Giữa những dãy núi trùng điệp của tỉnh Phú Thọ, Vân Sơn hiện là một trong những điểm đến mới được nhiều du khách yêu thiên nhiên tìm đến.
Không quá ồn ào hay đông đúc như nhiều khu du lịch nổi tiếng khác, vùng đất này hấp dẫn bởi biển mây, những cung đường quanh co giữa núi rừng và nhịp sống chậm rãi của đồng bào Mường.
Vân Sơn thuộc huyện Tân Sơn cũ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ. Xã nằm ở độ cao khoảng 1.000m so với mực nước biển và được xem là vùng cao nhất của khu vực xứ Mường tại địa phương. Chính vì vậy, nơi đây thường được gọi bằng cái tên “nóc nhà xứ Mường.”
Do nằm ở vùng núi cao nên khí hậu Vân Sơn khá mát mẻ, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối. Những ngày mùa Đông, nhiệt độ có thể xuống thấp, sương mù bao phủ khắp các sườn núi và bản làng. Thời điểm đẹp nhất để khám phá Vân Sơn thường từ tháng Chín đến tháng Tư năm sau, khi trời ít mưa và dễ xuất hiện biển mây.

Nét đẹp yên bình của xã Vân Sơn (Phú Thọ). (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Điểm đặc biệt của Vân Sơn nằm ở cảnh quan tự nhiên gần như còn nguyên sơ. Những con đường nhỏ uốn lượn giữa núi đồi, rừng cây xanh phủ kín sườn núi và các bản làng người Mường nằm thấp thoáng trong sương tạo nên khung cảnh được nhiều du khách ví như “miền mây giữa đại ngàn.”
Vân Sơn hiện còn giữ được hệ sinh thái rừng tự nhiên phong phú với nhiều loài thực vật đặc trưng vùng núi cao. Đây cũng là khu vực sinh sống lâu đời của đồng bào Mường với nhiều nét văn hóa truyền thống còn được bảo tồn khá nguyên vẹn.
Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên, Vân Sơn còn hấp dẫn bởi nhịp sống bình dị của người dân địa phương. Những ngôi nhà sàn nằm ven sườn đồi, tiếng cồng chiêng trong các dịp lễ hội hay những bữa cơm đậm hương vị núi rừng góp phần tạo nên nét riêng cho vùng đất này.
Nhiều du khách lựa chọn lưu trú tại các homestay cộng đồng để trải nghiệm đời sống bản địa. Buổi sáng ở Vân Sơn thường bắt đầu bằng khung cảnh mây phủ kín thung lũng, trong khi chiều xuống lại là thời điểm ánh nắng xuyên qua các triền núi tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng cao.
Những năm gần đây địa phương đã bắt đầu phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa Mường và khám phá thiên nhiên. Một số hộ dân đã cải tạo nhà sàn làm homestay, phục vụ các đoàn khách yêu thích du lịch trải nghiệm.
Một trong những trải nghiệm được nhiều du khách yêu thích ở Vân Sơn là săn mây vào sáng sớm. Từ các điểm cao trên sườn núi, biển mây trắng trải dài giữa các thung lũng tạo nên khung cảnh được nhiều người ví như “chạm tay vào mây trời.” Những ngày thời tiết thuận lợi, toàn bộ bản làng thấp thoáng giữa biển mây khiến Vân Sơn mang vẻ đẹp khác biệt so với nhiều điểm du lịch miền núi khác ở Phú Thọ.

Con đường từ trung tâm xã Vân Sơn xuống xóm Xôm. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Ngoài săn mây, du khách đến Vân Sơn còn có thể trekking qua các cung đường rừng, khám phá đời sống người Mường hoặc trải nghiệm văn hóa địa phương thông qua các lễ hội truyền thống.
Nhiều hoạt động văn hóa dân gian như múa sạp, đánh cồng chiêng hay trình diễn ẩm thực truyền thống vẫn được duy trì trong các dịp lễ hội cộng đồng.
Ẩm thực địa phương cũng là điểm nhấn của vùng đất này. Những món ăn như gà đồi, cá suối, cơm lam, rau rừng hay rượu men lá mang đậm hương vị núi rừng thường được các gia đình chuẩn bị để phục vụ du khách. Nhiều người cho rằng chính sự giản dị và chân chất trong cách đón tiếp của người dân địa phương là điều khiến Vân Sơn để lại nhiều cảm xúc với du khách sau mỗi chuyến đi.
Tuy nhiên, cùng với tiềm năng phát triển du lịch, nhiều ý kiến cho rằng Vân Sơn cần được khai thác theo hướng bền vững nhằm bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và gìn giữ văn hóa bản địa. Theo chính quyền địa phương, định hướng phát triển du lịch cộng đồng tại Vân Sơn sẽ gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mường./.




Đọc nhiều