Bộ Giáo dục phê duyệt tài liệu giáo dục STEM sử dụng toàn quốc

Sáng ngày 16/1, Tổ chức Kenan Foundation Asia (Kenan) phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ tổng kết dự án “Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam, giai đoạn 2021-2025” tại trường THCS Minh Khai, Hà Nội. 

Sự kiện ghi dấu chặng đường 5 năm với những tác động mang tính chuyển đổi, chia sẻ định hướng chiến lược và đề ra lộ trình nhân rộng mô hình giáo dục STEM trên phạm vi toàn quốc.

Thành quả lớn nhất của dự án là xây dựng bộ tài liệu hoàn chỉnh Hướng dẫn xây dựng kế hoạch bài dạy STEM dành cho giáo viên THCS với 13 bài mẫu. Tài liệu này đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt, trở thành cuốn tài liệu chính thức được sử dụng trong nhà trường, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa và nhân rộng giáo dục STEM trong hệ thống giáo dục phổ thông.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng tham quan khu trưng bày STEM tại sự kiện (Ảnh: Phan Ngọc Minh).

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh giá trị cốt lõi của dự án nằm ở việc chuyển giao thành công tài liệu STEM đã được chuẩn hóa, tạo nền tảng để Bộ có thể nhân rộng mô hình trong toàn hệ thống. 

Theo Thứ trưởng, từ mục tiêu ban đầu khoảng 350 giáo viên, đến nay đã có 378 giáo viên hoàn thành các khóa tập huấn, 489 giáo viên tích cực tham gia sinh hoạt chuyên môn, cùng với 15-16 giảng viên nguồn và chuyên gia đến từ Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và các Sở GD&ĐT, hình thành lực lượng nòng cốt cho triển khai STEM. 

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết thêm, những hạn chế và bài học kinh nghiệm rút ra từ dự án sẽ làm cơ sở tham mưu cho Bộ GD&ĐT ban hành các văn bản chỉ đạo, triển khai giáo dục STEM một cách bài bản, hiệu quả hơn và phù hợp với điều kiện từng địa phương, từng nhà trường.

TS Nguyễn Thế Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, nói thêm, giáo dục STEM không nhất thiết cần đầu tư bài bản, đòi hỏi thiết bị và kinh phí lớn mà trước hết là cần sự thay đổi trong quan điểm và phương pháp dạy học của giáo viên, nhằm tạo hứng thú, khơi gợi khả năng sáng tạo và thích ứng của học sinh ngay trong mỗi giờ học. 

Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học Nguyễn Thế Sơn tiếp nhận bộ tài liệu Hướng dẫn xây dựng kế hoạch bài dạy STEM dành cho giáo viên THCS từ đại diện Kenan (Ảnh: BTC cung cấp).

Từ thực tiễn triển khai tại Hà Nội, TS Nguyễn Thế Sơn dẫn chứng các mô hình “Hội trại STEM 0 đồng”, “Hội trại STEM 20.000 đồng” và “Hội trại STEM 200.000 đồng”, ở đó, với chi phí rất thấp, học sinh vẫn có thể tạo ra nhiều sản phẩm STEM thiết thực, được phụ huynh đồng thuận và nhà trường ủng hộ. 

“Giáo dục STEM của chúng ta phát triển từ những ngôi trường nhỏ bé này. Thành công của chúng ta có thể chưa mang lại huy chương vàng, huy chương bạc trong các kỳ thi robotics nhưng đã thành công ở phía học trò và thầy cô”, ông Sơn nói.

Từ góc độ địa phương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh Bạch Đăng Khoa cho biết tỉnh đã xây dựng kế hoạch đầu tư cho giáo dục STEM với tổng kinh phí hơn 1.300 tỷ đồng, hướng tới việc đồng bộ cho tất cả các nhà trường từ cấp mầm non đến THPT.

Theo ông Khoa, Bắc Ninh dự kiến thực hiện giáo dục STEM theo 3 định hướng của Bộ Giáo dục đào tạo bao gồm thực hiện bài học STEM, thực hiện các chuyên đề và đổi mới sáng tạo trong giảng dạy, qua đó tạo điều kiện để học sinh phát huy năng lực và niềm đam mê khoa học.

Tại khu vực trưng bày trong khuôn khổ sự kiện, các sản phẩm STEM do học sinh Trường THCS Minh Khai chế tạo đã thu hút được sự quan tâm của đông đảo giáo viên có mặt tại đây. Tận dụng những vật liệu tái chế kết hợp với các linh kiện điện tử đơn giản, các em dễ dàng biến chai nhựa đã qua sử dụng, ống nhựa, bìa carton, pin và động cơ nhỏ thành những mô hình sáng tạo, mang tính ứng dụng cao.

Nổi bật trong số đó là các sản phẩm như mô hình xe ô tô mini chạy bằng pin, máy thuyết minh tự động, mô hình quy trình xử lý nước bằng chai nhựa ghép tầng kết hợp sỏi và vật liệu lọc. 

Học sinh biểu diễn các sản phẩm robotics (Ảnh: BTC cung cấp).

Bà Nguyễn Lan Phương, Hiệu trưởng Trường THCS Minh Khai, khẳng định giáo dục STEM giữ vai trò “xương sống” trong chiến lược phát triển giáo dục của nhà trường. 

Trong ba năm trở lại đây, trường Minh Khai đã triển khai giáo dục STEM theo lộ trình từng bước, từ các bài học STEM cơ bản đến hoạt động trải nghiệm và sáng tạo khoa học kỹ thuật. 

Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh giáo dục STEM đại trà song song với phát triển STEM mũi nhọn, đồng thời tăng cường phối hợp với các trường đại học, trong đó có các cơ sở đào tạo kỹ thuật, nhằm góp phần định hướng và tạo nguồn nhân lực cho tương lai.

Theo Dân Trí