Hòn Sơn hướng đến phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Đảo Hòn Sơn nhìn từ trên cao.

Người dân trên đảo chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt và nuôi hải sản.

Đến với Hòn Sơn, du khách được hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ với biển trời, rừng núi và thưởng thức những món ăn dân dã, đậm đà chất biển.

Hòn Sơn hay còn gọi là Hòn Sơn Rá. Đây là hòn đảo thơ mộng, thuộc đặc khu Kiên Hải (tỉnh An Giang), có diện tích khoảng 11,5 km², nằm cách giữa Hòn Tre và quần đảo Nam Du, cách phường Rạch Giá khoảng 65 km về phía Tây.

Người dân trên đảo sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt và nuôi hải sản, làm khô mực và sản xuất nước mắm. Những năm gần đây, người dân bắt đầu kinh doanh du lịch khi hòn đảo này trở thành điểm đến thu hút nhiều người yêu “xê dịch” từ khắp nơi đến nghỉ dưỡng, tham quan và khám phá.

Khách du lịch đến Hòn Sơn.

Bà Nguyễn Thị Hằng, ngụ ấp Bãi Nhà, cho biết, du lịch phát triển, người dân làm thêm các dịch vụ ăn uống, nghỉ dưỡng, tham quan, câu cá, bán sản phẩm hải sản..., nên thu nhập khá hơn trước. “Nơi đây được khách du lịch trong và ngoài tỉnh chọn cho những kỳ nghỉ ngắn vào dịp cuối tuần. Ngoài bán cá khô, gia đình tôi còn làm thêm việc chế biến hải sản theo nhu cầu của du khách”, bà Hằng chia sẻ.

Khung cảnh thanh bình trên đảo. 

Hoàng hôn trên biển Hòn Sơn.

Ngoài cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, núi rừng trùng điệp giữa bốn bề biển cả bao la, những bãi biển đẹp rì rào sóng vỗ, làn nước trong xanh, Hòn Sơn còn có nghề truyền thống sản xuất nước mắm, làng bè nuôi hải sản trên biển, những điểm di tích lịch sử văn hóa tâm linh. Tất cả đã tạo cho Hòn Sơn tiềm năng du lịch sinh thái biển phong phú, được du khách trong và ngoài nước biết đến là một điểm du lịch hấp dẫn.

Chị Lý Hoài Thu, du khách đến từ TP. Cần Thơ, chia sẻ: “Những ngày lưu lại đảo Hòn Sơn, tôi khám phá đỉnh núi Ma Thiên Lãnh; trải nghiệm, tìm hiểu nghề nuôi cá lồng bè trên biển; tắm biển và thưởng thức hải sản tươi rói thơm ngon… Đặc biệt, người dân thân thiện và mến khách, nhà nghỉ phục vụ khách du lịch tận tình, chu đáo”.

Du khách chèo sup ở Hòn Sơn.

Hòn Sơn sở hữu tiềm năng đầy đủ để phát triển du lịch cộng đồng nhờ vào điều kiện tự nhiên phong phú, cảnh quan biển đẹp, hệ sinh thái đa dạng, không khí quanh năm trong lành. Tuy nhiên, để nơi đây trở thành điểm du lịch cộng đồng bền vững vẫn còn nhiều việc phải làm, cần tăng cường kết nối hơn giữa cộng đồng - doanh nghiệp - chính quyền địa phương.

Du lịch lữ hành gần như tự phát, tự truyền thông, tự kiếm khách tạo ra các sản phẩm du lịch cạnh tranh thiếu chuyên nghiệp, nhất là vấn đề rác thải môi trường trên đảo được xem là bài toán khó đối với chính quyền địa phương và những người làm du lịch nơi đây.

“Hòn Sơn rất đẹp, tôi thích đến đây, nhưng đảo vẫn chưa có hoạt động đặc sắc hoặc có sự liên kết từ Hòn Tre hay Nam Du, Phú Quốc để du khách có sự trải nghiệm liền mạch. Ngoài ra, việc mua vé tàu khó khăn vì tình trạng vé tàu bị một số người gom vé vào ngày cuối tuần để bán combo hoặc bán lẻ với giá cao, gây ảnh hưởng đến hoạt động du lịch nơi đây”, chị Thu bộc bạch.

Làng bè là điểm check-in và thưởng thức ẩm thực không thể bỏ qua của du khách khi đến Hòn Sơn.

Chính quyền đặc khu Kiên Hải cần quy hoạch, định hướng phát triển du lịch Hòn Sơn bền vững. Trong đó, cần quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái tự nhiên và văn hóa bản địa, xác định các điểm đến và hoạt động phù hợp với du lịch cộng đồng.

Đồng thời, tập trung phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, đó là du lịch sinh thái và trải nghiệm như lặn ngắm san hô, trekking chinh phục đỉnh Ma Thiên Lãnh, câu cá cùng ngư dân..., hay du lịch văn hóa qua việc tổ chức các lễ hội truyền thống giới thiệu tập quán và bản sắc văn hóa của người dân trên đảo; cần tuyên truyền nâng cao nhận thức, kỹ năng giao tiếp, thái độ phục vụ cho người dân địa phương khi tham gia làm du lịch cộng đồng.

Hải sản ở Hòn Sơn tươi, ngon.

Bà Vũ Thị Diễm Thúy, Chủ tịch Chi hội Du lịch Kiên Hải cho biết, để Hòn Sơn trở thành điểm đến du lịch cộng đồng bền vững, cần xác định người dân là chủ thể, địa phương là đơn vị điều phối, doanh nghiệp là lực lượng hỗ trợ chuyên môn và thương mại hóa dịch vụ.

Thời gian tới, Chi hội Du lịch Kiên Hải phối hợp chính quyền địa phương xây dựng bộ nhận diện du lịch Kiên Hải nói chung và Hòn Sơn nói riêng; lập bản đồ sản phẩm du lịch trên nền tảng số và trực tiếp tại điểm du lịch địa phương. Đồng thời, phát triển các điểm du lịch gắn với sản phẩm đặc trưng - câu chuyện riêng - chuẩn vận hành, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, ổn định giá, tạo thành hệ sinh thái du lịch xanh, bền vững...

TRUNG HIẾU