An Giang gìn giữ tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc

Học sinh học chữ Khmer tại chùa Kal Pô Prưk, xã Óc Eo dịp hè.

An Giang có khoảng 472.132 đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 9,53% dân số toàn tỉnh. Việc học tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc không chỉ đáp ứng nhu cầu giao tiếp mà còn góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc.

Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo, công tác triển khai chính sách hỗ trợ dạy và học tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, quy mô ngày càng mở rộng qua các năm. Năm 2024, tỉnh tổ chức 221 lớp dạy chữ Khmer, với 5.512 học viên; đến năm 2026, tăng lên 693 lớp, với 15.608 học viên.

Năm 2026, việc dạy và học tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh được duy trì tại nhiều cơ sở. Toàn tỉnh có 578 lớp dạy tiếng Khmer, với 13.275 học viên tại 138 điểm dạy, chủ yếu ở các chùa Phật giáo Nam tông Khmer, trường học và nhà văn hóa ấp. Tiếng Hoa có 16 lớp, với 267 học viên tại 5 điểm dạy, chủ yếu ở các hội tương tế người Hoa, trường học và cơ sở tín ngưỡng. Tiếng Chăm có 99 lớp, với 2.066 học viên tại 29 điểm dạy, chủ yếu ở các thánh đường và tiểu thánh đường.

Ngày 29/6/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ người dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số tại các cơ sở tôn giáo và các điểm dạy tiếng nói, chữ viết do cộng đồng tổ chức trên địa bàn tỉnh. Chính sách góp phần giảm khó khăn trong tổ chức lớp học, tạo điều kiện để các cơ sở tôn giáo và tổ chức cộng đồng duy trì hoạt động dạy, học.

Dù cơ sở vật chất, tài liệu giảng dạy ở một số nơi còn hạn chế, các lớp học vẫn được duy trì nhờ sự quan tâm của cộng đồng, tinh thần ham học của con em đồng bào dân tộc thiểu số và tâm huyết của người đứng lớp.

Mỗi dịp hè, lớp dạy chữ Khmer tại chùa Kal Pô Prưk, xã Óc Eo đón hơn 200 học sinh đến học tập. Đây là điểm học quen thuộc của nhiều gia đình đồng bào Khmer, góp phần duy trì tiếng nói, chữ viết và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Trong bối cảnh giao lưu văn hóa ngày càng rộng mở, việc dạy và học chữ Khmer càng có ý nghĩa giúp thế hệ trẻ trân trọng các giá trị văn hóa của dân tộc.

“Bên cạnh duy trì lớp Khmer ngữ, chùa còn quan tâm hỗ trợ học sinh đồng bào Khmer có thành tích học tập tốt bằng những phần quà thiết thực như máy tính xách tay, xe đạp, góp phần động viên, tạo điều kiện để các em tiếp tục học tập”, Đại đức Thạch Phong, phó trụ trì chùa Kal Pô Prưk cho biết.

Học sinh học chữ Khmer tại chùa Kal Pô Prưk, xã Óc Eo dịp hè.

Các lớp dạy tiếng Khmer tại chùa không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn tạo điều kiện nâng cao dân trí, gắn kết cộng đồng Khmer. Để đọc và viết thành thạo kiến thức cơ bản, học viên cần khoảng 2 năm kiên trì học tập. Sau thời gian này, các em có thể viết tên mình, tên chùa và tên cha mẹ bằng chữ Khmer. Nhằm khuyến khích tinh thần học tập, chùa Văng Râu, xã An Cư dự kiến tổ chức các kỳ thi, trao thưởng xe đạp và các phần quà cho học viên có thành tích tốt.

Tại buổi làm việc với đoàn giám sát Ban Dân tộc HĐND tỉnh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Thị Phương Linh nêu ra những khó khăn trong công tác dạy và học tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số trên địa bàn. Dù quy mô giảng dạy ngày càng mở rộng, hoạt động này vẫn gặp trở ngại về tài liệu học tập và chất lượng đội ngũ giảng dạy.

Hiện nay, lực lượng trực tiếp đứng lớp chủ yếu là các sư sãi, chức sắc tôn giáo và người có uy tín tham gia trên tinh thần thiện nguyện. Dù tâm huyết nhưng phần lớn những người này chưa được đào tạo bài bản về nghiệp vụ sư phạm và phương pháp quản lý lớp học.

Để thực hiện tốt việc dạy và học tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Lê Thanh Dũng cho biết cần tăng cường phối hợp giữa Sở Dân tộc và Tôn giáo với Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các địa phương trong công tác tham mưu, xây dựng kế hoạch nhân rộng các mô hình tổ chức dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện thực tế của từng cộng đồng dân tộc thiểu số. Đồng thời, đẩy mạnh kiểm tra, quản lý việc sử dụng sách giáo khoa, giáo trình tại các cơ sở giảng dạy, bảo đảm đúng quy định chuyên môn và đáp ứng nhu cầu học tập của đồng bào dân tộc thiểu số.

Giữ gìn tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là dạy và học con chữ mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những lớp học ở chùa, thánh đường với hình ảnh học viên chăm chú nắn nót từng nét chữ cho thấy sức sống của văn hóa truyền thống trong cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để tiếng nói, chữ viết của các dân tộc tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống người dân.

PHƯƠNG LAN