.JPG)
Đoàn viên, thanh niên quét dọn, vệ sinh tại một khu vực trên địa bàn phường Rạch Giá. Ảnh: MI NI
Qua quan sát thường ngày, tôi không ít lần bắt gặp những hình ảnh khiến tôi trăn trở. Nhiều tuyến đường, góc phố hay khu đất trống trở thành nơi tập kết rác tự phát. Ban đầu chỉ là vài túi rác nhỏ, nhưng lâu dần, rác chất thành đống, gây mùi hôi và làm mất mỹ quan khu vực.
Tại góc đường Hoàng Văn Thụ và đường Tôn Đức Thắng trên địa bàn phường Rạch Giá, xuất hiện một bãi rác tự phát. Rác thải chủ yếu là xà bần, gạch đá, vật liệu xây dựng và một số loại rác sinh hoạt khác. Những người đi qua đây đều cảm thấy khó chịu vì mùi hôi bốc lên nồng nặc. Theo người dân sống gần khu vực này, buổi tối hoặc sáng sớm, thường có một số người đến đây đổ rác rồi rời đi. Chính quyền địa phương nhiều lần tổ chức dọn dẹp và nhắc nhở. Tuy nhiên, việc xử lý triệt để gặp khó khăn do những người đổ rác lén lút, khó bắt quả tang.
Ở một số công viên hay bến xe, không khó để bắt gặp hình ảnh rác thải bị vứt bỏ tùy tiện. Có người tiện tay vứt rác xuống lòng đường, vỉa hè dù gần đó có đặt thùng rác. Những túi nylon, vỏ chai nhựa, hộp xốp sau khi sử dụng bị bỏ lại sau các buổi tụ tập, ăn uống ngoài trời, khiến khu vực xung quanh trở nên nhếch nhác.
Không chỉ ở khu vực đô thị, tình trạng xả rác bừa bãi cũng xuất hiện ở nhiều vùng nông thôn. Dọc các tuyến đường ven sông, ven kênh, rác thải sinh hoạt vẫn còn bị vứt bỏ tùy tiện. Một số người sau khi dọn dẹp nhà cửa lại mang rác ra bỏ ở những khu đất trống hoặc ven đường thay vì đưa đến nơi thu gom.
Theo tôi, nguyên nhân chủ yếu của tình trạng bãi rác tự phát vẫn xuất phát từ ý thức của một bộ phận người dân. Chỉ vì tiện tay hoặc ngại mang rác đến điểm thu gom, một số người đã vứt rác ở các khu đất trống hoặc ven đường. Khi có người đầu tiên vứt rác, những người khác đi ngang qua cũng dễ dàng làm theo. Dần dần, nơi đó trở thành điểm tập kết rác. Chỉ một hành động nhỏ thiếu ý thức cũng có thể khiến môi trường sống của cả cộng đồng bị ảnh hưởng.
Chuyện giữ gìn môi trường sống sạch, đẹp là điều không quá khó khăn. Mỗi người chỉ cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn vệ sinh nơi sinh sống và làm việc hay nhắc nhở người thân không xả rác bừa bãi sẽ góp phần lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường, tạo thay đổi tích cực. Một mẩu rác nhỏ nếu được bỏ đúng chỗ, được thu gom xử lý sẽ không gây ảnh hưởng gì, nhưng nếu bị vứt ra đường hoặc xuống kênh, rạch lâu ngày sẽ tích tụ thành lượng rác lớn, gây ô nhiễm và mất mỹ quan. Mọi người chung tay, môi trường sống của chúng ta sẽ trở nên sạch đẹp hơn, góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh và đáng sống.
Bên cạnh sự tự giác của người dân, vai trò của các cơ quan chức năng cũng rất quan trọng. Theo tôi, công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường cần tổ chức thường xuyên với hình thức đa dạng, sinh động, dễ hiểu sẽ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng. Ngoài ra, cần có những biện pháp nhắc nhở hoặc xử lý phù hợp đối với các trường hợp vi phạm để tạo tính răn đe, góp phần xây dựng nếp sống văn minh.
Gia đình và nhà trường cũng là nơi quan trọng để hình thành thói quen tốt cho thế hệ trẻ. Khi được dạy cách bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn vệ sinh từ khi còn nhỏ, dần dần các em sẽ hình thành ý thức tốt và duy trì thói quen này trong cuộc sống. Đây cũng là nền tảng để xây dựng một xã hội văn minh, có trách nhiệm với môi trường sống.
Việc phân loại và xử lý rác thải đúng cách cũng góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nhiều địa phương hiện nay đã bố trí các điểm thu gom rác, tổ chức thu gom định kỳ để tạo thuận lợi cho người dân.
Giữ gìn vệ sinh môi trường không phải là việc của riêng ai mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi người dân cần chung tay giữ gìn vệ sinh môi trường bằng những hành động thiết thực. Khi ý thức cộng đồng được nâng cao, môi trường sống sẽ ngày càng xanh, sạch, đẹp hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
VĂN DƯƠNG