Kế thừa tư tưởng sâu sắc truyền thống ngoại giao hòa bình của dân tộc và tiếp nối lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng ngoại giao là điều cần yếu cho một quốc gia độc lập, ngay sau vấn đề phòng thủ, Việt Nam đang vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với tầm nhìn đối ngoại đầy bản lĩnh.
Với Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, lần đầu tiên đối ngoại được xác định là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên" đặt ngang hàng bên cạnh nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; đưa “nhịp đập của Việt Nam hòa cùng nhịp đập của thế giới, thở cùng hơi thở của thời đại, kiến tạo hòa bình, bồi đắp thịnh vượng và xây dựng vị thế cao hơn, vững chắc hơn cho đất nước, cho dân tộc”.
Giữ vai trò đi đầu ở vị trí tuyến đầu và trung tâm nhằm nhận diện, hóa giải các nguy cơ xung đột từ sớm, từ xa, chủ trương này trong Nghị quyết số 06-NQ/TW, đặt trong mối quan hệ hữu cơ với Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, tạo thành một chỉnh thể thống nhất giúp đối ngoại vươn lên thành động lực mở đường, phục vụ trực tiếp cho khát vọng phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.
Để chuyển hóa tầm nhìn lý luận ấy thành kết quả thực tế, quyết tâm chính trị đã được thể chế hóa mạnh mẽ thông qua Ban Chỉ đạo Trung ương về Đối ngoại và Hội nhập quốc tế.
Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Chiều 30/6 vừa qua, Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo đã diễn ra, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo, cùng sự tham dự của các nhà lãnh đạo cấp cao nhất gồm Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. Cơ chế mới này đã chính thức vận hành nhằm thống nhất phương thức chỉ đạo và điều phối liên ngành xuyên suốt toàn bộ hệ thống chính trị.
Tại phiên họp, các mũi nhọn hành động của ngoại giao Việt Nam đã được định hình khi Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu đẩy mạnh ngoại giao phục vụ phát triển, hướng tới tăng trưởng hai con số, ưu tiên giữ vững các thị trường truyền thống, thu hút đầu tư chất lượng cao nhằm bảo đảm tự chủ chiến lược.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương hoàn thiện, ban hành các văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động phối hợp giữa ba trụ cột đối ngoại là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của ngoại giao Nghị viện.
Ở góc độ định hướng chiến lược, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú yêu cầu nâng cao hiệu quả và phải có kết quả cụ thể trong đối ngoại Đảng để củng cố tin cậy chính trị sâu sắc với các đối tác.
Để loại bỏ hoàn toàn tư duy hình thức hay trì trệ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã kết luận bằng chỉ đạo áp dụng phương châm "6 rõ" gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền, đồng thời yêu cầu Ban Chỉ đạo bắt tay ngay vào việc với tinh thần hành động quyết liệt “nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả.”
Sự khởi động nhịp nhàng của bộ máy mới này chính là bệ đỡ vững chắc để ngoại giao Việt Nam thực hiện bước chuyển dịch tư duy mang tính thời đại, từ trạng thái "tham gia, thích ứng và tiếp nhận" sang tư duy "chủ động kiến tạo, xây dựng và đóng góp."
Theo phân tích của Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Việt Nam ngày nay không còn thụ động chờ đợi trước những biến động toàn cầu mà đang chủ động đặt đất nước vào dòng chảy chính của thời đại, đập cùng nhịp đập, thở cùng hơi thở của thời đại.
Sự chủ động kiến tạo này thể hiện qua việc dịch chuyển trọng tâm từ thu hút đơn thuần sang chọn lọc nguồn lực đột phá, ưu tiên dự án FDI công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo xuất sắc thế giới và chủ động tham gia định hình các luật chơi mới về dữ liệu hay thương mại số.
Bằng cách này, chúng ta đang thực hiện một cách sáng tạo lời dạy của Bác Hồ rằng thực lực như cái chiêng, ngoại giao như cái tiếng, chiêng có tốt thì tiếng mới vang xa, xây dựng một quốc gia tự cường và tự chủ chiến lược để làm cho đất nước mạnh lên từ bên trong.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Anh. (Ảnh: Thanh Tuấn/TTXVN)
Đặc biệt, bước tiến mới nhất minh chứng cho năng lực chủ động kiến tạo tầm vóc pháp lý quốc gia chính là việc ngày 18/6/2026, tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Anh đã xuất sắc trúng cử thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026-2035.
Với việc giành được số phiếu cao nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương ngay từ vòng bỏ phiếu đầu tiên, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có một thẩm phán đại diện tại cơ quan tài phán quốc tế uy tín này.
Sự kiện đặc biệt này không chỉ phản ánh sự thừa nhận của cộng đồng quốc tế đối với năng lực và trình độ của đội ngũ chuyên gia pháp lý Việt Nam, mà còn là minh chứng hùng hồn cho thấy đất nước đã vươn tầm từ chỗ chỉ tuân thủ luật pháp quốc tế sang chủ động đóng góp trí tuệ, tham gia định hình và bảo vệ trật tự thế giới dựa trên luật lệ, công bằng và minh bạch.
Không chỉ dừng lại ở mặt trận pháp lý đa phương, vị thế và uy tín mới của đất nước còn được khẳng định mạnh mẽ thông qua tinh thần chủ động gánh vác, đóng góp có trách nhiệm vào các công việc chung toàn cầu.
Đúng như thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La rằng Việt Nam từng trải qua chiến tranh nên thấu hiểu hơn ai hết giá trị của hòa bình, Việt Nam luôn sẵn sàng chung tay cùng cộng đồng quốc tế ứng phó với các thách thức chung.
Minh chứng vô cùng sống động và đầy tính nhân văn cho trách nhiệm quốc tế này chính là việc Việt Nam kịp thời cử lực lượng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân sang hỗ trợ Venezuela khắc phục hậu quả thảm khốc của hai trận động đất kinh hoàng ngày 24/6/2026.
Thiên tai khốc liệt này đã gây ra những tổn thất vô cùng thảm khốc với hơn 1.400 người chết và hơn 50.000 người mất tích. Ngay lập tức, ngày 28/6/2026, 82 cán bộ chiến sỹ Quân đội nhân dân do Thiếu tướng Phạm Văn Tỵ làm Trưởng đoàn mang theo các thiết bị dò tìm hiện đại dưới đống đổ nát, đội quân y cùng 8 chó nghiệp vụ, kèm theo gần 90 tấn hàng cứu trợ y tế, nhà bạt, máy phát điện và lương thực đã khẩn trương xuất quân.
Cùng ngày, Bộ Công an cũng cử đoàn cứu nạn chuyên nghiệp gồm 42 thành viên do Đại tá Phạm Hùng Dương làm Trưởng đoàn mang theo hơn 20 tấn nhu yếu phẩm, thuốc men thiết yếu lên đường làm nhiệm vụ.
Hoạt động cứu hộ dũng cảm, xuyên biên giới này không chỉ khẳng định uy tín, năng lực ứng phó thảm họa toàn cầu của Việt Nam như Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Tổng Tham mưu trưởng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã chỉ rõ, mà còn gặt hái kết quả phi thường khi các chiến sỹ của chúng ta đã xuất sắc đưa được 11 nạn nhân động đất ra khỏi đống đổ nát.
Đoàn cứu hộ Việt Nam triển khai tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt sau trận động đất kép tại khu vực Playa Grande, bang La Guaira, Venezuela. (Ảnh: Hoàng Vũ/Vietnam+)
Hình ảnh những người lính, người chiến sỹ Việt Nam vượt hiểm nguy tại Caracas, thực hiện xuất sắc nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn đã khiến người dân, lãnh đạo chính quyền sở tại vô cùng xúc động và bày tỏ sự biết ơn sâu sắc trước tình hữu nghị, sự sẻ chia vô giá của nhân dân Việt Nam.
Tối 3/7/2026 (giờ địa phương), Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez đã đến doanh trại để thăm hỏi và trao thư cảm ơn, đồng thời trao tặng huân chương Công trạng cho đội chó nghiệp vụ vì những thành tích xuất sắc trong tìm kiếm nạn nhân mất tích.
Nhân dịp này, thông qua Đại sứ Việt Nam tại Venezuela Vũ Trung Mỹ, Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez đã trân trọng gửi Thư cảm ơn và trao tặng Huân chương "Anh hùng Venezuela" tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhằm ghi nhận những nghĩa cử cao đẹp, tinh thần đoàn kết quốc tế và sự hỗ trợ kịp thời của Việt Nam đối với nhân dân Venezuela trong thời điểm khó khăn.
Như vậy, có thể thấy rằng sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc củng cố nội lực vững chắc và đóng góp có trách nhiệm, mang đậm tính nhân văn trên trường quốc tế đang dệt nên bức tranh ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại và chuyên nghiệp trong kỷ nguyên mới.
Thành quả đó có được là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ba trụ cột đối ngoại dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng, cùng bản lĩnh của đội ngũ cán bộ đối ngoại "vừa hồng, vừa chuyên" luôn thấm nhuần tinh thần "6 dám" vì lợi ích quốc gia-dân tộc. Nền ngoại giao mang bản sắc thời đại mới chắc chắn sẽ tiếp tục đưa đất nước tự tin vượt qua mọi sóng gió, nâng tầm vị thế quốc gia tương xứng với tầm vóc lịch sử và vững bước vươn mình sánh vai với các cường quốc năm châu./.
Đọc nhiều
