Đưa văn hóa đọc vào đời sống

Một hoạt động của Thư viện tỉnh nhằm phát triển văn hóa đọc là tổ chức chương trình phục vụ ô tô thư viện lưu động cho học sinh tiểu học trên địa bàn phường Long Xuyên. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Trong kỷ nguyên bùng nổ công nghệ và các nền tảng giải trí trực tuyến, việc giữ gìn, phát huy thói quen đọc sách đang trở thành bài toán cấp thiết. Không chỉ giúp mở rộng tri thức, sách còn góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tư duy và xây dựng lối sống tích cực cho mỗi người, nhất là thế hệ trẻ.

Nhằm phát triển phong trào đọc sách, hướng đến xây dựng xã hội học tập, Thư viện tỉnh tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 với chủ đề “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước”. Các hoạt động không chỉ tôn vinh giá trị của sách trong học tập, nghiên cứu mà còn khẳng định vai trò của việc hình thành thói quen đọc trong cộng đồng.

Điểm nhấn của chuỗi sự kiện là không gian trưng bày sách, báo diễn ra từ ngày 10/4 đến 20/5/2026 tại Thư viện tỉnh với nhiều chuyên đề ý nghĩa như: Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ cùng các đầu sách về kỹ năng sống, khởi nghiệp, ứng dụng công nghệ. Không gian này thu hút nhiều học sinh đến tham quan, đọc sách, nhất là vào cuối tuần. Nhiều em chủ động tìm đến không gian đọc như một hình thức giải trí lành mạnh, cho thấy nhu cầu tiếp cận tri thức trong học đường vẫn hiện hữu mạnh mẽ.

Song song đó là nhiều sân chơi tương tác dành cho học sinh. Cuộc thi “MC Nhí - Lan tỏa văn hóa đọc” dành cho học sinh từ 6 đến 15 tuổi tổ chức tại phường Rạch Giá tạo cơ hội để các em rèn kỹ năng thuyết trình, ứng biến và chia sẻ về những cuốn sách yêu thích. Trong khi đó, cuộc thi vẽ tranh lên túi vải với chủ đề “Sách - Nguồn cảm hứng sáng tạo” tại phường Long Xuyên thu hút đông đảo học sinh tiểu học tham gia, qua đó khơi gợi tư duy thẩm mỹ và tình yêu với sách.

Để văn hóa đọc không chỉ dừng ở những hoạt động mang tính thời điểm mà thực sự trở thành thói quen bền vững, vai trò đồng hành của gia đình được xem là yếu tố quan trọng. Khi kỳ nghỉ hè đang đến gần, việc tạo dựng môi trường đọc sách lành mạnh để trẻ vừa “chơi mà học” vừa hạn chế lệ thuộc vào các trò chơi trực tuyến là điều nhiều phụ huynh quan tâm.

Chị Nguyễn Ý Nhi, ngụ phường Bình Đức cho biết, mỗi cuối tuần đều cố gắng sắp xếp thời gian đưa con đến nhà sách hoặc thư viện. Thay vì để trẻ tiếp xúc quá nhiều với điện thoại, chị hướng con đọc các dòng sách kỹ năng sống, truyện lịch sử Việt Nam hay sách khoa học vui. “Hè năm nay, tôi dự định mỗi tuần cùng con đọc một cuốn sách và dành thời gian trao đổi về nội dung. Tôi thấy việc đọc sách giúp các con tăng vốn từ, rèn khả năng tập trung và kích thích tư duy sáng tạo”, chị Nhi chia sẻ.

Cùng quan điểm, anh Trần Văn Phụng, phụ huynh có con tham gia chuỗi hoạt động tại Thư viện tỉnh cho rằng các sân chơi gắn với sách là môi trường giáo dục bổ ích để trẻ bộc lộ năng khiếu, tự tin hơn trong giao tiếp. Theo anh Phụng, đầu tư cho thói quen đọc sách chính là đầu tư bền vững cho tương lai của con em mình.

Từ thực tiễn giảng dạy, thầy Trương Kỉnh Nhơn - giáo viên Trường Tiểu học A Phú Hòa, xã Phú Hòa cho rằng vai trò của giáo viên trong việc đưa sách đến gần học sinh rất quan trọng. Theo thầy Nhơn, trong từng bài giảng, giáo viên cần khéo léo lồng ghép những câu chuyện đẹp, những bài học hay từ sách nhằm bồi đắp nhân cách cho học sinh. Đồng thời, thầy cô cần chủ động giới thiệu các đầu sách phù hợp để khuyến khích các em tìm đọc.

Việc giới thiệu các tác phẩm của tác giả An Giang, nhất là những cây bút trẻ địa phương, góp phần khơi gợi niềm tự hào quê hương và tạo sự gần gũi cho học sinh. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và nhân viên thư viện trong duy trì các tiết đọc sách định kỳ cũng mang lại hiệu quả tích cực.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phong trào đọc sách tại trường đã có nhiều chuyển biến đáng ghi nhận. Theo thầy Nhơn, học sinh không chỉ yêu thích đọc sách hơn mà còn hào hứng tham gia các hoạt động sáng tạo như vẽ bìa sách, vẽ tranh theo sách. Đây là môi trường giúp các em biến tri thức từ trang sách thành cảm xúc và sắc màu sinh động của cuộc sống.

Xã hội hiện đại với vô vàn hình thức giải trí mới, việc nuôi dưỡng văn hóa đọc cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội. Khi mỗi cuốn sách trở thành người bạn đồng hành của tuổi thơ, văn hóa đọc sẽ không chỉ dừng ở phong trào mà từng bước đi vào đời sống, trở thành nền tảng để hình thành một thế hệ giàu tri thức, kỹ năng và khát vọng vươn lên.

PHƯƠNG LAN