, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Trung Hồ khẳng định, công trình mái che và hạ tầng kỹ thuật tại đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là việc xây dựng thông thường mà là nhiệm vụ bảo vệ các phế tích quý giá của Di tích quốc gia đặc biệt Óc Eo - Ba Thê.

Theo lộ trình, dự kiến vào tháng 6 hoặc tháng 7/2026, đoàn công tác của UNESCO sẽ đến khảo sát thực tế. Ông Lê Trung Hồ lưu ý, một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá là công tác bảo tồn các di tích đã khai quật, do đó, công trình này phải đảm bảo cả về tiến độ thời gian lẫn chất lượng kỹ thuật để chứng minh với quốc tế về nỗ lực bảo vệ di sản của địa phương. Các đơn vị thi công phải thường xuyên rà soát, bám sát khối lượng công việc theo kế hoạch. Trong quá trình thi công phải hết sức cẩn trọng, tuyệt đối không được xâm phạm hay làm hư hại các hiện vật, di vật dưới lòng đất. “Anh em công nhân cần trân trọng giá trị lịch sử, giữ gìn nguyên vẹn các phế tích để phục vụ công tác xét công nhận di sản”, ông Lê Trung Hồ nhấn mạnh.

Sức sống của di sản Óc Eo không chỉ nằm ở những hiện vật, phế tích mà còn ở sự thấu hiểu, trân trọng của người dân. Là người dân địa phương, ông Nguyễn Văn Nho, ngụ xã Óc Eo khẳng định, Khu di tích Óc Eo - Ba Thê từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của Nhân dân nơi đây. Những dấu tích khảo cổ tại đây không chỉ mang giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa mà còn là niềm tự hào của mỗi người. “Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng việc bảo tồn di sản không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là bổn phận của mỗi người dân. Việc đầu tư xây dựng mái che bảo tồn các hố khai quật là hết sức cần thiết để bảo vệ giá trị gốc của di tích trước tác động của thời gian, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch, nâng cao đời sống bà con”, ông Nho chia sẻ.

Nhận thấy giá trị lớn của di tích, thời gian qua, nhiều người dân tích cực hưởng ứng phong trào hiến tặng cổ vật tìm kiếm được và tham gia giữ gìn an ninh, trật tự tại các điểm của Khu di tích Óc Eo - Ba Thê. “Tôi thường xuyên vận động bà con cùng chung tay bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ gìn từng hiện vật dưới lòng đất. Chúng tôi làm tất cả vì mong muốn giữ lại những giá trị cốt lõi này cho con cháu mai sau nắm rõ nguồn cội”, ông Nho bộc bạch.

PHƯƠNG LAN