
Diễn giả tham gia tọa đàm tại hội thảo. Ảnh: PHƯƠNG LAN
Theo Tiến sĩ, giảng viên cao cấp Hồ Ngọc Trường - Hiệu trưởng Trường Chính trị Tôn Đức Thắng, trước đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân chưa được nhìn nhận đầy đủ và chưa có điều kiện phát triển tương xứng với tiềm năng. Từ Đại hội VI của Đảng đến nay, nhận thức đó đã có bước chuyển biến căn bản. Đảng đã khẳng định sự tồn tại lâu dài của nền kinh tế nhiều thành phần, bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật; từng bước tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Kinh tế tư nhân từ chỗ chủ yếu là cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ đã từng bước phát triển thành hệ thống doanh nghiệp đa dạng về quy mô, ngành, nghề và lĩnh vực hoạt động; nhiều doanh nghiệp tư nhân đã vươn lên trở thành tập đoàn kinh tế lớn, có năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế. Tiến sĩ Hồ Ngọc Trường nhấn mạnh: “Khi các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn môi trường và phát thải carbon đang trở thành yêu cầu bắt buộc trên thị trường quốc tế, tăng trưởng xanh không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành lối đi duy nhất để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm sự phát triển lâu dài”.
Việc hợp nhất đơn vị hành chính gần đây đã mở ra cho An Giang một không gian phát triển mới với quy mô và tiềm năng lớn hơn. Tỉnh sở hữu nhiều lợi thế vượt trội về nông nghiệp công nghệ cao, thủy sản, kinh tế biển, du lịch sinh thái và logistics... tạo không gian rộng mở cho khu vực kinh tế tư nhân tham gia mạnh mẽ. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là không hề nhỏ. Tình trạng biến đổi khí hậu khắc nghiệt với sạt lở bờ sông, mặn xâm nhập và nước biển dâng đang đe dọa trực tiếp đến tính bền vững của nền kinh tế địa phương. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp tư nhân địa phương có quy mô nhỏ và vừa; năng lực tài chính, trình độ quản trị và khả năng đổi mới công nghệ còn hạn chế, lại thêm nhận thức về chuyển đổi xanh chưa đồng đều khi không ít doanh nghiệp vẫn coi đây là áp lực, gánh nặng chi phí về môi trường hơn là một chiến lược chủ động để tạo giá trị gia tăng mới.
Trước bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, việc phát triển kinh tế biển bền vững kết hợp với các đô thị lấn biển hiện đại được xem là hướng đi mang tính bước ngoặt cho tỉnh. Bí thư Đảng ủy xã Giang Thành Hà Văn Thanh Khương nhận định rằng để hiện thực hóa khát vọng vươn mình ra biển lớn, nguồn lực từ các doanh nghiệp tư nhân chính là chìa khóa quyết định thành bại. Dự kiến khu vực tư nhân sẽ đóng góp hơn 70% tổng nguồn vốn đầu tư vào hạ tầng đô thị biển, giảm tải đáng kể áp lực cho ngân sách nhà nước vốn đang eo hẹp.
Để tạo không gian cho doanh nghiệp phát triển, tỉnh định hướng phân bổ lại các vùng kinh tế trọng điểm theo mô hình tập trung, lấy tam giác Phú Quốc, Hà Tiên và Rạch Giá làm bệ phóng. Sự kết hợp này sẽ mở ra cơ hội đầu tư khổng lồ cho các công ty tư nhân trên 5 lĩnh vực trọng tâm gồm du lịch dịch vụ cao cấp, xây dựng đô thị lấn biển thông minh, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, dịch vụ vận tải hàng hóa và năng lượng sạch. Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục pháp lý để doanh nghiệp chủ động bỏ vốn đầu tư, vận hành hoặc thuê lại hạ tầng sẵn có nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.
Để thu hút mạnh mẽ dòng vốn xã hội hóa này, ông Hà Văn Thanh Khương đề xuất: “Tỉnh cần quyết liệt cải cách thủ tục hành chính, hướng tới mục tiêu cắt giảm một nửa thời gian thẩm định và cấp phép cho các dự án kinh tế biển so với quy định hiện hành, giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí cơ hội”.
Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế không được phép đánh đổi bằng môi trường. Đảng ủy xã Giang Thành đề nghị doanh nghiệp tư nhân khi tham gia xây dựng các dự án lấn biển phải tuyệt đối tuân thủ quy chuẩn an toàn tự nhiên nghiêm ngặt. Cụ thể, công trình phải được xây dựng trên nền móng cao ráo để phòng ngừa triều cường dâng cao, kết hợp trồng và bảo vệ vành đai rừng ngập mặn bao quanh để chắn sóng tự nhiên. Việc chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng do doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt không chỉ giúp nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế mà còn đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển giàu mạnh và bảo tồn thiên nhiên bền vững cho An Giang.
Sự kết hợp hài hòa giữa định hướng kiến tạo của các cơ quan quản lý nhà nước và sự chủ động chuyển mình từ phía cộng đồng doanh nghiệp chính là chìa khóa để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển xanh của địa phương. Các ý tưởng, giải pháp đột phá tại hội thảo “Phát triển kinh tế tư nhân gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ở tỉnh An Giang trong giai đoạn hiện nay” kỳ vọng góp phần tạo đà cho nền kinh tế địa phương bứt phá mạnh mẽ.
PHƯƠNG LAN