Sự đón nhận nồng nhiệt của khán giả, với suất diễn đầu tiên tối 7/11 kín chỗ và phải bổ sung suất diễn ngày 13/12 tới cho thấy sức sống bền bỉ của tác phẩm cũng như sự quan tâm của công chúng đối với nghệ thuật cải lương.
Được xem là một trong những tác phẩm tiêu biểu của sân khấu cải lương, "Tô Ánh Nguyệt" gắn liền với tên tuổi của nhiều thế hệ nghệ sĩ, đặc biệt qua bản dựng nổi tiếng của cố Nghệ sĩ Nhân dân Diệp Lang cùng sự thể hiện của các nghệ sĩ Minh Vương, Lệ Thủy. Sau nhiều năm, tác phẩm tiếp tục được Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đầu tư phục dựng, với mong muốn gìn giữ những giá trị nghệ thuật kinh điển, đồng thời tạo cơ hội để lớp nghệ sĩ trẻ tiếp nối và đưa cải lương đến gần hơn với công chúng hôm nay.

NSND Hữu Quốc và NSƯT Thu Vân trong một phân cảnh của vở "Tô Ánh Nguyệt".
Gìn giữ giá trị kinh điển, tiếp nối dấu ấn nghệ sĩ tiền bối
Vở diễn lần này do Nghệ sĩ Nhân dân Hữu Quốc phục dựng từ bản dựng của cố Nghệ sĩ Nhân dân Diệp Lang; phần chấp bút do soạn giả Việt Thường thực hiện. Tham gia diễn xuất có Nghệ sĩ Nhân dân Thoại Miêu, Nghệ sĩ Nhân dân Hữu Quốc, Nghệ sĩ Ưu tú Thu Vân, Nghệ sĩ Ưu tú Bảo Trí, Nghệ sĩ Ưu tú Diễm Thanh cùng các nghệ sĩ Nguyễn Văn Khởi, Thanh Toàn, Dũng Nhí, Thanh Đông, Diễm Kiều, Hoàng Minh Vương, Võ Hoài Long…
Điểm đáng chú ý của lần phục dựng này là sự kết hợp giữa việc bảo tồn những giá trị đã làm nên tên tuổi tác phẩm với cách tiếp cận sân khấu phù hợp hơn với nhịp sống đương đại. Theo Nghệ sĩ Nhân dân Hữu Quốc, ê-kíp chủ trương giữ gần như nguyên vẹn tinh thần của bản dựng trước, bởi từng câu thoại, lời ca đã trở thành ký ức và in sâu trong lòng nhiều thế hệ khán giả.
Tuy nhiên, trong quá trình dàn dựng, đạo diễn có điều chỉnh một số chi tiết để hợp lý hơn, đồng thời chăm chút đường dây tâm lý nhân vật nhằm giúp diễn xuất liền mạch, tự nhiên và giàu cảm xúc. Một trong những đổi mới đáng chú ý là việc ứng dụng màn hình LED, hạn chế thời gian chuyển cảnh, giúp mạch tâm lý của câu chuyện được duy trì liên tục, tạo sự tập trung cho người xem.
Nghệ sĩ Nhân dân Hữu Quốc cho biết, các diễn viên trẻ được yêu cầu nghiên cứu, phân tích nhân vật kỹ lưỡng, tiếp cận tác phẩm trên cơ sở những giá trị mà thế hệ nghệ sĩ đi trước đã xây dựng. Những cảm xúc, tinh thần và phong cách nghệ thuật của thế hệ vàng sân khấu cải lương vẫn được trân trọng, xem là nền tảng để lớp nghệ sĩ hôm nay học hỏi và phát triển.
Trong lần trở lại này, Nghệ sĩ Ưu tú Thu Vân đảm nhận vai Tô Ánh Nguyệt, còn nghệ sĩ Nguyễn Văn Khởi vào vai Minh. Đây đều là những nhân vật từng gắn liền với dấu ấn nghệ thuật của các nghệ sĩ tiền bối Minh Vương và Lệ Thủy. Vì vậy, việc tiếp nhận những vai diễn kinh điển không chỉ là niềm vinh dự mà còn đặt lên vai các nghệ sĩ trẻ áp lực lớn trước sự kỳ vọng và so sánh của công chúng.
Chia sẻ về quá trình chuẩn bị, nghệ sĩ Nguyễn Văn Khởi cho biết, anh cảm thấy áp lực khi nhận vai Minh bởi đây là nhân vật đã góp phần làm nên tên tuổi của nghệ sĩ đi trước. Tuy nhiên, thay vì xem sự so sánh là trở ngại, anh chủ động tìm hiểu các bản diễn trước đây, lắng nghe góp ý của đạo diễn và đồng nghiệp để xây dựng cách thể hiện riêng.
Theo nghệ sĩ Nguyễn Văn Khởi, lợi thế của thế hệ nghệ sĩ trẻ là sức trẻ, sự năng động và khả năng đưa hơi thở cuộc sống hôm nay vào nhân vật. Anh mong muốn thông qua vai diễn có thể giúp khán giả hiện nay cảm nhận cải lương gần gũi hơn, đồng thời vẫn giữ được chất mộc mạc, chân thành vốn có của loại hình nghệ thuật này.
Với vai Nguyệt, Nghệ sĩ Ưu tú Thu Vân cũng dành nhiều tâm huyết nghiên cứu nhân vật. Trước đây, chị từng có thời gian tập luyện vai diễn nhưng chưa có cơ hội đưa tác phẩm đến với khán giả. Lần phục dựng này là dịp để chị tiếp tục theo đuổi nhân vật mình yêu thích, dù phải đối diện với không ít áp lực. Quá trình tập luyện kéo dài nhiều giờ mỗi ngày, đòi hỏi diễn viên phải duy trì cường độ làm việc cao để thể hiện trọn vẹn những diễn biến tâm lý phức tạp của nhân vật.
Nghệ sĩ Ưu tú Diễm Thanh, Phụ trách Đoàn 1 - Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang chia sẻ, khi bắt tay phục dựng một tác phẩm kinh điển, tập thể nghệ sĩ có nhiều lo lắng bởi dấu ấn của các thế hệ nghệ sĩ đi trước đã quá sâu đậm trong lòng công chúng. Tuy nhiên, với tâm huyết và mong muốn gìn giữ bản sắc cải lương, ê-kíp đã nỗ lực hoàn thành vở diễn.
Theo Nghệ sĩ Ưu tú Diễm Thanh, điều khiến tập thể nhà hát hạnh phúc nhất là sự đón nhận của khán giả trong đêm diễn đầu tiên. Khán phòng kín chỗ ở cả khu vực tầng dưới và tầng trên, nhiều khán giả tiếp tục liên hệ mua vé ngay trước ngày diễn nhưng Nhà hát không còn khả năng bố trí thêm chỗ ngồi. Trước nhu cầu này, Nhà hát quyết định tổ chức thêm một suất diễn vào ngày 13/12.
Sức sống bền bỉ của cải lương trong lòng công chúng

Phân cảnh lúc nhân vật Tô Ánh Nguyệt (NSƯT Thu Vân) gặp lại con trai sau nhiều năm xa cách.
Sức hấp dẫn của "Tô Ánh Nguyệt" không chỉ nằm ở những câu vọng cổ ngọt ngào hay nghệ thuật diễn xuất giàu cảm xúc mà còn ở giá trị nhân văn của câu chuyện. Tác phẩm phản ánh những bất công của lễ giáo phong kiến, đặc biệt là những định kiến khắt khe đã tước đi quyền được yêu thương, lựa chọn hạnh phúc và làm mẹ của người phụ nữ.
Nhân vật Tô Ánh Nguyệt là hình tượng người phụ nữ phải trải qua nhiều bi kịch, hy sinh và chịu đựng trong cuộc đời. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ ngoài nhẫn nhịn là một tâm hồn giàu lòng tự trọng, vị tha và khát vọng được sống, được yêu thương. Nguyệt không lựa chọn hạnh phúc cho riêng mình bằng cách gây thêm đau khổ cho người khác, qua đó thể hiện vẻ đẹp nhân cách và tư tưởng tiến bộ của người phụ nữ.
Nghệ sĩ Ưu tú Diễm Thanh nhận định những giá trị nhân văn của tác phẩm vẫn có ý nghĩa trong xã hội hiện nay, nhất là khi vị thế và vai trò của người phụ nữ ngày càng được khẳng định. Qua nhân vật Nguyệt, khán giả có thể cảm nhận rõ hơn khát vọng bình đẳng, quyền được lựa chọn hạnh phúc và phẩm giá của người phụ nữ Việt Nam.
Sự trở lại của tác phẩm cũng gợi lại nhiều ký ức đối với những khán giả từng gắn bó với sân khấu cải lương. Chị Nguyễn Thị Ngọc Toàn, một khán giả đến từ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, gia đình chị có nhiều người yêu thích cải lương và thường hát lại các trích đoạn quen thuộc. Chị từng xem "Tô Ánh Nguyệt" cách đây hơn 30 năm và vẫn nhớ những phân đoạn giữa Nguyệt và Minh, đặc biệt là cảnh hai nhân vật gặp lại nhau, trao lại kỷ vật.
Theo chị Ngọc Toàn, dù đã nhiều năm trôi qua, câu chuyện vẫn khiến người xem xúc động bởi những ngang trái trong tình yêu và sự can thiệp của định kiến gia đình. Việc Nhà hát phục dựng tác phẩm là cơ hội để những khán giả từng yêu mến vở diễn được sống lại ký ức, đồng thời giúp các thế hệ trẻ có dịp tiếp cận một tác phẩm giàu giá trị của sân khấu cải lương.
Đánh giá về tín hiệu khán giả trở lại với sân khấu, Nghệ sĩ Ưu tú Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho rằng, những tác phẩm kinh điển nếu được đầu tư, chăm chút trong dàn dựng, kết hợp với hoạt động truyền thông hiệu quả sẽ tiếp tục thu hút công chúng. Nghệ sĩ cũng mong muốn khán giả dành sự đón nhận và khích lệ đối với thế hệ nghệ sĩ trẻ đang nỗ lực kế thừa những giá trị mà các bậc tiền bối đã tạo dựng.
Cùng với "Tô Ánh Nguyệt", Nghệ sĩ Ưu tú Phan Quốc Kiệt cho biết nhà hát đã đầu tư dàn dựng lại một loạt các vở kinh điển, trong đó có "Lan và Điệp", "Bên cầu dệt lụa" và "Cây sầu riêng trổ bông". Sắp tới, các vở diễn sẽ lần lượt ra mắt, mỗi tháng một vở, trở thành điểm đến định kỳ của khán giả mộ điệu cải lương nhiều thế hệ.
Việc phục dựng các vở cải lương điển của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang không chỉ là hoạt động nhìn lại chặng đường phát triển của một đơn vị nghệ thuật mà còn thể hiện nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản sân khấu truyền thống. Sự quan tâm của khán giả cùng tâm huyết của các thế hệ nghệ sĩ là cơ sở để cải lương tiếp tục được nuôi dưỡng, lan tỏa và tìm thấy vị trí trong đời sống văn hóa đương đại.
Theo Baotintuc.vn