Chỉ có bằng cử nhân làm sao trở thành giảng viên đại học?

Nội dung này được nhấn mạnh tại Thông tư 26/2026 quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học do Bộ GD&ĐT vừa ban hành.

Cụ thể, về trình độ đào tạo, bồi dưỡng, Thông tư quy định giảng viên phải có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy, trừ trường hợp giảng viên giảng dạy tiếng dân tộc thiểu số trong cơ sở giáo dục đại học thực hiện theo quy định tại Nghị định số 93/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Học viên tốt nghiệp sau đại học tại TPHCM (Ảnh: Hoài Nam).

Đồng thời, giảng viên phải có chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học.

Về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, giảng viên phải có kiến thức về học phần giảng dạy và các nội dung liên quan trong chuyên ngành; nắm vững mục tiêu, chương trình đào tạo; cập nhật thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành.

Đồng thời, giảng viên phải sử dụng hiệu quả phương tiện dạy học, áp dụng phương pháp giảng dạy phù hợp, tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng ngoại ngữ trong thực hiện nhiệm vụ.

Tiêu chuẩn khác biệt rõ nhất ở nhóm giảng viên cao cấp. Giảng viên cao cấp bắt buộc phải có bằng tiến sĩ phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy.

Về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, giảng viên cao cấp phải có kiến thức chuyên sâu đối với học phần giảng dạy, nắm vững thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành; chủ trì hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định; tham gia hướng dẫn học viên, nghiên cứu sinh hoặc đáp ứng các yêu cầu thay thế tương đương tùy theo lĩnh vực.

Ngoài ra, giảng viên cao cấp phải chủ trì biên soạn ít nhất một sách phục vụ đào tạo đã được thẩm định, nghiệm thu; là tác giả của ít nhất 6 bài báo khoa học được công bố trên tạp chí có mã số ISSN; có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng ngoại ngữ trong thực hiện nhiệm vụ.

Theo thống kê năm 2025 của Bộ GD&ĐT, cả nước có khoảng gần 94.000 giảng viên. Trong đó, hơn 7% là giáo sư, phó giáo sư; 28% là tiến sĩ; 58% là thạc sĩ; số còn lại có trình độ cử nhân và các trình độ khác.

Bộ GD&ĐT đánh giá, tỷ lệ giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc đạt trình độ thạc sĩ, tiến sĩ tăng dần qua các năm, trong khi nhóm giảng viên chỉ có bằng cử nhân giảm.

Theo Bộ, việc giao quyền tự chủ cho các trường công lập tạo điều kiện phát triển đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao. Các cơ sở giáo dục đại học ưu tiên tuyển dụng giảng viên là tiến sĩ, đồng thời cử giảng viên đi đào tạo, bồi dưỡng theo các chương trình tiên tiến tại các cơ sở giáo dục đại học uy tín trên thế giới.

Bên cạnh đó, Nhà nước triển khai các đề án như 322, 599, 911, 894 nhằm nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Nhờ đó, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tại các trường tiếp tục tăng trong những năm gần đây.

Theo Báo Dân Trí