Xem tivi nhiều ở tuổi trung niên có thể để lại dấu vết trên não sau hơn 20 năm

Xem tivi nhiều để lại nhiều tác hại, theo nghiên cứu của các nhà khoa học - Ảnh: UNSPLASH

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Alzheimer's & Dementia cho thấy người thường xuyên xem tivi ở tuổi trung niên về sau có thể bị giảm thể tích tại nhiều vùng não liên quan đến trí nhớ, lập kế hoạch, ra quyết định và xử lý hình ảnh.

Nhóm này cũng xuất hiện nhiều vùng tăng tín hiệu trong chất trắng não - dấu hiệu tổn thương các mạch máu nhỏ, liên quan đến lão hóa, tăng nguy cơ đột quỵ, suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ.

Xem tivi nhiều có liên quan đến những thay đổi ở não

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Nam California (Mỹ) và nhiều đơn vị khác thực hiện trên gần 1.700 người tham gia chương trình theo dõi dài hạn về nguy cơ xơ vữa động mạch trong cộng đồng.

Giai đoạn 1987-1989, khi có độ tuổi trung bình khoảng 53, những người tham gia được khảo sát mức độ xem tivi trong thời gian rảnh và thời gian ngồi làm việc mỗi ngày. Hơn 20 năm sau, họ được chụp cộng hưởng từ để đánh giá cấu trúc não.

Kết quả cho thấy những người xem tivi rất thường xuyên có nhiều thay đổi ở các vùng não liên quan đến dấu hiệu sớm của bệnh Alzheimer. Họ có thể tích thùy trán và thùy chẩm nhỏ hơn - hai vùng đảm nhiệm các chức năng như lập kế hoạch, ra quyết định, kiểm soát hành vi và xử lý thị giác.

Mối liên hệ này vẫn được ghi nhận sau khi nhóm nghiên cứu loại trừ ảnh hưởng của nhiều yếu tố như mức độ vận động, bệnh tiểu đường, chỉ số khối cơ thể (BMI), hút thuốc và uống rượu.

Theo giáo sư David Raichlen, đồng tác giả cấp cao của nghiên cứu, lâu nay giới khoa học chủ yếu quan tâm tổng thời gian ngồi mỗi ngày, nhưng kết quả cho thấy cần xem xét cả việc con người làm gì trong lúc ngồi.

Đáng chú ý, những người chủ yếu ngồi làm việc lại có thể tích thùy trán và thùy chẩm lớn hơn, đồng thời ít dấu hiệu tổn thương chất trắng hơn so với nhóm xem tivi thường xuyên.

Các tác giả cho rằng dù đều ở tư thế ngồi, công việc thường đòi hỏi tập trung, ghi nhớ, giải quyết vấn đề, tương tác xã hội và xử lý thông tin - những hoạt động kích thích não bộ, khác với việc tiếp nhận nội dung một cách tương đối thụ động khi xem tivi.

Lối sống tăng cường vận động sẽ tốt hơn với những người trung niên - Ảnh: HARVARD HEALTH

Khuyến cáo mới: Đừng chỉ giảm thời gian ngồi, hãy giảm thời gian xem tivi

Tiến sĩ Natan Feter, nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các khuyến cáo sức khỏe trong tương lai có thể cần vượt ra ngoài lời khuyên "hãy ngồi ít lại". Theo ông, chuyên gia y tế nên quan tâm đến loại hoạt động được thực hiện khi ngồi, khuyến khích hạn chế xem tivi và ưu tiên các hoạt động giúp não bộ hoạt động tích cực.

Nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa xem tivi, ngồi làm việc và cấu trúc não biểu hiện rõ hơn ở nam giới. Dù chưa xác định được nguyên nhân, các tác giả cho rằng đây là gợi ý cho những nghiên cứu tiếp theo về sự khác biệt giữa hai giới.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh chưa thể kết luận xem tivi trực tiếp làm não co lại. Thói quen xem tivi được người tham gia tự khai báo nên có thể chưa chính xác, đồng thời họ không được chụp cộng hưởng từ ngay từ đầu nghiên cứu để loại trừ khả năng đã có sẵn khác biệt về cấu trúc não.

Theo các tác giả, kết quả cho thấy khái niệm "ngồi lâu" có thể quá chung khi đánh giá sức khỏe não bộ. Một giờ ngồi làm việc, đọc sách hay giải quyết vấn đề có thể tác động khác với một giờ ngồi thụ động trước màn hình. Điều quan trọng không chỉ là ngồi bao lâu mà còn là con người làm gì trong khoảng thời gian đó.

Theo Báo Tuổi Trẻ