Hơn 20 năm làm bánh ú tro

Bà Búi tất bật gói bánh ú tro để chuẩn bị giao cho khách dịp Tết Đoan Ngọ. Ảnh: TƯỜNG VI

Nằm trong một con hẻm nhỏ ven sông Minh Lương, xã Châu Thành, những ngày này căn nhà của bà Búi nhộn nhịp khi Tết Đoan Ngọ đang đến gần. Sáng sớm, các thành viên trong gia đình bà tất bật chuẩn bị gói bánh. Người vo nếp, người xếp lá, người chuẩn bị nhân bánh. Trong gian sau nhà, những chiếc bếp đỏ lửa để chuẩn bị cho những mẻ bánh đầu tiên. Giữa nhà, bà Búi ngồi cạnh những thúng nếp trắng được ngâm kỹ, những rổ lá tre xanh mướt cùng khay nhân đậu xanh vo tròn. Ngoài 70 tuổi, đôi tay bà vẫn thoăn thoắt và thuần thục. Bà Búi xếp lá thành hình chóp, cho lượng nếp vừa đủ, đặt nhân vào giữa rồi phủ thêm lớp nếp trên, dùng dây buộc chặt. Những chiếc bánh hoàn chỉnh được xâu lại thành từng chùm, chờ đưa vào nồi nấu. Mỗi chiếc được bà Búi hoàn thành trong vài phút. “Ai đến nhà, thấy tôi ngồi gói bánh cũng ngạc nhiên hỏi sao hơn 70 tuổi rồi mà tay chân còn lẹ vậy. Tôi làm nghề này hơn 20 năm, ngày nào cũng gói nên thành quen”, bà Búi nói.

Nhắc đến các công đoạn làm bánh ú tro, bà Búi thuộc nằm lòng từng bước. Theo bà, để có được những chiếc bánh dẻo thơm, trong veo và có màu vàng đẹp mắt, người làm phải bắt đầu từ khâu chọn nguyên liệu. Hơn 20 năm nay, bà vẫn chọn nếp Trà Vinh bởi hạt nếp đều, thơm và dẻo. Nếp sau khi được lựa kỹ sẽ đem ngâm với nước tro trong nhiều giờ từ 8 - 10 tiếng. Phần nhân được chuẩn bị kỹ. Đậu xanh được nấu chín, tán nhuyễn rồi trộn cùng đường và dừa nạo để tạo vị bùi, béo đặc trưng, sau đó vo thành từng viên tròn vừa tay trước khi gói chung với nếp. Theo bà Búi, nếu nhân quá khô, bánh mất đi độ hài hòa, còn nếu quá nhão sẽ khó gói và ảnh hưởng đến hương vị khi thưởng thức. Vì vậy, người làm phải canh chỉnh để phần nhân giữ được độ bùi, thơm và kết dính vừa phải.

Lá tre dùng để gói bánh ú tro phải được rửa sạch, lau khô và chọn lọc cẩn thận để khi gói không bị rách hay bung mép. Ngoài ra, dây dùng để buộc bánh được gia đình bà chọn từ những sợi dây chuối lấy từ cây chuối trồng trong vườn nhà, sau đó tước nhỏ và phơi khô để sử dụng. Theo bà Búi, loại dây này vừa chắc chắn vừa giúp giữ được nét truyền thống trong cách làm bánh ú tro mà gia đình duy trì nhiều năm qua.

Bên cạnh loại bánh ú tro truyền thống, vài năm gần đây bà Búi còn làm thêm bánh ú tro mini để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Những chiếc bánh ú tro được bán giá 20.000 đồng/10 cái, được nhiều người chọn để thưởng thức hoặc làm quà biếu. Theo bà Búi, trung bình mỗi ngày bà bán khoảng 1.000 chiếc. Thời điểm cận Tết Đoan Ngọ, lượng đơn đặt hàng tăng mạnh, sản lượng thường dao động từ 2.000 - 3.000 chiếc/ngày. Để kịp đáp ứng nhu cầu của khách hàng, nhiều công đoạn được cải tiến. Trước đây, bà tự xay đậu xanh làm nhân bánh thì nay sử dụng máy móc hỗ trợ nhằm tiết kiệm thời gian và công sức. Nhưng công đoạn quan trọng như chuẩn bị nguyên liệu, canh độ dẻo của nhân hay gói bánh vẫn được bà tự thực hiện cẩn thận để giữ hương vị quen thuộc gắn bó với khách hàng suốt nhiều năm qua.

Chị Nguyễn Thị Tuyết Phượng, ngụ khu phố Minh Phú đến nhà bà Búi lấy 50 chiếc bánh ú tro đặt từ trước. Không cần chờ gọi, chị Phượng quen thuộc bước vào nhà, hỏi vài câu rồi nhanh chóng nhận bánh được chuẩn bị sẵn. Theo chị Phượng, gia đình chị mua bánh ú tro của bà Búi nhiều năm nay. “Từ nhỏ tôi đã ăn bánh của cô Búi. Hồi đó, cứ đến dịp Tết Đoan Ngọ, ba mẹ tôi mua bánh về cúng. Đến giờ vẫn vậy, năm nào gia đình tôi cũng đặt bánh nhà cô. Nhiều người trong xóm cũng tìm đến nhà cô mua bánh”, chị Phượng chia sẻ.

TƯỜNG VI