Mùa đua ghe Ngo bắt đầu từ những ngày chung sức

Không khí tất bật tại chùa Cây Trôm, xã Giồng Riềng, khi nhà chùa và bà con chung tay đóng ghe Ngo mới cho mùa đua năm 2026.

Chung sức đóng ghe mới

Những ngày này, sân chùa Cây Trôm (xã Giồng Riềng) rộn ràng hơn ngày thường khi nhiều người tập trung để đóng ghe Ngo mới. Những thanh gỗ lớn được đưa vào gia công. Tiếng cưa, tiếng đục vang lên từ sáng sớm. Người làm phần việc chính, người phụ chuyển vật liệu, người lo cơm nước..., ai có sức góp sức. Không khí làm việc luôn khẩn trương.

Hòa thượng Danh Dổ, trụ trì chùa Cây Trôm, cho biết mỗi ngày có hơn 10 người đến phụ. Người có kinh nghiệm đảm nhận những phần việc đòi hỏi kỹ thuật cao; người chưa quen việc thì chuyển gỗ, chuẩn bị vật liệu, dọn dẹp khu vực làm ghe. Chùa đang tranh thủ từng ngày để đẩy nhanh tiến độ.

“Chiếc ghe mới bắt đầu làm nên còn nhiều công đoạn phía trước. Điều đáng quý là bà con rất nhiệt tình. Người biết làm ghe thì trực tiếp làm, người không biết thì phụ những việc khác. Ai có sức góp sức, cùng mong chiếc ghe hoàn thành để kịp chuẩn bị cho mùa đua”, Hòa thượng Danh Dổ chia sẻ.

Tại chùa Láng Cát (phường Rạch Giá), chúng tôi cũng bắt gặp một không khí làm việc hết sức khẩn trương. Chùa đang đóng chiếc ghe Ngo độc mộc dài 34,5m, sức chứa khoảng 73 vận động viên, hiện hoàn thành hơn 70%. Các thợ đang khẩn trương thực hiện những công đoạn còn lại.

Với bà con Khmer, đóng ghe Ngo chưa bao giờ là việc của riêng nhà chùa. Trái lại, luôn có rất nhiều người tham gia, mỗi người một việc. Tất cả đều nỗ lực chuẩn bị một chiếc ghe Ngo chất lượng và đẹp nhất để tham gia ngày hội. Theo Đại đức Long Phi Yến, Trụ trì chùa Láng Cát, chùa thuê thợ thực hiện các công đoạn chuyên môn, với tổng tiền công hơn 250 triệu đồng. Bên cạnh đó, bà con vẫn tham gia những phần việc phù hợp, góp thêm công sức để chiếc ghe sớm hoàn thành.

Thợ đóng ghe Ngo tại chùa Láng Cát, phường Rạch Giá miệt mài hoàn thiện chiếc ghe mới, chuẩn bị cho mùa đua năm 2026.

Chờ ngày hội về

Tại chùa Tà Mum (xã Định Hòa), diện mạo chiếc ghe Ngo mới đã dần hiện rõ. Sau những ngày miệt mài với các công đoạn nặng nhọc, chiếc ghe đang bước vào phần việc cuối cùng là vẽ họa tiết. Trên thân ghe, những đường nét trang trí bắt đầu xuất hiện, tạo nên diện mạo đặc trưng trước khi chiếc ghe xuống nước.

Đại đức Danh Đức Quốc, Phó Trụ trì chùa Tà Mum, cho biết: “Đến công đoạn vẽ họa tiết là chiếc ghe đã gần hoàn thiện. Bà con rất vui vì sau thời gian cùng nhau góp công, góp sức, chiếc ghe sắp hoàn thành và sẵn sàng cho ngày hội. Đây không chỉ là chiếc ghe để thi đấu mà còn thể hiện sự đoàn kết, chung sức của bà con trong chùa”.

Những họa tiết mang đậm sắc màu Khmer dần hoàn thiện trên thân chiếc ghe Ngo mới tại chùa Tà Mum.

Những họa tiết được hoàn thiện cũng đánh dấu một chặng đường chuẩn bị đã gần đến đích. Từ người thợ, người phụ việc đến bà con trong chùa, mỗi người góp một phần để chiếc ghe mang dấu ấn riêng và sẵn sàng bước vào mùa đua. Sau khi ghe hoàn thành, các đội sẽ bước vào tập luyện. Trên đường đua, sức mạnh của một chiếc ghe không chỉ nằm ở thể lực mà còn ở sự đồng đều của từng tay chèo. Tất cả phải cùng nhịp, cùng sức, cùng hướng về phía trước.

Bởi vậy, tinh thần đoàn kết đã được hình thành từ chính những ngày đóng ghe. Tại chùa Cà Nhung (xã Định Hòa), niềm vui ấy đã đến sớm hơn khi chiếc ghe Ngo mới hoàn thành 100%. Ghe được đóng mới sau khi chiếc ghe cũ đã xuống cấp. Nhà nước hỗ trợ 300 triệu đồng, chùa vận động phật tử đóng góp thêm gần 200 triệu đồng để đóng ghe mới.

Theo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Định Hòa, địa phương có 9 chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Những năm qua, đua ghe Ngo trở thành hoạt động văn hóa được bà con mong chờ. Năm nay, các chùa Cà Nhung, Tà Mum và Tổng Quản đóng mới hoặc sửa chữa ghe Ngo, chuẩn bị cho mùa đua.

Từ những thanh gỗ đầu tiên ở Cây Trôm, những nét họa tiết cuối cùng tại Tà Mum đến chiếc ghe đã hoàn thiện ở Cà Nhung, mùa đua năm nay được bắt đầu bằng sự chung sức của cả cộng đồng.

Bài và ảnh: DANH THÀNH