Chuyển đổi số y tế An Giang: Kiến tạo nền y tế thông minh vì dân - Bài 2: AI mở cánh cửa bệnh viện thông minh

Tiếp nhận người dân đến khám bệnh tại Trung tâm Y tế Châu Phú.

Hệ sinh thái Healthtech khép kín

Tại quầy tiếp nhận của Trung tâm Y tế Châu Phú vào một buổi sáng giữa năm 2026, quy trình tiếp đón diễn ra với một sự tĩnh lặng đáng ngạc nhiên. Không tiếng loa gọi tên dồn dập, không cảnh xếp hàng rồng rắn. Người bệnh chỉ cần đến hệ thống kiosk thông minh tự động, quét thẻ căn cước công dân gắn chíp hoặc ứng dụng VNeID. Chỉ sau 30 giây, hệ thống tự động kích hoạt, dữ liệu hiện trên màn hình khám bệnh của bác sĩ theo mã. “Sự cải cách này đã giúp tổng thời gian của một chu trình khám bệnh khép kín tại đây giảm mạnh từ gần 4 giờ xuống còn vỏn vẹn 1 giờ 22 phút, tiết kiệm thời gian và thuận lợi cho người dân”, ông Nguyễn Văn Tư, xã Bình Mỹ chia sẻ.

Tuy nhiên, đằng sau sự tăng tốc ngoạn mục ấy là cả một mạng lưới công nghệ khổng lồ. Sự hợp tác chiến lược giữa Sở Y tế tỉnh An Giang, Trung tâm Dịch vụ Chuyển đổi số (Gtel CDS) và Công ty Cổ phần GlobeDR Việt Nam đã mang đến một hệ sinh thái Healthtech khép kín. Trục dữ liệu tập trung Gmedical đóng vai trò điều phối liên thông toàn tỉnh, kết hợp với trục hạ tầng lưu trữ đám mây GPACS và hệ thống quản lý bệnh án điện tử chuyên sâu GEMR dành riêng cho các bác sĩ. Dữ liệu giờ đây không còn nằm im trong máy tính mà đã kết nối, liên thông và thực sự "biết suy nghĩ" để phục vụ con người.

Hỗ trợ người dân đặt lịch khám, chữa bệnh tại nhà thông qua ứng dụng eMed GO tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc.

Ông Bạch Đăng Khương, Giám đốc vận hành GlobeDR Việt Nam cho biết: “Sự hợp tác chiến lược giữa Sở Y tế tỉnh An Giang, Trung tâm Dịch vụ Chuyển đổi số - Chi nhánh Tổng công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (Gtel CDS) và Công ty Cổ phần GlobeDR Việt Nam đã tạo nên bước đột phá mạnh mẽ. Người dân có thể bắt đầu quá trình khám, chữa bệnh tại nhà thông qua ứng dụng eMed GO. Toàn bộ dữ liệu được đồng bộ xuyên suốt từ trạm y tế đến bệnh viện chuyên sâu giúp bác sĩ có đầy đủ thông tin khi tiếp nhận người bệnh, tránh chỉ định thừa và nâng cao hiệu quả điều trị. Người dân chính thức làm chủ hồ sơ sức khỏe của mình trên chính điện thoại thông minh”.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Quang Hiền, Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang cho biết: “Ngành Y tế An Giang đã bước đầu ứng dụng AI trong hỗ trợ quản lý điều hành, tổng hợp báo cáo hành chính, khai thác dữ liệu chuyên môn và đào tạo nhân lực số. Các cơ sở y tế đang nghiên cứu mở rộng AI trong hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, phân tích dữ liệu khám chữa bệnh và nâng cao hiệu quả quản trị bệnh viện”.

Nhiều đơn vị thực hiện ứng dụng AI như: Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang triển khai ứng dụng AI trong chẩn đoán lâm sàng. Bệnh viện Đa khoa Tân Châu tích hợp thuật toán thông minh trực tiếp trên phần mềm HIS hỗ trợ đắc lực cho bác sĩ lâm sàng nhờ khả năng tự động đối chiếu thông tin thuốc, phát hiện tương tác và đưa ra cảnh báo kịp thời. Bệnh viện Sản - Nhi Kiên Giang, Trung tâm Y tế Thoại Sơn đưa vào vận hành, triển khai giải pháp trí tuệ nhân tạo ONE AI của Công ty cổ phần Misa nhằm phục vụ hoạt động chuyên môn, quản lý tại đơn vị. Trung tâm Y tế Châu Phú triển khai tích hợp sâu AI vào hệ thống y tế chuyên môn và hành chính. Trung tâm Y tế Tịnh Biên sử dụng các công cụ AI hỗ trợ nhân viên y tế trong việc tổng hợp báo cáo hành chính, tra cứu thông tin chuyên môn. Trung tâm Y tế Tân Hiệp triển khai AI trong tiếp nhận tự động và hỗ trợ hành chính. Trung tâm Y tế Long Xuyên, Châu Thành ứng dụng AI trong hỗ trợ quản lý và chuyên môn.

AI - Trợ lý của các "Blouse trắng"

Một ca phẫu thuật mạch vành tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc.

Rời Châu Phú, chúng tôi đến vùng biên giới An Giang, ghé Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc và Bệnh viện Đa khoa Tân Châu - những điểm sáng trong việc ứng dụng các thuật toán thông minh vào công tác điều trị lâm sàng.

Tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc, bệnh án điện tử đã được triển khai bài bản từ năm 2019. Mọi dữ liệu từ hành chính, chẩn đoán, điều trị, xét nghiệm cho đến hình ảnh y khoa đều được quản lý tập trung. Đến năm 2025, bệnh viện đã thí điểm liên thông gửi thành công 76.072 hồ sơ lên Hệ thống điều phối dữ liệu y tế tỉnh. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc chia sẻ đầy thực tế: “Khi dữ liệu được liên thông đầy đủ và đúng quy định, bác sĩ ở bất cứ đâu trong mạng lưới đều có thể nắm rõ tiền sử bệnh, dị ứng, các thuốc đã sử dụng, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị trước đó của bệnh nhân. Điều này giúp bác sĩ ra quyết định lâm sàng nhanh hơn, tăng tính liên tục trong chăm sóc, đặc biệt hỗ trợ đắc lực cho quản lý bệnh mạn tính và giảm nguy cơ thực hiện lại những dịch vụ kỹ thuật không cần thiết”.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tân Châu, đơn vị đã tích hợp thành công thuật toán thông minh trực tiếp vào phần mềm quản lý bệnh viện (HIS). Hệ thống này đóng vai trò như một "trợ lý ảo" hoạt động theo thời gian thực. Khi bác sĩ ra y lệnh, phần mềm sẽ tự động rà soát, đối chiếu đơn thuốc với cơ sở dữ liệu y khoa chuẩn của Bộ Y tế. Nếu phát hiện sự bất hợp lý về liều lượng hay nguy cơ tương tác thuốc - thuốc nguy hiểm, một cảnh báo (Pop-up) sẽ lập tức hiện lên trên màn hình.

"Thuật toán thông minh giúp chúng tôi xóa bỏ hoàn toàn nỗi lo sai sót y khoa khi kê đơn. Bác sĩ cảm thấy yên tâm hơn rất nhiều khi luôn có một “người đọc thứ hai” đồng hành, từ đó có thêm thời gian để lắng nghe và chia sẻ với người bệnh", một bác sĩ lâm sàng tại Bệnh viện Đa khoa Tân Châu chia sẻ.

Một ca đốt khối u gan tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc.

Hơi thở thực tiễn sinh động nhất của công nghệ số phải kể đến trục hạ tầng lưu trữ dữ liệu đám mây mạng lưới y tế toàn tỉnh mang tên GPACS do GlobeDR cung cấp cho các cơ sở y tế An Giang. Hệ thống này liên kết phần mềm quản lý nội bộ GEMR tại các trạm y tế xã với mạng lưới y tế toàn tỉnh, giúp hiện thực hóa mô hình ứng dụng chuyển đổi số cốt lõi: “Dữ liệu đi trước xe cấp cứu” .

Tính đến giữa năm 2026, toàn tỉnh đã ghi nhận 18.142 ca chụp hình ảnh số liên thông thời gian thực (X-quang, CT, MRI, ECG) với tỷ lệ hoàn thành chính xác tuyệt đối 100%. Ảnh số đạt chuẩn DICOM sắc nét được truyền tải tức thì lên hệ thống đám mây, cho phép các bác sĩ tuyến trên xem toàn bộ bệnh án và phim chụp qua một cú nhấp chuột để hội chẩn từ xa (Telemedicine) mà không cần người bệnh phải in phim nhựa cũ hay di chuyển tuyến đường dài. Bài toán kinh tế ở đây cực kỳ rõ rệt: Chi phí số hóa lưu trữ hình ảnh đám mây chỉ chiếm khoảng 25% so với phương thức in phim nhựa truyền thống, giúp các cơ sở y tế tiết kiệm đến 75% chi phí vật tư tiêu hao, giảm thiểu rác thải nhựa y tế ra môi trường.

Dữ liệu mới là "bộ não" của bệnh viện thông minh

Siêu âm tim trong lòng mạch tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc.

Trong bài toán ứng dụng công nghệ, ngành y tế An Giang luôn giữ một cái đầu lạnh: Công nghệ hay AI suy cho cùng chỉ là phần ngọn, dữ liệu mới là phần gốc. Nếu dữ liệu đầu vào sai lệch, AI sẽ đưa ra những quyết định sai lầm nguy hiểm. Ngược lại, khi dữ liệu chuẩn hóa, AI sẽ trở thành bộ não thiên tài hỗ trợ thầy thuốc. "AI không thể thay thế việc khám trực tiếp, phán đoán lâm sàng, trách nhiệm nghề nghiệp và sự đồng cảm với người bệnh. Kết quả do AI đưa ra phải được bác sĩ kiểm tra, đối chiếu và chịu trách nhiệm chuyên môn cuối cùng. Mô hình phù hợp là bác sĩ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, chứ không phải AI thay thế bác sĩ", Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc chia sẻ.

Nhìn rộng ra bức tranh toàn cảnh, chuyển đổi số y tế hay ứng dụng AI không phải là những khẩu hiệu xa vời, mà được chứng minh bằng những con số biết nói từ thực tiễn cơ sở. Tính đến quý I năm 2026, chiến dịch triển khai thí điểm Hệ thống điều phối dữ liệu y tế Gmedical tỉnh An Giang đã ghi nhận những chỉ số công nghệ ấn tượng, khẳng định năng lực xử lý dữ liệu lớn (Big Data) và tính tuân thủ pháp lý nghiêm ngặt: 263 cơ sở y tế kết nối liên thông thành công (17 bệnh viện, 26 trung tâm y tế, 220 trạm y tế tuyến xã và phòng khám đa khoa tư nhân). Hơn 5,4 triệu hồ sơ y tế được tiếp nhận, chuẩn hóa cấu trúc đầu vào theo định dạng XML của Bộ Y tế. Gần 3,5 triệu hồ sơ sức khỏe toàn dân được quản lý và bảo mật nghiêm ngặt. 256.448 hồ sơ chuyển viện được xử lý, giúp tối ưu hóa luồng điều phối tuyến. 18.142 ca hội chẩn hình ảnh từ xa qua hệ thống đám mây GPACS. 76.072 hồ sơ thí điểm từ Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc gửi lên Hệ thống điều phối dữ liệu y tế quốc gia.

Hệ thống đã kết nối liên thông dữ liệu thành công cho 263 cơ sở y tế trên toàn địa bàn tỉnh, bao gồm 17 bệnh viện, 26 trung tâm y tế cùng 220 trạm y tế tuyến xã và phòng khám đa khoa tư nhân. Từ các trạm y tế xã vùng sâu đất liền như Bình Long, Bình Phú, Mỹ Đức, Thạnh Mỹ Tây, Chợ Mới... cho đến các cơ sở y tế tại các đảo xa như Thổ Châu, Hòn Sơn, Phú Quốc…, hệ thống quản lý bệnh án điện tử GEMR đóng vai trò "xương sống" công nghệ nối liền khoảng cách địa lý.

Giá trị lớn nhất của AI và công nghệ số tại An Giang là đã làm được một việc vô cùng nhân văn: Trả lại cho người bác sĩ tài sản quý giá nhất - thời gian. Khi máy móc đã gánh vác hết những quy trình thủ tục lặp đi lặp lại, người bác sĩ có thời gian ngồi lại bên giường bệnh, lắng nghe từng nhịp thở, quan sát kỹ hơn từng biểu hiện lâm sàng và điều trị bằng cả tri thức lẫn sự đồng cảm sâu sắc.

Khi AI đã giúp các bệnh viện vận hành một cách thông minh, câu hỏi tiếp theo được đặt ra là: Người bệnh - những chủ thể trực tiếp của nền y tế - sẽ thụ hưởng và làm chủ dòng chảy dữ liệu này như thế nào để chuyển từ thế bị động sang chủ động quản lý sức khỏe, người dân sẽ được hưởng lợi gì từ hệ sinh thái số ấy. Câu trả lời sẽ có trong kỳ 3: "Người bệnh ở trung tâm chuyển đổi số".

“Chuyển đổi số y tế không nằm ở những khái niệm vĩ mô, mà nằm ở chính nụ cười của người bệnh khi không phải chờ đợi lâu và bác sĩ khi không bị bủa vây bởi áp lực thủ tục. Dữ liệu y tế chính là “hạ tầng mềm” kết nối toàn bộ hoạt động khám chữa bệnh, dự phòng và quản lý, quyết định năng lực phát triển của ngành y tế địa phương trong tương lai”, Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang Trần Quang Hiền nhấn mạnh.

Bài và ảnh: HẠNH CHÂU