Nông dân Cù Lao Giêng liên kết, nâng cao giá trị nông sản

Thành viên Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng phân loại xoài.

Liên kết để ổn định đầu ra

Hơn 15 năm trồng xoài, gia đình anh Phan Văn Khánh, thành viên Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng hiện có 2ha xoài tượng da xanh và xoài Đài Loan xanh. Trước đây, việc tiêu thụ chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, giá xoài thường xuyên biến động khiến nhà vườn lo lắng mỗi khi vào vụ thu hoạch.

Tham gia hợp tác xã từ năm 2021, anh Khánh có thêm điểm tựa trong sản xuất và tiêu thụ. Ngoài được hướng dẫn kỹ thuật, kết nối đầu ra, sản phẩm còn được thu mua theo hợp đồng, hạn chế tình trạng thương lái bỏ cọc khi giá thị trường giảm.

“Tham gia hợp tác xã, nông dân yên tâm hơn vì có nơi tiêu thụ sản phẩm, giá cả tương đối ổn định. Cuối năm, sau khi tổng kết hoạt động, hợp tác xã còn trích một phần lợi nhuận chia cho thành viên”, anh Khánh nói.

Theo anh Khánh, bình quân mỗi công đất trồng xoài mang lại lợi nhuận khoảng 15 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả, nhà vườn phải chú trọng chất lượng trái, tuân thủ quy trình sản xuất và chủ động thích ứng với thời tiết.

Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng chính thức thành lập cuối năm 2020, hoạt động từ năm 2021. Từ 7 thành viên ban đầu, đến nay hợp tác xã có 51 thành viên chính thức và 243 thành viên liên kết, quản lý vùng sản xuất khoảng 1.100ha, sản lượng ước đạt 44.000 tấn/năm, trong đó 750ha đạt chuẩn VietGAP và 50ha đạt chuẩn GlobalGAP.

Theo Giám đốc Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng Nguyễn Minh Hiền, phương thức mua chung, bán chung giúp thành viên ổn định chi phí vật tư đầu vào và giá bán sản phẩm. Hợp tác xã còn kết nối doanh nghiệp cung ứng vật tư uy tín, hỗ trợ mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật với giá ổn định theo mùa vụ, thanh toán vào cuối vụ.

Để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, hợp tác xã kiểm soát chặt quy trình canh tác, hướng dẫn thành viên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, bảo đảm thời gian cách ly và ghi chép nhật ký sản xuất điện tử. Mã QR được áp dụng để truy xuất nguồn gốc, giúp khách hàng theo dõi quá trình chăm sóc, thu hoạch. Diện tích xử lý xoài nghịch vụ được tính toán theo hợp đồng tiêu thụ, hạn chế sản xuất tự phát.

Nâng cao sản lượng xuất khẩu

Từ tổ chức lại sản xuất, Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng từng bước đưa xoài địa phương tiếp cận các thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc, Mỹ và New Zealand. Sản lượng xuất khẩu tăng từ khoảng 40 - 50 tấn năm 2022 lên khoảng 2.000 tấn năm 2025.

6 tháng đầu năm 2026, hợp tác xã xuất khẩu hơn 2.000 tấn xoài. Doanh thu hợp tác xã năm 2024 đạt hơn 1 tỷ đồng, năm 2025 đạt hơn 2 tỷ đồng và riêng 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 8 tỷ đồng. Năm 2025, hợp tác xã có lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng, chia lãi 8% cho thành viên theo tỷ lệ góp vốn.

Hợp tác xã duy trì khoảng 15 người lao động thường xuyên và 26 người lao động tại xưởng; vào mùa thu hoạch cao điểm, nhu cầu lao động có thể tăng lên khoảng 40 người mỗi ngày.

Từ đầu năm 2025 hợp tác xã còn tận dụng xoài không đạt yêu cầu về hình thức xuất khẩu nhưng vẫn bảo đảm chất lượng để phát triển sản phẩm xoài sấy dẻo. Đồng thời, nghiên cứu tận dụng vỏ xoài sau chế biến để phát triển sản phẩm da, hướng đến gia tăng giá trị phụ phẩm nông nghiệp.

Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Dương Thanh Quang (bên trái) cùng Giám đốc Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng Nguyễn Minh Hiền trao đổi về tình hình sản xuất kinh doanh của hợp tác xã.

Thời gian tới, hợp tác xã tiếp tục mở rộng vùng trồng, đa dạng hóa sản phẩm và đẩy mạnh chế biến sâu. Theo ông Nguyễn Minh Hiền, hợp tác xã mong được hỗ trợ vốn, quỹ đất và công nghệ bảo quản để kéo dài thời gian tươi của xoài, tạo điều kiện vận chuyển bằng đường biển, giảm chi phí logistics và nâng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh An Giang Dương Thanh Quang cho biết Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng phát huy vai trò tổ chức sản xuất, kinh doanh, nâng cao nhận thức và hỗ trợ thành viên liên kết tiêu thụ nông sản đạt chuẩn. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững. Để kinh tế tập thể phát triển hiệu quả, các hợp tác xã cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, tăng khả năng tiếp cận vốn, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.

Câu chuyện Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng cho thấy khi nông dân cùng liên kết sản xuất, chia sẻ lợi ích và tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng, giá trị nông sản được nâng lên, đầu ra từng bước ổn định. Đây là hướng đi thiết thực để kinh tế tập thể phát huy vai trò tổ chức lại sản xuất, gắn hiệu quả hoạt động của hợp tác xã với thu nhập và đời sống nông dân.

THÙY TRANG