Đồng bào Chăm ở Tây Yên đa dạng hóa để tăng thu nhập

Anh Sa Du Sôh sửa ô tô.

Nghề mở thêm nghề

Buổi sáng, anh Sa Du Sôh, ngụ ấp Rọc Lá, xã Tây Yên cặm cụi bên chiếc ô tô cũ. Tay vừa tháo từng con ốc, anh vừa để mắt đến chiếc điện thoại đặt bên cạnh. Có khách gọi sửa máy lạnh, anh lại bỏ dở công việc, lấy đồ nghề rồi chạy đi. Việc này chưa xong, việc khác đã tới.

Có 7 người con, người đàn ông ấy hiểu rằng chỉ trông vào một nghề thì khó xoay xở. Bởi vậy, việc gì làm được anh đều học, đều nhận. Có hôm việc kéo dài đến khuya. Khi khách cần sửa gấp, 1 - 2 giờ sáng anh vẫn còn lúi húi bên chiếc xe cũ. “Có việc thì tôi sẵn sàng làm, miễn là kiếm được bằng sức lao động của mình”, anh Sôh nói.

Để có thêm nguồn thu, anh Sôh chia nhỏ thời gian, tận dụng những kỹ năng sẵn có để tìm thêm việc làm. Anh Sôh từng học nghề điện lạnh ở Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên Giang (nay là Trường Cao đẳng Kiên Giang). Năm 2003, sau khi ra trường, anh đến phường Châu Đốc mở tiệm. Một thời gian sau, anh trở về Tây Yên, mở cơ sở sửa điện tử gần nhà.

Những năm đầu, công việc khá thuận lợi. Nhưng thị trường thay đổi, nhất là từ sau dịch COVID-19, lượng khách giảm, tiền thuê mặt bằng tăng. Anh quyết định trả mặt bằng, nhận sửa đồ điện tử tại nhà. Từ sửa điện tử, điện lạnh, anh học thêm sơn sửa và lắp ráp xe cũ. “Ở quê không có điều kiện thì mở cửa hàng nhỏ trước. Nghề nào kiếm ra tiền thì học thêm nghề đó. Quan trọng là chịu khó”, anh Sôh cho biết.

Sân nhà giờ trở thành nơi làm việc của anh Sôh. Góc này là dụng cụ sửa điện lạnh, góc kia là đồ nghề sửa ô tô. Chiếc điện thoại trở thành “người báo việc”, khi có khách ở đâu gọi đến anh Sôh sẽ chạy đến đó. Nhờ làm nhiều nghề, thu nhập của anh gần 20 triệu đồng mỗi tháng.

Chị Sa Rô Ky Yah, cùng ngụ xã Tây Yên có thu nhập ổn định từ nghề may trang phục truyền thống của đồng bào Chăm. Trong nhà của chị, những xấp vải đủ màu được xếp gọn. Hoa văn, đường viền, từng mảnh vải mang đặc trưng trang phục đồng bào Chăm nằm cạnh chiếc máy may.

Chị Yah dáng người nhỏ nhắn, làm việc nhanh nhẹn. Một tay giữ vải, một tay điều khiển máy may. Mỗi bộ quần áo hoàn thành không chỉ cần sự khéo léo mà còn phải đúng kiểu dáng, màu sắc và những chi tiết đặc trưng của trang phục truyền thống.

Chịu khó lao động

Chị Yah đến với nghề may trang phục truyền thống của đồng bào Chăm từ chị ruột từng đi học may ở chợ rồi về chỉ lại. Bốn chị em gái lần lượt học nghề, người biết trước chỉ người biết sau. “May đồ truyền thống phải yêu nghề, khéo tay và chịu khó. Làm quen tay rồi thì mới nhanh được chứ không phải cứ ngồi vào máy là may được ngay”, chị Yah nói.

Chị Sa Rô Ky Yah may quần áo truyền thống của đồng bào Chăm.

Các chị em của chị Yah làm việc trong công ty may gần nhà, còn chị chủ yếu nhận may cho người quen trong vùng. Nhưng khi người mua dần chuyển sang đặt hàng qua mạng, chị cũng tập cách bán hàng trên môi trường số. Đến nay, chị lập 7 kênh TikTok, Facebook để giới thiệu sản phẩm và làm tiếp thị liên kết.

Chiếc điện thoại đặt cạnh máy may gần như không lúc nào tắt. Sáng đăng mẫu, phát trực tiếp trên mạng xã hội để giới thiệu sản phẩm, sau đó trả lời khách hàng. Đôi lúc, đang may, chị Yah phải dừng tay để tư vấn cho khách về kích thước, màu sắc, giá tiền. Những bộ trang phục truyền thống trước đây chủ yếu bán trong cộng đồng người Chăm thì nay được gửi bán đến nhiều nơi.

Với chị Yah, việc làm hiện tại giúp gia đình chị có thêm khoản tiền chi tiêu, đồng thời giữ được nghề may truyền thống của dân tộc. Chị Yah cho biết: “Khách ở xa thì tôi chụp mẫu, quay video cho họ xem. Họ thích mẫu nào thì tôi tư vấn rồi may, gửi sản phẩm. Có khi khách đặt may đồ cưới, một bộ phải mất 5 - 7 ngày mới hoàn thành. Thu nhập từ nghề may có tháng hơn 10 triệu đồng”.

Theo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tây Yên, đồng bào Chăm trên địa bàn xã có gần 100 người, chủ yếu làm nghề buôn bán, công nhân và một số nghề dịch vụ. Điểm chung là đồng bào rất chịu khó lao động, tìm việc, tìm nghề để cải thiện thu nhập.

BẢO TRÂN