Các trung tâm dữ liệu phát ra bức xạ điện từ, có gây hại cho sức khỏe?

Các trung tâm dữ liệu thường được xây dựng tại các khu công nghệ cao và đô thị lớn (Ảnh: shihabsarkar/Shutterstock).

Cùng với sự phát triển của điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và các dịch vụ số, số lượng trung tâm dữ liệu trên thế giới ngày càng tăng. Những cơ sở này tiêu thụ lượng lớn điện và nước, đồng thời có thể tạo ra tiếng ồn từ hệ thống làm mát và các thiết bị phụ trợ.

Một vấn đề khác đôi khi được đặt ra là liệu các trung tâm dữ liệu có phát ra bức xạ điện từ gây hại cho con người hay không.

Trên thực tế, các thiết bị điện và hệ thống truyền thông trong trung tâm dữ liệu có thể tạo ra trường điện từ (EMF). Đây chủ yếu là trường điện và từ ở tần số thấp liên quan đến hệ thống cung cấp điện, cùng trường điện từ tần số vô tuyến (RF) từ các thiết bị truyền thông không dây nếu có.

Các loại trường này thuộc nhóm bức xạ điện từ không ion hóa, khác với bức xạ ion hóa như tia X và tia gamma. Bức xạ không ion hóa không có đủ năng lượng để ion hóa nguyên tử theo cơ chế của tia X hay tia gamma.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tác động sinh học chính đã được xác lập của trường điện từ tần số vô tuyến là làm nóng mô cơ thể khi con người tiếp xúc với cường độ đủ cao. Tuy nhiên, mức phơi nhiễm thông thường trong môi trường dân cư thấp hơn nhiều so với mức có thể gây nóng mô đáng kể.

WHO cũng cho biết các trường điện và từ mạnh nhất ở gần nguồn phát và giảm dần theo khoảng cách. Vì vậy, mức phơi nhiễm phụ thuộc vào loại thiết bị, cường độ trường, khoảng cách và thời gian tiếp xúc, thay vì chỉ phụ thuộc vào việc một trung tâm dữ liệu có nằm gần nơi sinh sống hay không.

Có thể gặp các trường điện từ tương tự trong nhà

Trường điện từ không chỉ xuất hiện tại trung tâm dữ liệu. Nhiều thiết bị trong gia đình và nơi làm việc cũng tạo ra các trường điện hoặc từ, chẳng hạn hệ thống điện, máy tính, điện thoại di động, bộ định tuyến Wi-Fi và các thiết bị điện gia dụng.

WHO cho biết con người thường xuyên tiếp xúc với EMF từ nhiều nguồn khác nhau trong cuộc sống hàng ngày. Với trường điện từ tần số thấp, mức phơi nhiễm trong môi trường thông thường nhìn chung thấp; với trường RF từ các hệ thống không dây, cường độ trường cũng giảm nhanh khi khoảng cách với nguồn tăng lên.

Điều này không có nghĩa mọi mức phơi nhiễm đều an toàn tuyệt đối. Ở cường độ đủ cao, EMF có thể gây các tác động sinh học đã được xác lập. Vì vậy, các tổ chức quốc tế xây dựng giới hạn phơi nhiễm nhằm bảo vệ công chúng và người lao động. ICNIRP, chẳng hạn, đưa ra các mức tham chiếu đối với trường RF trong dải từ 100kHz đến 300GHz.

Tuy nhiên, theo WHO, chưa có bằng chứng xác nhận rằng phơi nhiễm EMF ở mức thấp trong môi trường thông thường gây hại cho sức khỏe. Một số vấn đề về tác động lâu dài vẫn tiếp tục được nghiên cứu, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc đã xác định được nguy cơ sức khỏe từ các mức phơi nhiễm thấp.

Do đó, việc một trung tâm dữ liệu được xây dựng gần khu dân cư không đồng nghĩa người dân xung quanh sẽ phải chịu mức “bức xạ” nguy hiểm. Nếu cần đánh giá cụ thể, cách phù hợp là đo cường độ trường điện từ tại các khu vực có người tiếp cận và so sánh với các giới hạn phơi nhiễm hiện hành.

Thay vì tập trung vào khái niệm “bức xạ” nói chung, người dân sống gần trung tâm dữ liệu nên quan tâm đến những tác động môi trường có thể đo lường trực tiếp hơn, chẳng hạn tiếng ồn từ hệ thống làm mát, lượng nhiệt thải và tác động của hoạt động cung cấp điện, giao thông hoặc máy phát điện dự phòng...

Theo Báo Dân Trí