Gỡ nút thắt để mở lối xuất khẩu lao động

Trung tâm Hỗ trợ nông dân và Giáo dục nghề nghiệp tỉnh phối hợp Công ty TNHH Đào tạo và cung ứng nhân lực quốc tế LNB Group tư vấn du học nghề, xuất khẩu lao động tại xã Giồng Riềng. Ảnh: AN LÂM

Căn nhà nhỏ nằm bên bờ kênh tại khu phố Phi Kinh, phường Rạch Giá, buổi trưa chỉ còn tiếng rửa chén lách cách sau hè. Xong việc nhà, bà Danh Thị Thắm lại xách rổ ra vườn hái ít rau để đi bán. Cuộc sống của người phụ nữ quanh năm tảo tần từng chỉ trông chờ vào những đồng tiền chắt chiu từ việc làm thuê.

Gần một năm trước, anh Danh Nhựt Hào (con trai bà Thắm) quyết định đăng ký đi làm việc tại Nhật Bản. Nghe con nói, bà vừa thương vừa sợ. “Tôi cứ nghĩ đi bộ đội còn đỡ lo, chứ đi tận nước ngoài thì biết sống chết ra sao. Trên mạng xã hội thấy nhiều trường hợp bị bệnh, không làm được việc, bị lừa, nên tôi càng hoang mang. Có bữa 10 giờ đêm chưa thấy con gọi là lo lắng đứng ngồi không yên”, bà Thắm kể.

Gia đình không khá giả, trong thời gian con học tiếng Nhật ở xa, nhiều lần bà Thắm chỉ gom góp được 200.000 - 300.000 đồng gửi cho con trang trải. Có lúc con báo cần đóng thêm chi phí, bà nghẹn ngào bảo không biết kiếm đâu ra tiền. Thương mẹ, cậu con trai nhiều hôm bỏ cả bữa ăn.

May mắn, con bà Thắm được miễn học phí ngoại ngữ và được doanh nghiệp hướng dẫn làm thủ tục vay 90 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để chi trả các khoản trước khi xuất cảnh. Khoản vay có thời hạn 36 tháng, mỗi tháng gia đình trả gần 3,9 triệu đồng cả gốc lẫn lãi. Những ngày đầu con sống ở nơi đất khách, người mẹ vẫn sống trong nỗi thấp thỏm, chỉ khi có cuộc gọi của con, bà mới nhẹ nhõm. Đến nay mọi thứ đã dần ổn định.

Hiện con trai bà làm việc tại một nhà máy ở Nhật Bản, thu nhập tương đương gần 50 triệu đồng sau khi trừ bảo hiểm và các khoản sinh hoạt. Mỗi tháng, anh Hào gửi một ít tiền về gia đình để trả nợ ngân hàng và trang trải cuộc sống. “Nợ bên ngoài trả hết rồi, giờ chỉ còn trả khoản vay ngân hàng. Thấy con trưởng thành, biết lo cho gia đình, tôi mừng lắm”, bà Thắm cho biết.

Bà Nguyễn Thị Lài, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Đào tạo và Cung ứng nhân lực quốc tế LNB Group trao học bổng ngoại ngữ cho em Trần Đăng Khoa, ngụ xã Giồng Riềng, là ứng viên làm việc tại nước ngoài. Ảnh: ĐẶNG LINH

Trường hợp gia đình bà Thắm cũng là hoàn cảnh chung của nhiều người lao động ở An Giang. Cơ hội việc làm với mức thu nhập cao ở nước ngoài ngày càng rộng mở, nhưng rào cản lớn nhất vẫn là khoản chi phí ban đầu. Theo bà Nguyễn Thị Lài, Phó Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đào tạo và Cung ứng nhân lực quốc tế LNB Group, phường Rạch Giá, thị trường lao động quốc tế đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh theo hướng tuyển dụng lao động chất lượng cao.

“Nếu trước đây nhiều thị trường chú trọng số lượng thì hiện nay yêu cầu về ngoại ngữ, tay nghề và khả năng thích nghi được đặt lên hàng đầu. Người lao động phải chuẩn bị bài bản mới có thể cạnh tranh và làm việc lâu dài”, bà Lài cho biết.

Theo bà Lài, Nhật Bản đang từng bước chuyển sang chương trình ESD thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng trước đây, yêu cầu người lao động có trình độ tiếng Nhật ngay từ trước khi xuất cảnh. Trong khi đó, Đức cũng mở rộng nhiều chính sách thu hút lao động trẻ, tạo thêm cơ hội cho người Việt Nam có trình độ chuyên môn.

Tuy nhiên, để tiếp cận những cơ hội này, người lao động phải chi trả các khoản học ngoại ngữ, khám sức khỏe, làm hộ chiếu, thị thực và nhiều thủ tục khác. Chỉ riêng phần chi phí chuẩn bị ban đầu đã lên đến khoảng 1.000 USD, trở thành trở ngại đối với nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

HĐND tỉnh An Giang vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ tối đa 15,58 triệu đồng/người cho lao động thường trú trên địa bàn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nguồn kinh phí này dùng để chi trả đào tạo nghề, ngoại ngữ, giáo dục định hướng, chi phí ăn ở, làm thủ tục hồ sơ (hộ chiếu, thị thực, lý lịch tư pháp) và khám sức khỏe. Ngoài ra, người lao động còn được vay vốn ưu đãi với lãi suất hộ nghèo từ nguồn ngân sách tỉnh ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội, giúp giảm gánh nặng tài chính trước khi xuất cảnh.

Các chuyên gia dự báo số lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài sẽ tăng từ năm 2027 do áp lực kinh tế trong nước và nhu cầu nhân lực trẻ rất lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức. Để chính sách hỗ trợ phát huy hiệu quả, bà Lài kiến nghị tỉnh cần giải ngân linh hoạt theo hai giai đoạn: hỗ trợ học ngoại ngữ, làm hồ sơ ở giai đoạn đầu và chi trả phần còn lại khi ký hợp đồng, chuẩn bị xuất cảnh. Đồng thời, tỉnh cần nâng cao chất lượng đào tạo nghề và ngoại ngữ để người lao động đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường quốc tế.

AN LÂM