An Giang tập trung cao điểm gỡ “thẻ vàng” của EC

Nhân viên Cảng cá thực hiện giám sát sản lượng thủy sản tại Cảng cá Tắc Cậu.

Siết quản lý, không để lọt tàu vi phạm

Sau thời gian triển khai đồng bộ các giải pháp, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh có chuyển biến tích cực. Đến ngày 30/7/2026, 100% tàu cá với 10.907 chiếc đã đăng ký và được cập nhật thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase.

Tuy nhiên, theo ông Võ Văn Võ, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh, qua rà soát, toàn tỉnh còn 1.798 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, gồm 822 tàu đã đăng ký và 976 tàu chưa đăng ký. Một số tàu chưa đăng ký do thiếu hồ sơ. Có tàu đã xóa đăng ký nhưng vẫn còn tồn tại thực tế. Một số tàu mua ngoài tỉnh, cải hoán, thay máy nhưng chưa cập nhật đầy đủ hồ sơ. Một số chủ tàu rời địa phương hoặc không liên hệ được. Đây là những khoảng trống cần được ngành chức năng khắc phục dứt điểm.

Để siết chặt quản lý đội tàu, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các lực lượng rà soát, đối chiếu dữ liệu VNFishbase với đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình (VMS) và thông tin xuất, nhập bến để làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, xác định rõ chủ tàu, vị trí và tình trạng từng phương tiện.

“Đối với tàu không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép hoặc đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động, ngành chức năng phối hợp chính quyền các địa phương xác định rõ vị trí, tình trạng từng tàu để có biện pháp quản lý phù hợp. Trường hợp tàu đã rời địa phương, chủ tàu không liên hệ được hoặc hồ sơ không đầy đủ cũng phải được rà soát, xác minh cụ thể, không để tàu cá nằm ngoài hệ thống quản lý. Với tàu có nguy cơ cao vi phạm các quy định chống khai thác IUU phải phân công cụ thể cơ quan, đơn vị, cá nhân trực tiếp theo dõi, không để phát sinh khoảng trống quản lý”, ông Võ Văn Võ nói.

Kiểm soát VMS tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. Từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh phát hành 171 thông báo đối với 684 lượt tàu mất tín hiệu kết nối; lập 168 biên bản vi phạm hành chính đối với 92 tàu và ban hành 85 quyết định xử phạt, với tổng số tiền 5,5 tỷ đồng. Hiện còn 207 lượt tàu đang được xác minh, xử lý và 165 hồ sơ mất tín hiệu từ trước cần tiếp tục rà soát, bổ sung.

Trong cao điểm gỡ “thẻ vàng” của EC, việc kiểm soát tàu cá được thực hiện từ lúc xuất bến đến khi trở về. Tàu không đủ điều kiện, VMS không hoạt động hoặc có dấu hiệu bị can thiệp, không được xuất bến. Trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới hoặc có hành trình bất thường phải được cảnh báo, xác minh và xử lý kịp thời. Dữ liệu VNFishbase, VMS, eCDT và xử phạt cũng được làm sạch, liên thông theo nguyên tắc “một tàu cá - một mã định danh - một hồ sơ điện tử”.

Bộ đội Biên phòng Cửa khẩu cảng Hòn Chông, xã Kiên Lương tuyên truyền chống khai thác IUU đến ngư dân.

Không có vùng cấm, không có ngoại lệ

Cùng với quản lý đội tàu, An Giang huy động lực lượng, phương tiện mở các đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm chống khai thác IUU, tập trung vào hành vi đưa tàu đi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.

Đại tá Nguyễn Hồng Khiêm, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp các ngành, địa phương quản lý, giám sát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và tàu có nguy cơ cao vi phạm chống khai thác IUU. Lực lượng duy trì kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, tổ chức tuần tra, kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm. Tính đến tháng 7/2026, lực lượng biên phòng đã xử phạt 25 vụ với 26 tàu, 42 đối tượng, tổng số tiền hơn 2,1 tỷ đồng.

Công an tỉnh tập trung điều tra các hành vi tổ chức, môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân ra nước ngoài khai thác trái phép; làm giả hồ sơ, gian lận xuất xứ, can thiệp VMS khi có dấu hiệu tội phạm.

Phát biểu tại cuộc họp Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh tháng 8 vừa qua, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng nhấn mạnh quan điểm xử lý nghiêm, đúng quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Những vụ việc đủ căn cứ xử lý hình sự phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, chuyển cơ quan có thẩm quyền.

Các vụ việc có dấu hiệu khai thác IUU phải được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định, phấn đấu không quá 60 ngày. Người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân tỉnh nếu để xảy ra vi phạm trên địa bàn mà không được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời.

Cùng với kiểm soát trên biển, trong cao điểm chống khai thác IUU từ nay đến ngày 15/9, tỉnh tập trung kiểm soát từ cảng đến doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu. Mục tiêu là 100% tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến được ghi nhận trên eCDT.

Cơ quan chức năng không cấp xác nhận nguyên liệu đối với sản phẩm không có dữ liệu hoặc dữ liệu không hợp lệ. Doanh nghiệp chế biến, thu mua phải thực hiện nghiêm trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, không thu mua hải sản từ tàu cá không cập cảng chỉ định, không có hồ sơ nguồn gốc hợp pháp hoặc có dấu hiệu khai thác IUU.

Tỉnh cũng rà soát chính sách hỗ trợ lắp đặt VMS; hoàn thiện chính sách giải bản tàu cá, chuyển đổi nghề đối với tàu không còn đủ điều kiện hoạt động, nhất là nhóm tàu “3 không”. Đồng thời, nghiên cứu bố trí thêm khu vực kiểm soát tạm thời bên cạnh các cảng cá chỉ định và xác định các khu neo đậu tập trung, không để bị lợi dụng làm nơi xuất bến trái phép.

THÙY TRANG