Gieo mầm tri thức

Học sinh học chữ Khmer miễn phí tại chùa Thứ Ba, xã An Biên. Ảnh: BẢO TRÂN

Chùa gieo con chữ

Giữa cái nắng hè, tiếng đọc bài bằng tiếng Khmer đều đặn vang lên dưới mái chùa Thứ Ba. Trên những dãy bàn gỗ nhẵn màu thời gian, những đứa trẻ cẩn thận nắn nót từng nét chữ trên trang vở. Phía sau những lớp học miễn phí ấy là Câu lạc bộ “Ươm mầm ước mơ” được thành lập từ năm 2018. Đây là một trong những mô hình khuyến học đầu tiên trong hệ thống chùa Phật giáo Nam tông Khmer phối hợp với các cấp hội khuyến học của tỉnh phát động, góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học trong cộng đồng.

Đại đức Danh Song - Phó Trụ trì chùa Thứ Ba vẫn nhớ những ngày đầu thành lập câu lạc bộ. Ban đầu, chùa chỉ mong trẻ em đồng bào Khmer không quên tiếng nói, chữ viết của dân tộc trong những tháng nghỉ hè. Tuy nhiên, càng gắn bó, các vị sư càng nhận ra điều cần giữ không chỉ là chữ viết, tiếng nói mà là niềm yêu thích học tập. “Có em ngày đầu được cha mẹ đưa đến còn khóc vì ngại học, vài tuần sau lại tự đạp xe đến chùa từ rất sớm. Sư thấy các em bắt đầu thích học thì biết rằng những con chữ ấy đã bén rễ”, Đại đức Danh Song kể.

Theo Đại đức Danh Song, gieo một con chữ hôm nay cũng chính là gieo thêm cơ hội cho tương lai. Khi biết học, yêu việc học, sau này dù học nghề hay học lên cao, các em đều có thêm lựa chọn để thay đổi cuộc sống. Mỗi dịp hè, chùa mở từ 19 - 22 lớp học chữ Khmer, thu hút khoảng 350 - 550 học sinh và tăng sinh theo học. Kinh phí chủ yếu được vận động từ phật tử, nhà hảo tâm cùng sự hỗ trợ của địa phương. Riêng giai đoạn 2021 - 2025, câu lạc bộ huy động gần 93 triệu đồng để hỗ trợ giáo viên, tặng sách, vở, đồ dùng học tập cho 136 lượt học sinh và tăng sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, tổ chức thi viết chữ đẹp, thi lên lớp và tập huấn giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy.

Không chỉ trẻ em đến lớp, nhiều vị sư cũng miệt mài học tập. Có người hoàn thành chương trình trung học phổ thông, người học thêm ngoại ngữ, tin học để phục vụ công tác Phật sự và các hoạt động cộng đồng. Hòa thượng Danh Lung - Trụ trì chùa Thứ Ba bảo vệ thành công học vị Tiến sĩ Dân tộc học; một vị khác tiếp tục du học tại Thái Lan. “Muốn khuyến khích người dân học thì trước hết sư phải học. Khi các vị sư không ngừng học tập thì bà con tin tưởng rằng việc học là suốt đời”, Đại đức Danh Song nói.

Mái nhà giữ lửa hiếu học

Rời chùa Thứ Ba, chúng tôi đến căn nhà khang trang ở ấp 4, xã An Biên. Trong nhà, bà Thị Bích Loan nâng niu tấm ảnh cũ chụp cả gia đình. Ký ức về những ngày cha mẹ đi nhổ mạ, cấy thuê, gặt lúa mướn vẫn còn nguyên vẹn, bà Loan nói: “Nhà nghèo, nhưng cha mẹ chưa bao giờ để anh em tôi nghỉ học. Ông bà chỉ nói học mới đổi đời”. Lời dặn ấy theo 4 anh em bà Loan suốt tuổi thơ. Năm tháng qua đi, 4 người đều tốt nghiệp đại học sư phạm, trở thành giáo viên. Từ căn nhà tranh năm nào, gia đình bà giờ có người công tác trong ngành giáo dục, y tế, doanh nghiệp, nhưng điều khiến bà Loan tự hào không phải nghề nghiệp của các con mà là truyền thống hiếu học vẫn tiếp tục được giữ gìn.

Hằng năm, các thành viên trong gia đình đều dành thời gian tham gia giảng dạy lớp ngữ văn Khmer tại chùa Thứ Ba, đóng góp quỹ khuyến học, hướng dẫn tin học cho các vị sư và học sinh. “Cha mẹ không để lại của cải gì nhiều, điều quý nhất là ý chí học tập. Đó là tài sản mà đến nay chúng tôi vẫn truyền lại cho con cháu”, bà Loan chậm rãi nói. Nhiều năm liền, gia đình bà đạt danh hiệu gia đình học tập tiêu biểu. Nhưng với bà, những tấm giấy khen chỉ là sự ghi nhận. Điều đáng quý hơn là trong mỗi thế hệ đều có người tiếp tục học, tiếp tục giảng dạy và truyền cảm hứng học tập cho người khác.

Theo Hội Khuyến học xã An Biên, địa phương hiện có 12 chi hội khuyến học với hơn 2.000 hội viên; riêng mô hình “Ươm mầm ước mơ” đang hỗ trợ thường xuyên cho hàng chục học sinh có nguy cơ bỏ học. Chủ tịch Hội Khuyến học xã An Biên Trần Minh Sao cho biết, xã đẩy mạnh triển khai thực hiện các mô hình gia đình học tập, cộng đồng học tập, đơn vị học tập để tạo môi trường học tập suốt đời cho người dân. Địa phương muốn phát triển bền vững thì phải nâng dân trí và kỹ năng của người dân. Xã hội học tập không chỉ là chuyện của trường học mà là chuyện của từng gia đình, dòng họ và khu dân cư.

BẢO TRÂN