Chính quyền địa phương 2 cấp ở đầu nguồn sông Tiền: Hiệu quả từ thực tiễn - Bài cuối: Hoàn thiện để phục vụ người dân tốt hơn

Tuổi trẻ xã Châu Phong đến tổ, ấp để hướng dẫn người dân các thủ tục hành chính. Ảnh: MINH HIỂN

Những điểm nghẽn từ thực tiễn cơ sở

Sáng cuối tháng 5, ông Huỳnh Văn Hiệp - Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Cây ăn trái Vĩnh Xương - Phú Lộc đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Vĩnh Xương để nhờ hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục liên quan đến mã số vùng trồng cho vùng xoài xuất khẩu của HTX. Hiện, HTX đã được cấp 3 mã số vùng trồng, đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường quốc tế.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, ông Hiệp được cán bộ chuyên môn hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, hỗ trợ xây dựng quy trình quản lý vùng trồng theo tiêu chuẩn xuất khẩu. Chính quyền địa phương còn chủ động kết nối HTX với các doanh nghiệp xuất khẩu lớn tại tỉnh Đồng Tháp để xuất khẩu xoài đi Hàn Quốc. Khi chính quyền chủ động hỗ trợ kết nối thị trường, HTX có thêm điều kiện mở rộng sản xuất và nâng cao giá trị trái xoài địa phương”, ông Hiệp chia sẻ.

Câu chuyện của HTX Cây ăn trái Vĩnh Xương - Phú Lộc cho thấy, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò của chính quyền cơ sở không chỉ dừng lại ở giải quyết thủ tục hành chính mà đang từng bước chuyển sang vai trò kiến tạo phát triển. Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, thực tiễn cũng đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ.

Tại xã Vĩnh Xương, Tân An, Châu Phong và phường Tân Châu, Long Phú, khối lượng công việc của cán bộ, công chức tăng lên đáng kể sau khi nhiều nhiệm vụ được chuyển từ cấp huyện về cấp xã. Hiện nay, cấp xã được giao giải quyết khoảng 402 thủ tục hành chính, trong khi cấp tỉnh thực hiện 1.843 thủ tục hành chính. Bộ máy được tinh gọn hơn nhưng yêu cầu về chất lượng phục vụ, năng lực quản trị và tốc độ xử lý công việc ngày càng cao.

Ông Nguyễn Minh Hùng - Bí thư Đảng ủy phường Tân Châu cho biết: “Dù gặp khó khăn về nhân lực, khối lượng công việc và cơ chế phối hợp, nhưng với tinh thần chủ động, đoàn kết, cả hệ thống chính trị của phường đã nỗ lực vượt qua, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động”. Thực tế cho thấy, sau khi thực hiện mô hình mới, cán bộ cấp xã không chỉ thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước truyền thống mà còn đảm nhận thêm nhiều nội dung chuyên môn trước đây thuộc cấp huyện. Điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải liên tục cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng thích ứng với môi trường làm việc số.

Một vấn đề đặt ra từ thực tiễn được nhiều địa phương phản ánh là hạ tầng số và khả năng liên thông dữ liệu. Dù chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả tích cực nhưng một số phần mềm chuyên ngành chưa đồng bộ, đường truyền có thời điểm chưa ổn định, việc kết nối dữ liệu giữa các hệ thống còn phát sinh vướng mắc. Ông Cù Quang Hiền - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân An cho rằng, trong điều kiện số lượng hồ sơ trực tuyến ngày càng tăng, việc tiếp tục đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và hoàn thiện các nền tảng số là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, thông suốt.

Không chỉ cán bộ, một bộ phận người dân, nhất là người lớn tuổi, vẫn còn gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Điều này khiến cán bộ cơ sở phải dành thêm thời gian hỗ trợ, hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục trên môi trường số. Cùng với đó, những khó khăn về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, xử lý tài sản công sau sắp xếp và áp lực công việc tại cơ sở vẫn là những vấn đề cần tiếp tục giải quyết.

Kiến nghị hoàn thiện

Từ thực tiễn 1 năm vận hành, các địa phương vùng đầu nguồn sông Tiền đúc kết nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị. Ông La Hồng Phong - Bí thư Đảng ủy xã Tân An cho rằng: “Tinh gọn bộ máy không phải là mục tiêu cuối cùng. Điều quan trọng là phải nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, bảo đảm mỗi khâu, mỗi cấp đều rõ trách nhiệm, rõ kết quả. Đây là nhiệm vụ lớn, có tác động sâu rộng, nhưng với sự lãnh đạo đồng bộ, quyết liệt, bộ máy cơ bản vận hành thông suốt, bảo đảm phục vụ người dân và doanh nghiệp”.

Ông Nguyễn Minh Hùng cho rằng, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nâng cao năng lực thực thi. Việc trao thêm thẩm quyền cho cấp xã chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng với nguồn lực tương xứng, điều kiện làm việc phù hợp và đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu mới.

Từ những kết quả và khó khăn bước đầu, nhiều kiến nghị đã được đặt ra. Trước hết, tỉnh cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng hệ thống dữ liệu dùng chung, tăng cường đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở, nhất là các địa phương biên giới có khối lượng công việc lớn. Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình phối hợp giữa các cơ quan, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao.

Đối với Trung ương, nhiều địa phương kiến nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế liên quan đến mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; nghiên cứu cơ chế bố trí biên chế phù hợp với quy mô dân số, đặc thù từng địa phương; chuẩn hóa hệ thống dữ liệu và phần mềm dùng chung trên phạm vi cả nước. Đồng thời, có cơ chế hỗ trợ mạnh hơn cho các địa phương trong quá trình chuyển đổi số. Ý kiến của ông Nguyễn Minh Hùng cũng đặt ra yêu cầu xuyên suốt cho giai đoạn tiếp theo: “Tinh gọn bộ máy phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả, không chỉ dừng lại ở việc giảm đầu mối mà phải nâng chất lượng phục vụ Nhân dân”.

Dù thời gian triển khai chưa dài, thực tiễn tại các địa phương vùng đầu nguồn sông Tiền cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang đi đúng hướng. Những kết quả bước đầu đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ là những yếu tố quyết định để mô hình phát huy hiệu quả bền vững hơn trong thời gian tới.

MINH HIỂN