Chuyển đổi số lan tỏa trong đời sống gia đình

Dự lễ chúc thọ người cao tuổi tại xã Đông Thái, chúng tôi bất ngờ khi thấy nhiều cụ trên 70, 80 tuổi sử dụng điện thoại thông minh thuần thục. Bà Trần Thị Ánh (80 tuổi), ngụ ấp 7 Chợ kể, con cháu mua cho bà chiếc điện thoại thông minh cách đây 5 năm. Điện thoại giúp bà lưu lại khoảnh khắc đời thường, dễ dàng trò chuyện với con cháu ở xa và cập nhật tin tức mỗi ngày.

“Nhớ con cháu là gọi video, nhìn thấy mặt nên tôi đỡ buồn. Ai cũng nói từ khi biết dùng điện thoại tôi vui vẻ và trẻ trung hơn. Nhưng mỗi dịp lễ, tết hay bữa cơm đông đủ, tôi luôn nhắc con cháu cất điện thoại, trò chuyện, hỏi thăm nhau, nghe ông bà kể chuyện xưa, chuyện làng xóm. Cả nhà quây quần bên mâm cơm, trẻ nhỏ được dạy chào hỏi người lớn, nói chuyện lễ phép, đó là điều quý nhất”, bà Ánh cười hiền.

Bà Trần Thị Ánh (bên phải) sử dụng điện thoại thông minh chụp ảnh lưu niệm cùng bạn đồng niên. Ảnh: BẢO TRÂN

Ở chợ truyền thống, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ mà hiện diện trong câu chuyện mưu sinh của nhiều gia đình. Tiểu thương Phạm Thị Gắm (45 tuổi), tại chợ Thứ Ba, xã An Biên chia sẻ, trước đây bà chỉ quen nhận tiền mặt, nghe đến thanh toán điện tử là e dè vì sợ nhầm lẫn, rủi ro. Thế nhưng khi khách hàng, nhất là người trẻ, ngày càng chuộng chuyển khoản và quét mã QR, bà quyết tâm học cách sử dụng.

“Con tôi in cho tôi mã QR đặt trong cửa tiệm. Ban đầu lo lắm, sợ bị lừa, nhưng làm quen dần, giờ thấy tiện lắm. Bán buôn kiểu miền Tây, tôi vẫn giữ thói quen trò chuyện, hỏi thăm chuyện nhà cửa, chuyện con cái của khách quen, chỉ có cách trả tiền là hiện đại hơn thôi. Tôi còn chụp hình, quay video mẫu hàng mới đăng lên mạng xã hội để tiếp cận được nhiều khách hàng hơn”, bà Gắm nói.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong gia đình không phải lúc nào cũng thuận lợi. Ở nhiều vùng nông thôn, nhiều người còn ngại sử dụng ứng dụng ngân hàng, thanh toán điện tử hay mua bán online. Những lo ngại này hoàn toàn có cơ sở khi tình trạng tội phạm trực tuyến diễn biến phức tạp. Với trẻ em, nếu thiếu sự định hướng và kiểm soát sử dụng internet có thể dẫn đến nhiều tác động tiêu cực đến tâm lý và học tập.

Xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu, thời gian qua tỉnh triển khai nhiều chương trình, mô hình thiết thực giúp người dân tiếp cận công nghệ an toàn và bền vững. Ủy ban nhân dân tỉnh phát động phong trào nâng cao năng lực số cho mọi người dân; ra mắt ứng dụng hỗ trợ học tập suốt đời trên nền tảng SmartAnGiang; đẩy mạnh hội thảo, tập huấn, tư vấn chuyển đổi số. Các ngành, địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cách thanh toán không dùng tiền mặt, nhận diện thông tin lừa đảo trên không gian mạng… nhờ vậy nhận thức và khả năng tiếp cận công nghệ của người dân ngày càng được cải thiện.

Chị Nguyễn Thị Hiền, ngụ xã Châu Thành có 2 người con đang đi học. Các con chị quen với việc học trực tuyến, làm bài tập bằng các ứng dụng, tìm tài liệu trên mạng. Nhưng chị không để con muốn làm gì thì làm, mà đặt ra quy tắc rõ ràng. “Tôi quy định giờ học, giờ chơi, thời gian dùng điện thoại, máy tính đều phải có chừng mực. Tôi hay ngồi cùng con, hỏi hôm nay con học gì trên mạng, xem những trang nào, có gặp điều gì lạ không. Trẻ con bây giờ cần biết dùng công nghệ để học tập, giao tiếp, nhưng phải biết chọn điều tốt, tránh nội dung xấu”, chị Hiền chia sẻ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, mỗi gia đình chính là hạt nhân quan trọng hình thành công dân số, cộng đồng số và xã hội số. Khi công nghệ được sử dụng đúng cách và giá trị truyền thống vẫn được gìn giữ, hành trình chuyển đổi số không chỉ giúp cuộc sống tiện lợi hơn mà còn góp phần xây dựng gia đình hiện đại, trách nhiệm, giàu tình cảm giữa thời đại mới.

BẢO TRÂN