Chuyển đổi số y tế An Giang: Kiến tạo nền y tế thông minh vì dân - Bài cuối: Kiến tạo hệ sinh thái y tế số đồng bộ, toàn diện

Mô hình "Ngày đầu tiên" tại Bệnh viện Tim mạch An Giang (phòng tư vấn chuyên biệt miễn phí dành riêng cho bệnh nhân mắc bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường).

Từ hiện trường cơ sở: Dòng chảy dữ liệu xóa nhòa khoảng cách địa lý

Vượt lên trên những báo cáo hành chính khô khan hay các phần mềm công nghệ hào nhoáng, An Giang đang kiến tạo một hệ sinh thái y tế số toàn diện, dịch chuyển mạnh mẽ từ tư duy "quản lý hành chính" sang "quản trị sức khỏe trọn đời". Bằng cách nhìn thẳng vào những "điểm nghẽn" nội tại, thực hiện các hải trình xóa nhòa khoảng cách số và AI đồng hành cùng thầy thuốc, nền y tế nơi đây đang hướng đến một mục tiêu mang đậm tính nhân văn: Lấy hạnh phúc, sự an toàn của gần 5 triệu người dân làm trung tâm, quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình số hóa.

Buổi sáng tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc, có đông bệnh nhân, nhưng không còn cảnh chen lấn, ồn ào hay những tiếng thở dài mệt mỏi bên những chồng sổ khám bệnh bằng giấy. Bà Nguyễn Thị Lài (ngụ xã Châu Phong) bước đến chiếc kiosk thông minh, đặt chiếc thẻ căn cước công dân gắn chip vào khe quét. Chưa đầy 30 giây, một tiếng "tít" nhẹ vang lên, toàn bộ thông tin cá nhân, mã thẻ bảo hiểm y tế và lịch sử khám bệnh gần nhất của bà đã hiện rõ trên màn hình.

GlobeDR Việt Nam triển khai và tập huấn phần mềm quản lý bệnh án điện tử cho cán bộ, nhân viên y tế Trạm Y tế Hòn Sơn.

Sự thay đổi ngoạn mục này không chỉ diễn ra ở đất liền, đô thị. Một câu chuyện đầy cảm hứng diễn ra vào tháng 4/2026, khi đội ngũ triển khai của Công ty Cổ phần GlobeDR Việt Nam đã thực hiện chuyến hải trình gần 10 ngày vượt biển để đến các đảo xa, triển khai và tập huấn phần mềm quản lý bệnh án điện tử GEMR cho hơn 30 cán bộ y tế tại 3 đặc khu: Thổ Châu, Kiên Hải và Phú Quốc.

Sau khi GEMR được triển khai, dữ liệu y tế từ những đảo xa nhất được đồng bộ và kết nối về hệ thống quản lý tuyến trên - thiết lập một luồng thông tin y tế liên tục, không bị gián đoạn bởi khoảng cách địa lý. Đây chính là nền tảng để tuyến y tế cơ sở biển, đảo thực sự hội nhập vào hệ thống y tế số quốc gia.

Sự kiện này mang một ý nghĩa sâu sắc: Chuyển đổi số y tế chỉ thực sự hoàn thành sứ mệnh khi nó xóa nhòa được khoảng cách địa lý, để người dân nơi đảo xa cũng được thụ hưởng chất lượng dịch vụ y tế tương đương với người dân ở khu vực trung tâm. Khi gánh nặng sổ sách được phần mềm gánh thay, các y, bác sĩ nơi đầu sóng ngọn gió có thêm thời gian quý báu để làm việc quan trọng nhất: Khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, ngành y tế An Giang cũng đối mặt những thách thức. Giám đốc Sở Y tế Trần Quang Hiền thẳng thắn nhìn nhận: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là tính đồng bộ của dữ liệu giữa các hệ thống phần mềm cũ và mới; nguồn nhân lực chuyển đổi số tại các tuyến chưa đồng đều; tiến độ hoàn thiện hồ sơ cấp độ an toàn thông tin tại một số đơn vị còn chậm. Đặc biệt, sự chênh lệch về nhân lực, trang thiết bị giữa các trạm y tế vùng đồng bằng và khu vực biên giới, hải đảo vẫn là một bài toán hóc búa. Đây là những nội dung ngành y tế đang tập trung tháo gỡ trong thời gian tới”.

Bốn lớp liên kết chiến lược nâng tầm hệ sinh thái số

Bác sĩ siêu âm tầm soát bệnh tại Trung tâm Y tế Châu Phú.

Để chuyển đổi số y tế thực sự bứt phá và không dừng lại ở các mô hình đơn lẻ, An Giang đang hướng tới một tầm nhìn rộng lớn và dài hạn hơn: Kiến tạo một hệ sinh thái y tế số đồng bộ, toàn diện. Dữ liệu giờ đây không nằm im trong máy tính mà đã kết nối, liên thông thông qua sự hợp tác chiến lược giữa Sở Y tế tỉnh An Giang, Trung tâm Dịch vụ Chuyển đổi số (Gtel CDS) và Công ty Cổ phần GlobeDR Việt Nam. Hệ sinh thái Healthtech khép kín này vận hành dựa trên trục dữ liệu tập trung Gmedical, kết hợp với trục hạ tầng lưu trữ đám mây GPACS và hệ thống quản lý bệnh án điện tử chuyên sâu GEMR.

Để hiện thực hóa tầm nhìn giai đoạn 2026 - 2030, Giám đốc Sở Y tế Trần Quang Hiền cho biết: “Tỉnh đang xây dựng hệ sinh thái y tế số theo hướng kết nối đồng bộ giữa HIS, LIS, RIS/PACS, EMR, sổ sức khỏe điện tử và các cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồng thời triển khai kiosk thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt, chữ ký số và các nền tảng quản trị số để tạo thành chuỗi dịch vụ y tế thông minh, liên thông từ tuyến tỉnh đến y tế cơ sở”.

Triển khai dịch vụ số tại Bệnh viện Mắt - Tai mũi họng - Răng hàm mặt An Giang.

Ngành y tế sẽ tập trung toàn lực vào bốn nhóm giải pháp trọng tâm, được xây dựng thành 4 lớp liên kết chặt chẽ và đồng bộ thay vì triển khai manh mún, riêng lẻ:

Lớp 1 - dữ liệu và chuyên môn cốt lõi: Nâng cấp các hệ thống thông tin cốt lõi (HIS, EMR, LIS, PACS); ứng dụng chữ ký số, kê đơn điện tử và quản lý kho dược thông minh.

Lớp 2 - dịch vụ số cho người dân: Hoàn thiện kiosk tự phục vụ, đặt lịch khám qua ứng dụng, triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, duy trì quầy hướng dẫn trực tiếp để hỗ trợ người già, người yếu thế.

Lớp 3 - kết nối và chia sẻ dữ liệu: Liên thông dữ liệu bảo hiểm y tế, đơn thuốc quốc gia, gắn hồ sơ sức khỏe điện tử (EHR) với ứng dụng VNeID và mở rộng mạng lưới hội chẩn từ xa (Telemedicine).

Lớp 4 - quản trị thông minh và an toàn số: Xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC), ứng dụng các thuật toán AI, bảo mật an ninh mạng và đào tạo kỹ năng số cho cán bộ y tế.

Tất cả các lớp liên kết này vận hành nhằm gom toàn bộ thông tin từ khám, chữa bệnh, y tế dự phòng, tiêm chủng về một kho dữ liệu dùng chung "đúng, đủ, sạch, sống". Trên cơ sở đó, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) của Sở Y tế có thể phân tích chính xác xu hướng bệnh tật, dự báo nguy cơ dịch bệnh từ sớm, từ xa và hoạch định chính sách y tế chính xác cho địa phương.

Năng lực xử lý Big Data của trục dữ liệu Gmedical tỉnh An Giang tính đến quý I/2026 đã chứng minh tính thực chất bằng những con số biết nói: 263 cơ sở y tế kết nối liên thông thành công. Hệ thống đã tiếp nhận và chuẩn hóa cấu trúc đầu vào cho hơn 5,4 triệu hồ sơ y tế theo định dạng XML của Bộ Y tế, quản lý nghiêm ngặt gần 3,5 triệu hồ sơ sức khỏe toàn dân, xử lý 256.448 hồ sơ chuyển viện nhằm tối ưu hóa luồng điều phối tuyến.

Song song với dữ liệu, AI đã chính thức bước vào phòng khám. Tại Bệnh viện Đa khoa Tân Châu, thuật toán thông minh được tích hợp trực tiếp vào phần mềm HIS, đóng vai trò "người đọc thứ hai". Khi bác sĩ ra y lệnh kê đơn, phần mềm sẽ tự động rà soát dựa trên cơ sở dữ liệu chuẩn của Bộ Y tế, lập tức đưa ra cảnh báo (Pop-up) nếu phát hiện tương tác thuốc nguy hiểm.

Tuy nhiên, trong bài toán ứng dụng công nghệ, ngành y tế An Giang luôn giữ một tư duy sắc bén: Công nghệ hay AI suy cho cùng chỉ là phần ngọn, dữ liệu mới là phần gốc. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc, nhấn mạnh: "AI không thể thay thế việc khám trực tiếp, phán đoán lâm sàng, trách nhiệm nghề nghiệp và sự đồng cảm với người bệnh. Kết quả do AI đưa ra phải được bác sĩ kiểm tra, đối chiếu và chịu trách nhiệm chuyên môn cuối cùng. Mô hình phù hợp là bác sĩ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, chứ không phải AI thay thế bác sĩ".

Đích đến nhân văn: Nâng cao số năm sống khỏe cho nhân dân

Bệnh viện Ung Bướu TP. Hồ Chí Minh ký kết hợp tác hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho Bệnh viện Ung Bướu Kiên Giang.

Bản chất của cuộc cách mạng dữ liệu y tế tại An Giang không dừng lại ở việc số hóa những tờ giấy, mà là sự thay đổi sâu sắc mang tính triết lý: Chuyển từ "quản lý khám, chữa bệnh" sang "quản trị sức khỏe" chủ động. Tính đến nay, hơn 1,9 triệu người dân An Giang đã được tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân liên thông. Một người dân - Một hồ sơ sức khỏe trọn đời đi theo họ đến bất cứ đâu. Mục tiêu tối thượng và nhân văn nhất của toàn bộ chiến lược kiến tạo hệ sinh thái y tế số này đã được cụ thể hóa bằng một chỉ số vô cùng ấn tượng: Ngành y tế tỉnh An Giang đặt mục tiêu nâng cao số năm sống khỏe của người dân lên mức 68 - 70 tuổi vào năm 2030.

Hệ sinh thái y tế số eMed GO kết hợp với các thuật toán cảnh báo sớm từ AI trong hệ sinh thái GlobeDR triển khai tại các cơ sở y tế đóng vai trò quyết định để hiện thực hóa khát vọng này. Giám đốc Trung tâm Y tế Châu Phú Nguyễn Hoàng Huy phân tích: "Để kéo dài số năm sống khỏe cho người dân, chúng ta phải chuyển dịch trọng tâm sang quản lý các bệnh mãn tính không lây nhiễm. Việc theo dõi y tế liên tục trên ứng dụng kết hợp với AI tầm soát nguy cơ sẽ giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn rất sớm. Đây chính là chìa khóa vàng để nâng cao tuổi thọ thực chất cho nhân dân".

Một trong những minh chứng sống động nhất cho tư duy "lấy người bệnh làm trung tâm" là sáng kiến "Bệnh viện lưu động và tầm soát thông minh" áp dụng cơ chế "hỗ trợ chéo". Đối với các trạm y tế vùng sâu, vùng xa, biên giới chưa đủ điều kiện máy móc, các bệnh viện tuyến trên sẽ điều động nhân lực giỏi, mang theo máy siêu âm, thiết bị xét nghiệm nhanh di động về cắm chốt trực tiếp tại xã. Không chờ người dân phải vượt hàng chục cây số lên tỉnh, bác sĩ chủ động tìm đến người dân, sàng lọc bệnh ngay tại địa phương. Mọi kết quả khám đều được cập nhật vào hệ thống dữ liệu cá nhân thông qua phần mềm GEMR và trục hạ tầng GPACS. Nhờ đó, tính đến nay, ngành y tế An Giang đã phát hiện sớm và đưa vào quản lý điều trị hơn 30.000 trường hợp mắc bệnh mãn tính không lây nhiễm (như đái tháo đường, cao huyết áp...) ngay tại tuyến cơ sở, giảm tải áp lực vô cùng lớn cho tuyến trên.

Nhìn lại toàn bộ hành trình, một nền y tế chất lượng cao không chỉ được đo bằng những thiết bị hiện đại hay số lượng phần mềm đã cài đặt, mà được đánh giá bằng khả năng đưa dịch vụ y tế chất lượng đến gần người dân hơn, giúp người dân được điều trị kịp thời với chi phí hợp lý ngay trên chính quê hương mình.

Hành trình kiến tạo hệ sinh thái y tế số phía trước vẫn còn nhiều thách thức, áp lực tài chính và nhu cầu nâng cấp hạ tầng đồng bộ. Nhưng việc ngành y tế An Giang chủ động nhìn thẳng vào "điểm nghẽn", lấy sự an tâm của người dân làm thước đo và kiên trì xây dựng mạng lưới chăm sóc liên thông cho thấy một hướng đi hoàn toàn đúng đắn.

Mỗi ca phẫu thuật thành công trong "giờ vàng", mỗi chuyến "bệnh viện lưu động" về vùng sâu, vùng xa, mỗi hồ sơ sức khỏe được cập nhật trọn đời đang góp thêm một viên gạch vững chắc xây dựng niềm tin của nhân dân. Tại mảnh đất biên giới này, mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau" đang được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và ngập tràn tinh thần nhân văn.

Bài và ảnh: HẠNH CHÂU