Khơi thông nguồn vốn tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao

20/05/2026 - 05:00

 - Việc ứng dụng công nghệ cao được xem là chìa khóa để nâng cao giá trị nông sản và sức cạnh tranh cho tỉnh. Tuy nhiên, báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15 cho thấy, dòng vốn tín dụng dành cho nông nghiệp công nghệ cao vẫn còn rất khiêm tốn so với tiềm năng và nhu cầu thực tế của địa phương.

Ông Trần Tấn Thành thực hiện mô hình nuôi cá tra công nghệ cao đạt chuẩn ASC. Ảnh: AN LÂM

Khó tiếp cận

Ông Trần Tấn Thành có 5ha nuôi cá tra công nghệ cao xuất khẩu ở xã Vĩnh Thạnh Trung cho biết, chi phí thức ăn, con giống, điện và thuốc thủy sản hiện rất lớn, phần lớn phải dựa vào vốn vay ngân hàng thương mại. “Khoảng 70% vốn đầu vào của gia đình phải vay ngân hàng, chủ yếu vẫn vay các gói thương mại thông thường, chưa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi dành cho nông nghiệp công nghệ cao. Muốn đầu tư ao nuôi tuần hoàn, hệ thống oxy, quan trắc môi trường, tôi cần vốn rất lớn”, ông Thành nói. Theo ông Thành, điều người nuôi mong nhất hiện nay là có cơ chế tín dụng phù hợp hơn với đặc thù ngành thủy sản, nhất là các mô hình nuôi ứng dụng công nghệ cao bởi chu kỳ sản xuất kéo dài và có nhiều rủi ro thị trường.

An Giang hiện là điểm sáng về tăng trưởng kinh tế trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long với mức tăng trưởng GRDP quý I/2026 đạt 7,8%. Dù sản xuất nông nghiệp duy trì đà ổn định, chiếm hơn 40% cơ cấu kinh tế tỉnh nhưng dư nợ tín dụng đối với các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao lại có xu hướng sụt giảm. Đến cuối tháng 3/2026, dư nợ cho vay doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại tỉnh chỉ đạt 36 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng dư nợ toàn tỉnh, giảm 5,33% so thời điểm cuối năm 2025. Nếu xét trên phạm vi toàn khu vực, dư nợ cho vay lĩnh vực công nghệ cao chỉ chiếm 0,01% tổng dư nợ tín dụng. Đây là nghịch lý khi tỉnh đang đẩy mạnh các đề án tái cơ cấu nông nghiệp và phát triển các mặt hàng chủ lực như lúa gạo chất lượng cao và cá tra.

Dư nợ ở mức thấp

Theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nguồn vốn chưa đến được với các chủ thể sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Trước hết, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp suy giảm trước cú sốc kinh tế thế giới. Chi phí logistics, giá năng lượng tăng cao cùng áp lực thuế quan từ thị trường lớn khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu nông sản bị thu hẹp, dẫn đến tâm lý thận trọng trong đầu tư mở rộng công nghệ mới.

Các rủi ro do thiên tai, biến đổi khí hậu trở thành rào cản lớn; tình trạng mặn xâm nhập và dịch bệnh diễn biến khó lường, thời gian thu hồi vốn dài khiến các tổ chức tín dụng e dè khi thẩm định các dự án nông nghiệp. Cụ thể, dư nợ ngành thủy sản, nhất là cá tra tại khu vực 15 giảm mạnh đến 21,96%. Ngoài ra, vướng mắc về thủ tục hành chính và tài sản bảo đảm vẫn là điểm nghẽn. Việc định giá tài sản trên đất nông nghiệp hay các thiết bị công nghệ cao để làm tài sản thế chấp còn gặp nhiều khó khăn, khiến doanh nghiệp khó tiếp cận các gói vay ưu đãi.

Trước thực trạng trên, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15 yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung triển khai hiệu quả chương trình tín dụng 185.000 tỷ đồng cho lĩnh vực nông, lâm, thủy sản và chương trình cho vay liên kết sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp theo Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030. Dòng vốn sẽ được hướng mạnh vào các mô hình nuôi trồng thủy sản, nuôi tôm công nghệ cao và các dự án đổi mới sáng tạo.

Để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, ngành ngân hàng cam kết tiếp tục tiết giảm chi phí để giảm lãi suất cho vay. Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15 khuyến khích các ngân hàng cải tiến quy trình nội bộ, thực hiện cho vay dựa trên phương án sản xuất, kinh doanh và dòng tiền thay vì quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Các khoản cho vay ngắn hạn lĩnh vực ưu tiên đáp ứng đủ điều kiện sẽ được áp dụng mức lãi suất ưu đãi chỉ khoảng 4%/năm.

Theo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15, lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao thuộc nhóm ưu tiên được hưởng chính sách tín dụng theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP và Nghị định số116/2018/NĐ-CP. Các tổ chức tín dụng được xem xét cho vay không có tài sản bảo đảm đối với dự án khả thi; đồng thời, lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên hiện phổ biến ở mức tối đa khoảng 4%/năm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

AN LÂM