Gò Quao giữ gìn bản sắc Khmer

Đồng bào Khmer luyện tập đua ghe ngo phục vụ Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng bào Khmer tỉnh tại xã Gò Quao. Ảnh: TIỂU ĐIỀN

Xã Gò Quao có 44,7% dân số là đồng bào Khmer, bản sắc văn hóa đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, sự thay đổi trong đời sống kinh tế - xã hội, cùng những tác động từ quá trình hiện đại hóa, sự giao thoa và du nhập của các nền văn hóa làm cho những giá trị văn hóa truyền thống của họ có nguy cơ mai một. Nhận thức của một bộ phận người dân, nhất là lớp trẻ trong việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc vẫn chưa sâu sắc, chưa hiểu được giá trị di sản văn hóa vô giá của dân tộc.

Trước thực trạng trên, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Gò Quao Nguyễn Văn Tâm cho biết: “Những năm qua, xã Gò Quao tích cực tuyên truyền sâu rộng trong đồng bào Khmer, giúp bà con thấy được ý nghĩa trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc; đẩy mạnh phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao quần chúng, thành lập các câu lạc bộ văn nghệ Khmer, câu lạc bộ ghe ngo... Xã phối hợp tổ chức nhiều lớp dạy về văn hóa truyền thống như dạy chữ viết Khmer, chơi nhạc ngũ âm, múa hát...”.

Chữ viết là cái gốc làm nên bản sắc văn hóa riêng của đồng bào Khmer. Tuy nhiên, nhiều người Khmer không biết nói, đọc, viết ngôn ngữ của dân tộc. Hằng năm, vào dịp hè, hầu hết các chùa Phật giáo Nam tông Khmer ở xã Gò Quao tổ chức lớp dạy chữ Khmer, thu hút đông đảo học sinh, con em đồng bào tham gia. Vào những tháng hè, tại chùa Sóc Sâu tiếp nhận học sinh đến học chữ Khmer. Hoạt động này được chùa duy trì nhiều năm nay, tổng cộng 21 lớp với 395 học sinh. Hiện, chùa đầu tư 2 phòng học khang trang phục vụ việc dạy chữ.

Bên cạnh đó, xã còn tích cực phối hợp với các địa phương thành lập câu lạc bộ, đội văn nghệ Khmer nhằm tiếp tục duy trì, phát triển di sản văn hóa truyền thống. Năm 2025, xã bàn giao 2 dàn nhạc ngũ âm và trang phục truyền thống cho Câu lạc bộ Nhạc ngũ âm, Câu lạc bộ Múa truyền thống ở chùa Rạch Tìa và chùa Sóc Ven mới; mở lớp truyền dạy chơi nhạc ngũ âm, nghệ thuật múa truyền thống. Hầu hết lớp truyền dạy tập trung vào lứa trẻ để tiếp nối bảo tồn, giữ gìn nét đẹp bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Điển hình, Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Khmer ở ấp An Phú thành lập năm 2019 với hơn 15 thành viên, sinh hoạt định kỳ buổi tối cuối tuần. Nhiều năm hoạt động, câu lạc bộ tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer địa phương,

Từ câu lạc bộ, xuất hiện một số nhân tố có khả năng, niềm yêu thích đối với nhạc cụ truyền thống. Em Danh Thị Bích Thi - thành viên Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Khmer chia sẻ: “Các dịp lễ hội, em đến chùa nhìn thấy các anh chị chơi nhạc ngũ âm và múa hát, em rất thích. Sau 2 năm học, em chơi thành thạo được vài loại nhạc cụ và chơi được nhiều bài. Lễ hội tại chùa, em đều tham gia biểu diễn nhạc ngũ âm, múa hát Rom Vong để góp phần tạo không khí vui tươi. Em sẽ cố gắng tập luyện, tiếp tục giữ gìn và phát triển nghệ thuật văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, hằng năm, xã Gò Quao tổ chức hội thi, hội diễn văn nghệ. Các lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer như Chol Chnam Thmay, lễ hội Ok Om Bok, lễ Sene Dolta được chính quyền địa phương tạo điều kiện tổ chức, giúp bà con tiếp cận văn hóa dân tộc. Tiêu biểu là lễ hội Ok Om Bok đã được nâng lên thành ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch đồng bào Khmer tỉnh, với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, đua ghe ngo, thi dàn bè thủy lục, biểu diễn ngũ âm… mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa dân tộc mà còn tạo động lực xây dựng đời sống văn hóa tinh thần phong phú trong cộng đồng, góp phần nối dài mạch nguồn văn hóa đồng bào Khmer trên vùng đất Gò Quao hôm nay.

TIỂU ĐIỀN