Báo chí An Giang và những dấu ấn lịch sử

Các ấn phẩm báo xuân Kiên Giang sau 5 năm đổi mới đất nước. Ảnh tư liệu

Những tờ báo tiêu biểu trước năm 1975

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập, các tổ chức đảng ở tỉnh Rạch Giá, Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên nhanh chóng ra đời trên cơ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Từ năm 1932 đến 1934, Đặc ủy Long - Châu - Rạch - Hà và Ban Chấp ủy tỉnh Châu Đốc xuất bản báo Lao Khổ (1932) và báo Bạn Nghèo (1934) làm cơ quan ngôn luận của Đảng trong phong trào đấu tranh cách mạng 1930 - 1931, đỉnh cao là Cao trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Ra đời trong Phong trào Dân chủ Đông Dương, tạp chí Tiến Hóa trụ sở đặt tại chùa Tam Bảo, xuất bản số đầu tiên ngày 15/1/1938. Mặc dù danh nghĩa là cơ quan ngôn luận của Hội Phật học Kiêm Tế thị xã Rạch Giá, nhưng cố vấn và các thành viên ban biên tập tạp chí chủ yếu là các đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương, vừa là chức sắc tại chùa Tam Bảo (Rạch Giá).

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, báo chí cách mạng trong tỉnh không ngừng lớn mạnh, kỹ thuật in ấn cũng tiến bộ hơn nhiều, số lượng phát hành từng bước tăng cao, hiệu quả tuyên truyền ngày càng thiết thực. Các tờ báo tiêu biểu giai đoạn 1945 - 1975 là báo Rạch Giá, báo Chiến Thắng, báo Tiếng Súng Kháng Địch, báo Giải Phóng, báo Long Châu Hà; tạp chí Văn Nghệ, tạp chí Hương Tràm...

Từ sau ngày miền Nam giải phóng đến nay, báo chí An Giang và Kiên Giang tiếp tục giữ vai trò tiên phong, xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng, làm tròn nhiệm vụ là cơ quan ngôn luận của Đảng, vừa là diễn đàn của nhân dân.

Ngày 26/6/2025, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Lê Hồng Quang trao quyết định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy hợp nhất Báo An Giang và Đài Phát thanh và Truyền hình An Giang thành Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang. Ảnh: Thu Thảo

Báo chí Kiên Giang 1975 - 2025

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975), cán bộ, phóng viên Tiểu ban Thông tấn Báo chí tỉnh Rạch Giá từ U Minh Thượng trở về thị xã Rạch Giá, tòa soạn đặt tại số 2 đường Mạc Đĩnh Chi, thị xã Rạch Giá (nay là số 16 đường Mạc Đĩnh Chi, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang - cơ sở 2 của Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang). Báo Chiến Thắng ra số đầu tiên bộ mới ngày 12/6/1975.

Đầu năm 1976, Tỉnh ủy chủ trương đổi tên báo Chiến Thắng thành báo Rạch Giá, dưới măng-sét ghi rõ tôn chỉ, mục đích của tờ báo là “Cơ quan thông tin nghị luận tỉnh Rạch Giá”, xuất bản số đầu tiên đúng vào dịp mừng xuân Bính Thìn 1976. Sau khi tỉnh Kiên Giang được thành lập (2/1976), báo Rạch Giá đổi tên thành báo Kiên Giang (5/1976), đến ngày 17/6/2025 thì kết thúc để hợp nhất với Đài Phát thanh và Truyền hình Kiên Giang.

Trước đó, ngày 14/12/2016, Thường trực Tỉnh ủy Kiên Giang lấy ngày 1/1/1947 (năm đầu tiên xuất bản báo Rạch Giá) làm ngày truyền thống của báo Kiên Giang. Trên măng-sét ấn phẩm số cuối cùng, báo Kiên Giang ghi “Năm thứ 78, số 6407, ngày 30/6/2025”.

Theo hướng dẫn của liên Bộ Văn hóa, Ủy ban Phát thanh, Truyền hình Việt Nam và Tổng cục Thông tin tại Thông tư số 214-TT/LB, ngày 5/8/1977 về việc sắp xếp các đài truyền thanh, đài phát thanh cấp tỉnh sau ngày thống nhất, UBND tỉnh Kiên Giang ban hành Quyết định số 391/QĐ-UBND, ngày 22/8/1977 thành lập Đài Phát thanh Kiên Giang, chương trình đầu tiên phát sóng ngày 2/9/1977. Ông Bùi Văn Sang, Tổng Biên tập Báo Kiên Giang được điều động giữ chức Trưởng đài.

Năm 1984, đài phát triển loại hình báo truyền hình, từ đó tên gọi cũng chính thức được đổi là Đài Phát thanh và Truyền hình Kiên Giang, đến ngày 17/6/2025 thì kết thúc để hợp nhất với Báo Kiên Giang. Trước đó, ngày truyền thống của đài được xác định là 2/9/1977.

Ngày 17/6/2025, Ban Tổ chức Tỉnh ủy Kiên Giang công bố Quyết định số 2330-QĐ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc thành lập Báo và Phát thanh - Truyền hình Kiên Giang, trên cơ sở hợp nhất Báo Kiên Giang và Đài Phát thanh và Truyền hình Kiên Giang. Tỉnh ủy giao ông Lê Văn Chuyển, Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình Kiên Giang phụ trách Báo và Phát thanh - Truyền hình Kiên Giang. Ông Lâm Văn Sển, Tổng Biên tập Báo Kiên Giang được điều động giữ chức Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy. Đến ngày 30/6/2025, Báo và Phát thanh - Truyền hình Kiên Giang kết thúc để hợp nhất với Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang.

Kế thừa tạp chí Văn Nghệ, tạp chí Hương Tràm trong kháng chiến chống Mỹ, sau ngày giải phóng miền Nam, tỉnh Kiên Giang xuất bản báo Văn nghệ làm cơ quan ngôn luận của Hội Văn Nghệ tỉnh. Năm 1986, tạp chí Văn Nghệ đổi tên thành tạp chí Chiêu Anh Các, đến tháng 6/2025 thì kết thúc để hợp nhất với tạp chí Thất Sơn, tỉnh An Giang.

Để góp phần bảo vệ quyền và lợi ích của người làm báo, không ngừng nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho nhà báo, phóng viên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang ban hành Quyết định số 493-QĐ/TU, ngày 21/10/1985 thành lập Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Kiên Giang do ông Lê Hồng Châu, Tổng Biên tập Báo Kiên Giang làm Thư ký Hội Nhà báo tỉnh. Hội hoạt động đến ngày 30/6/2025 thì kết thúc (40 năm) để phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh An Giang xây dựng đề án hợp nhất Hội Nhà báo hai tỉnh An Giang và Kiên Giang.

Ngày 24/3/2026, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Nhàn trao quyết định bổ nhiệm ông Lê Văn Chuyển giữ chức Giám đốc Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang. Ảnh: Bích Tuyền

Báo chí An Giang 1975 - 2025

Kế thừa tờ tin của Tỉnh ủy Long Châu Hà trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 19/8/1975, Tỉnh ủy chủ trương xuất bản số đầu tiên của báo Long Châu Hà. Sau khi thành lập tỉnh An Giang (2/1976), báo Long Châu Hà đổi tên là báo An Giang do ông Trần Thu Đông làm Tổng Biên tập. Đến ngày 26/6/2025 Báo An Giang hợp nhất với Đài Phát thanh và Truyền hình An Giang, Cổng Thông tin điện tử Tỉnh ủy An Giang. Ngày truyền thống của Báo An Giang trước hợp nhất là ngày 19/8/1975.

Về báo phát thanh và báo truyền hình, năm 1977, Đài Phát thanh An Giang được thành lập, chương trình đầu tiên phát sóng ngày 2/9/1977. Sau 20 năm hoạt động, ngày 22/3/1997, đài đổi tên thành Đài Phát thanh và Truyền hình An Giang, đến ngày 19/8/1998 phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên. Đài hoạt động đến ngày 26/6/2025 thì kết thúc để hợp nhất với Báo An Giang. Trước đó, ngày truyền thống của Đài Phát thanh và Truyền hình An Giang được xác định là 2/9/1977.

Ngày 26/6/2025, tỉnh An Giang công bố Quyết định số 6830-QĐ/TU, ngày 24/6/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc thành lập Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang trên cơ sở hợp nhất Báo An Giang, Đài Phát thanh và Truyền hình An Giang, Cổng thông tin điện tử Đảng bộ tỉnh An Giang, đến ngày 30/6/2025 thì kết thúc. Ông Nguyễn Xuân Bằng, Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình An Giang được bổ nhiệm giữ chức Tổng Biên tập Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang và 5 Phó Giám đốc. Bà Trần Thị Bích Vân, Tổng Biên tập Báo An Giang là một trong 16 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý được trao quyết định nghỉ hưu trước tuổi.

Kế thừa các tạp chí, tờ tin văn nghệ trong kháng chiến, tờ Văn Nghệ An Giang xuất bản số đầu tiên vào năm 1977. Năm 1994, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp phép xuất bản báo chí mang tên là tạp chí Thất Sơn, cơ quan ngôn luận của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh An Giang, đến tháng 6/2025 thì kết thúc để hợp nhất với tạp chí Chiêu Anh Các, tỉnh Kiên Giang.

Cùng với các cơ quan báo chí trong tỉnh, năm 1991, lãnh đạo tỉnh An Giang thành lập Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh An Giang, do ông Trình Nguyên Nhu làm Chủ tịch. Hội hoạt động đến ngày 30/6/2025 thì kết thúc để hợp nhất với Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Kiên Giang.

Phóng viên Báo An Giang (cũ) làm việc tại tòa soạn trước ngày 1/7/2025. Ảnh tư liệu

Báo chí An Giang từ 1/7/2025

Sau khi hợp nhất hai đơn vị hành chính tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang thành tên gọi mới là tỉnh An Giang, ngày 1/7/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy công bố quyết định hợp nhất Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang và Báo và Phát thanh Truyền hình Kiên Giang, với tên gọi mới là Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang. Tỉnh ủy bổ nhiệm 12 Phó Tổng Biên tập: Lê Văn Chuyển, Nguyễn Xuân Bằng, Nguyễn Tấn Vạn, Nguyễn Việt Tiến, Lâm Việt Khởi, Huỳnh Thị Diễm, Đỗ Quốc Bửu, Nguyễn Thành Tín, Phạm Thanh Miêng, Trần Thị Hồng Hạnh, Nguyễn Công Tính, Ngô Ngọc Chuẩn. Ông Lê Văn Chuyển được giao giữ chức Phó Tổng Biên tập phụ trách.

Thực hiện Quy định số 373-QĐ/TW, ngày 23/9/2025 của Ban Bí thư Trung ương, quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan báo và phát thanh truyền hình của đảng bộ tỉnh, thành phố, từ ngày 24/3/2026 chức danh tổng biên tập, phó tổng biên tập cơ quan Báo và Phát thanh - Truyền hình được gọi là giám đốc, phó giám đốc. Ban Thường vụ Tỉnh ủy bổ nhiệm ông Lê Văn Chuyển, Phó Tổng Biên tập phụ trách Báo và Phát thanh - Truyền hình giữ chức Giám đốc Báo và Phát thanh - Truyền hình An Giang; 7 Phó Giám đốc là Nguyễn Tấn Vạn, Nguyễn Việt Tiến, Lâm Việt Khởi, Huỳnh Thị Diễm, Đỗ Quốc Bửu, Phạm Thanh Miêng, Nguyễn Công Tính.

Về báo chí lĩnh vực văn học nghệ thuật, ngày 13/11/2025, Tỉnh ủy An Giang ban hành Thông báo số 28-TB/TU về việc kết luận của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, lấy tên gọi tạp chí về văn học nghệ thuật sau hợp nhất là tạp chí “Chiêu Anh Các”, cơ quan ngôn luận của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh An Giang. Ông Lê Thành Trung, Tổng Biên tập tạp chí Thất Sơn giữ chức Tổng Biên tập tạp chí Chiêu Anh Các.

Ngày 11/11/2025, UBND tỉnh An Giang cho phép hợp nhất Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Kiên Giang và Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh An Giang thành Hội Nhà báo tỉnh An Giang theo Quyết định số 1148/QĐ-UBND, ngày 11/11/2025 do ông Tân Văn Ngữ, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh An Giang (nhiệm kỳ 2020 - 2025) giữ chức Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh An Giang. Ông Lê Thành Phương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Kiên Giang (nhiệm kỳ 2020 - 2025) được nghỉ chính sách theo Nghị quyết 07/NQ-CP, ngày 17/9/2025. Hội Nhà báo hai tỉnh được sắp xếp cuối năm 2025, nhưng thực tế Hội Nhà báo hai tỉnh đã làm việc chung từ ngày 1/7/2025.

ĐOÀN HỒNG PHÚC