Gỡ “nút thắt” truy xuất nguồn gốc, đưa nông sản vươn xa

Sản phẩm trên hệ thống thông tin quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh được truy xuất nguồn gốc, có thông tin rõ ràng. Ảnh: CẨM TÚ

Ngày nay, khi cầm trên tay một sản phẩm nông sản hay thực phẩm chế biến, người tiêu dùng thường quét mã QR để tìm hiểu hành trình từ nhà vườn, ao nuôi đến bàn ăn. Cùng với chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, yêu cầu minh bạch thông tin, chất lượng và an toàn sản phẩm trở thành tiêu chí quan trọng trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Đối với các thị trường xuất khẩu trọng điểm như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản hay Hàn Quốc, việc truy xuất rõ ràng nguồn gốc chuỗi cung ứng là điều kiện tiên quyết.

Thấy rõ tầm quan trọng của truy xuất nguồn gốc, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh quan tâm chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa theo chủ trương của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ. Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu tỉnh xây dựng, đưa vào vận hành Hệ thống thông tin quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh nhằm hình thành nền tảng số phục vụ công tác quản lý nhà nước và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Hệ thống thông tin quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh chính thức đưa vào hoạt động từ cuối năm 2024 tại địa chỉ https://txng.angiang.gov.vn, kết nối thông suốt với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Để tạo khung pháp lý vững chắc cho việc vận hành, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 1359/QĐ-UBND, ngày 14/4/2026 về quy chế quản lý và sử dụng hệ thống, định hình rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý cũng như các tổ chức, cá nhân tham gia.

Đến nay, Hệ thống thông tin quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh từng bước phát huy vai trò là cánh tay đắc lực cho công tác quản lý, thu hút gần 130 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia. Hơn 390 sản phẩm được khai báo, cập nhật thông tin trên hệ thống; trong đó trên 50 sản phẩm đã thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.

Nhiều doanh nghiệp chủ động áp dụng truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm chủ lực của tỉnh như thủy sản, thực phẩm chế biến, nước mắm, yến sào, nông sản, dược liệu, sản phẩm OCOP. Việc này giúp chuẩn hóa quy trình quản lý thông tin từ khâu nguyên liệu đầu vào đến sản xuất, phân phối và tiêu thụ; nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị sản phẩm và xây dựng thương hiệu bền vững.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai thực tế vẫn còn vướng một số khó khăn, thách thức. Phần lớn các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh có quy mô vừa và nhỏ, nguồn lực tài chính cũng như đội ngũ nhân sự công nghệ thông tin chuyên trách còn hạn chế. Thói quen ghi chép dữ liệu thủ công lâu năm của các cơ sở sản xuất khiến việc số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng theo từng lô sản phẩm tốn nhiều thời gian. Hệ thống truy xuất nguồn gốc chuyên ngành của Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện chưa kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia, khiến hệ thống của tỉnh gặp một số rào cản trong việc liên thông dữ liệu ngành dọc.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Võ Minh Trung, để khắc phục khó khăn, tháo gỡ nút thắt trong truy xuất nguồn gốc, thời gian tới sở tiếp tục tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh nâng cấp Hệ thống thông tin quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh theo mô hình tập trung, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung với nguyên tắc “Một lần khai báo, nhiều bên cùng khai thác”, đảm bảo tương thích với quy định của các bộ, ngành và kết nối thông suốt với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. An Giang sẽ thí điểm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI chatbot), công nghệ chuyển giọng nói thành văn bản (Speech to text) và phát triển ứng dụng di động nhằm hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp thu thập dữ liệu chuỗi cung ứng, minh bạch hóa quy trình và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp xây dựng và áp dụng tiêu chí bắt buộc về truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm nông, lâm, thủy sản tham gia chương trình OCOP, trong đó chú trọng các mặt hàng chủ lực của tỉnh. Sở đẩy mạnh tuyên truyền, đồng hành cùng cơ sở thông qua công tác đào tạo, tập huấn, hỗ trợ địa phương, hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất thực hiện truy xuất nguồn gốc đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.

CẨM TÚ