Giải mã bức địa đồ trong di tích Khâm Thiên Giám phát lộ khi dọn vệ sinh

Đại diện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết bức địa đồ tại di tích Khâm Thiên Giám (đường Hàn Thuyên, phường Phú Xuân, thành phố Huế) đã được ghi nhận khi các hộ dân còn sinh sống bên trong công trình. Thời điểm đó, cơ quan chức năng chưa có điều kiện khảo sát kỹ lưỡng bức vẽ này.

Trong quá trình sinh sống tại đây, có thể người dân đã sử dụng sơn màu để quét lên tường, che đi bức họa. Sau khi thành phố Huế triển khai đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế, bức họa lộ ra và được nhiều người biết đến hơn.

Hình ảnh vị trí bản địa đồ được ghi nhận khi các hộ dân còn sinh sống trong di tích Khâm Thiên Giám (Ảnh: Cơ quan chức năng cung cấp).

Theo đại diện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, dòng chữ Hán to, ở trên cùng nhất của bức họa được phiên âm: “Phụng hội chú tôn lăng địa đồ, phủ thuộc toàn đồ”.

Từ dòng chữ Hán có thể hiểu, đây là một bản đồ thể hiện vị trí các tôn lăng của hoàng gia triều Nguyễn tại phủ Thừa Thiên trước đây.

Người xưa đã vẽ tạm bản đồ trên lớp vôi vữa ngoài của bức tường bên trong một căn phòng tại di tích Khâm Thiên Giám, tiện cho quan lại làm việc tại đây theo dõi, quan sát.

Ngoài ra, còn có nhiều hình vẽ khác liên quan đến thiên văn được ghi nhận tại những bức tường bên trong công trình.

Bức họa hiện rõ sau khi người dân di dời khỏi tòa nhà, lớp sơn cũ trên tường bị bong tróc (Ảnh: Vi Thảo).

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đơn vị đã lưu trữ hình ảnh, số hóa bản địa đồ nêu trên. Trong thời gian tới, trung tâm sẽ đo đạc, khảo sát kỹ lưỡng để có hướng bảo tồn, phục dựng và phát huy tư liệu có giá trị lịch sử này.

Trước đó, khi dọn vệ sinh và bóc tách các lớp sơn cũ trên tường Khâm Thiên Giám để phục vụ công tác trùng tu, những người thợ đã phát hiện một bức họa trên tường ngăn cách các gian phòng bên trong tòa nhà. Bức vẽ được thể hiện bằng nét màu đen, bao gồm nhiều ký hiệu, các dòng chữ Hán, Việt và chữ Pháp.

Bức họa nằm trên tường ngăn cách các gian phòng bên trong di tích Khâm Thiên Giám (Ảnh: Vi Thảo).

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đơn vị sẽ đánh giá tổng thể, kỹ lưỡng các bức tường còn lại tại di tích Khâm Thiên Giám.

Cơ quan quản lý cũng đã hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị xếp hạng di tích cấp quốc gia đối với di tích Khâm Thiên Giám; đồng thời lập đề án tu bổ di tích, dự kiến trình cấp có thẩm quyền xem xét triển khai trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Dân Trí