Truyền thống cách mạng hào hùng
Vào những năm kháng chiến chống Mỹ, vùng Bảy Núi nói chung, xã Ô Lâm nói riêng đã trở thành chiến trường ác liệt, nơi diễn ra những trận chiến tranh du kích giữa quân và dân ta với quân xâm lược hung hãn. Nơi đây còn là căn cứ địa vững chắc của lực lượng cách mạng. Hơn nửa thế kỷ qua, ký ức về cuộc chiến tranh gian khổ nhưng đầy tự hào, oanh liệt tại vùng đất Bảy Núi, nhất là căn cứ Ô Tà Sóc và đồi Tức Dụp vẫn được cựu y tá Nguyễn Thị Ngọc (76 tuổi), ngụ xã Ô Lâm nhớ rất rõ. Bà Ngọc cho biết, 17 tuổi, bà thoát ly gia đình theo cách mạng, rồi trải qua nhiều năm tháng trường kỳ chống Mỹ, với phần lớn quá trình hoạt động cách mạng của bà gắn liền với căn cứ Ô Tà Sóc và đồi Tức Dụp.

Học sinh nghe kể về trận đánh 128 ngày đêm tại đồi Tức Dụp ngay trong hang Hội trường C6. Ảnh: LÊ TRUNG HIẾU
Với địa hình tự nhiên hiểm trở, Tỉnh ủy An Giang đã chọn nơi đây làm căn cứ, chỉ đạo đường lối kháng chiến và phong trào cách mạng tỉnh nhà. Vào cuối năm 1962 - 1967, đây là căn cứ điểm để lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng chống giặc tại An Giang. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, lực lượng cách mạng tổ chức nhiều trận đánh bất ngờ gây thiệt hại cho địch.
Cách Ô Tà Sóc không xa là đồi Tức Dụp. Ngọn đồi này từng bị Mỹ ném bom đạn dữ dội nhưng vẫn thất bại nên còn được gọi là ngọn đồi “2 triệu đô la”. Nhiều hang sâu, động lớn ăn thông với nhau rất chằng chịt, tạo nên một địa thế rất hiểm trở, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ quân sự. Vì thế, qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồi Tức Dụp là căn cứ địa cách mạng vững chắc của huyện Tri Tôn (cũ) và tỉnh An Giang.
Từ sau Tết Mậu Thân (1968), Mỹ - Ngụy tập trung lực lượng thiện chiến đánh vào đồi Tức Dụp hòng xóa đi một căn cứ cách mạng lợi hại. Quân ta quyết giữ vững vùng căn cứ Tức Dụp, duy trì phong trào đấu tranh chính trị và quân sự làm bàn đạp để giải phóng tỉnh An Giang. “Cuộc chiến diễn ra rất ác liệt suốt 128 ngày đêm. Địch cắt đứt mọi viện trợ, tiếp tế từ ngoài vào cho lực lượng cách mạng. Dù chênh lệch tương quan về lực lượng, khí tài nhưng chiến sĩ đều thông thạo địa hình hiểm trở, tinh thần chiến đấu cao, được Nhân dân thương yêu, giúp đỡ nên địch thất bại nặng nề, phải rút lui. Chúng ta giữ vững đồi Tức Dụp, bảo vệ tốt các cơ quan lãnh đạo tỉnh, huyện cho tới ngày giải phóng toàn miền Nam”, bà Ngọc chia sẻ.
Giữ cội nguồn cho mai sau
Ngày nay, những di tích lịch sử cách mạng như Ô Tà Sóc, đồi Tức Dụp được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia, trở thành “địa chỉ đỏ” thu hút nhiều đoàn viên, thanh niên, học sinh đến tìm hiểu lịch sử hào hùng của quân và dân ta trong đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhiều trường học, tổ chức Đoàn trong và ngoài tỉnh tổ chức hành trình về nguồn, kết nạp Đảng, Đoàn, Hội, Đội tại các khu di tích lịch sử cách mạng. Em Nguyễn Thanh Hải - học sinh Trường Trung học phổ thông Nguyễn Hữu Cảnh, xã Chợ Mới xúc động khi đến tham quan đồi Tức Dụp. “Thế hệ chúng em may mắn được sinh ra và lớn lên trong hòa bình. Sau khi tham quan nhà trưng bày, đến những hang động trong đồi nghe thuyết minh, chúng em hiểu hơn về tinh thần quả cảm, anh dũng của các thế hệ đi trước để chúng ta có được cuộc sống hòa bình như hôm nay. Em hứa sẽ cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với sự hy sinh của cha ông”, Hải bày tỏ.
Cô Huỳnh Kim Hạnh - Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học A Lương Phi, xã Ô Lâm chia sẻ: “Trường tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền về ý nghĩa của các ngày lễ lớn lồng ghép giáo dục lịch sử địa phương, lịch sử dân tộc vào các môn học; thường xuyên tổ chức hoạt động trải nghiệm, hoạt động ngoại khóa cho học sinh tham gia, tìm hiểu. Qua đó, giúp các em hiểu biết về lịch sử địa phương, lịch sử dân tộc, tự hào hơn, yêu quê hương, đất nước mình hơn, từ đó tích cực học tập và rèn luyện”.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ô Lâm Phan Thanh Lương cho biết, xã khảo sát, thống kê đầy đủ, chính xác các di tích lịch sử trên địa bàn xã về số lượng, vị trí, hiện trạng và giá trị lịch sử, văn hóa. Đồng thời, đánh giá thực trạng công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích; kịp thời phát hiện những khó khăn, hạn chế, nguy cơ xuống cấp. Từ đó, làm cơ sở đề xuất các giải pháp quản lý, tu bổ, tôn tạo, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử cách mạng gắn với phát triển văn hóa, du lịch địa phương.
LÊ TRUNG HIẾU