Giữ tiếng trống lân

Đoàn nghệ thuật lân - sư - rồng miếu Bảy Bà đạt thứ hạng cao tại Lễ hội Lân - sư - rồng Đà Nẵng mở rộng năm 2026. Ảnh: LÊ TRUNG HIẾU

Nghệ thuật múa lân - sư - rồng thường xuất hiện trong những dịp lễ hội hay lễ khởi công, khai trương, Tết Nguyên đán và Tết Trung thu. Theo quan niệm của người Á Đông, hình ảnh lân - sư - rồng tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng, mang đến những điều tốt lành. Tùy theo không gian rộng, hẹp và tính chất của từng lễ hội mà nghệ thuật múa lân - sư - rồng có những hình thức biểu diễn khác nhau, thể hiện nét đặc trưng, tạo không khí sôi động thu hút người xem.

Theo ông Hồng, để điệu múa đẹp, hấp dẫn, người múa thực hiện nhiều động tác tổng hợp rất uyển chuyển, linh hoạt và biểu lộ được nhiều cung bậc cảm xúc hỷ, nộ, ái, ố, động, tịnh, kinh, nghi, thị, tỉnh, hòa quyện trong tiếng trống giục giã, sôi động. Nếu múa lân - sư chỉ cần có 2 người thì múa rồng cần từ 10 - 20 người. Múa rồng đòi hỏi người múa luyện tập công phu để có thể phối hợp nhịp nhàng khi rồng uốn lượn, rồng phóng tới, rồng đảo lại phô diễn thần oai. “Để bài múa đẹp mắt, người múa phải có niềm đam mê, sự kiên trì, tinh thần đoàn kết, khả năng sáng tạo, cảm thụ âm nhạc và hiểu ý nhau mới có những bước di chuyển nhịp nhàng, điệu nhảy thanh thoát”, ông Hồng chia sẻ.

Múa lân - sư - rồng theo truyền thống hay hiện đại thường kèm theo tiếng trống, tiếng thanh loa, chập chõa tạo hiệu ứng, nhịp nhàng, uyển chuyển thu hút người xem. Người đánh trống cũng phải bài bản, phù hợp với các bộ pháp như: Chào, lạy, nằm, leo lên, tuột xuống, lúc khoan lúc nhặt, lúc dồn dập liên hồi mới diễn tả hết hùng khí của lân, oai phong của sư và oanh liệt như rồng.

Ông Hồng cho biết, trong múa lân - sư - rồng, tiếng trống là yếu tố quan trọng quyết định sự hấp dẫn của bài múa. Ở đâu vang lên tiếng trống Thất Tinh, ở đó có bầu không khí rộn ràng của múa lân - sư - rồng, của lễ hội, của mùa xuân. Một bài múa lân hay múa rồng đầy đủ có nhiều đoạn khác nhau được sắp xếp nhịp nhàng, trong đó phải có những đoạn tạo được cao trào. “Điều đó đòi hỏi người biểu diễn không những phối hợp ăn ý với nhau mà còn phải thể hiện được thần thái của linh vật, với những bước đi thật uyển chuyển, nhịp nhàng với nhịp trống, phách”, anh Võ Hiếu Đăng Khoa - thành viên Đoàn nghệ thuật lân - sư - rồng miếu Bảy Bà chia sẻ.

Múa lân có nhiều đẳng cấp, cách thức, bài biểu diễn được thể hiện khác nhau tùy theo sự sáng tạo của mỗi đoàn, trong đó múa lân trên Mai Hoa Thung được cho là đỉnh cao trong nghệ thuật múa lân. Đây là bài múa với rất nhiều động tác khó, mạo hiểm và cũng được người xem thích thú nhất vì lân phải nhảy, nhào lộn trên Mai Hoa Thung. Một tiết mục đòi hỏi người biểu diễn dày công luyện tập mới có thể biểu diễn thành công, do đó loại hình này chỉ dành cho những ai thật sự say mê, sức chịu đựng dẻo dai và gan dạ.

Anh Lê Thanh Sơn, ngụ phường Châu Đốc là một trong số ít người múa lân trên Mai Hoa Thung của Đoàn nghệ thuật lân - sư - rồng miếu Bảy Bà chia sẻ: “Tôi cùng đồng đội phải mất gần 2 năm mới có thể tự tin biểu diễn trước đám đông. Những ngày đầu mới tập, vì chưa hiểu ý nhau nên các động tác bật nhảy ngồi lên vai, đứng lên đùi đều không thành, trượt chân ngã, trật tay, trật chân là chuyện xảy ra thường xuyên. Sau nhiều lần luyện tập, chúng tôi tìm được tiếng nói chung nên động tác khó đều làm được một cách thuần thục”.

Đằng sau mỗi màn múa rực rỡ sắc màu, mỗi cú bật nhảy ngoạn mục hay tiếng trống vang dội là biết bao mồ hôi, công sức và cả những lần ngã đau của nghệ sĩ. Chính niềm đam mê, sự kiên trì cùng khát vọng gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống đã giúp nghệ thuật múa lân - sư - rồng tiếp tục được trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và mang đến niềm vui trong mỗi mùa lễ hội.

LÊ TRUNG HIẾU