Nâng cao nhận thức ngư dân từ phiên tòa giả định

Phiên tòa giả định tổ chức tại xã Tây Yên. Ảnh: THÙY TRANG

Cùng với việc thực hiện quyết liệt giải pháp chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương ven biển của tỉnh chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về khai thác thủy sản, quản lý tàu cá, lắp đặt và duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình, chế tài xử lý đối với hành vi khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài.

Một trong những cách thức truyền đạt, tuyên truyền trực quan, sinh động giúp ngư dân dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ các quy định về chống khai thác IUU thời gian gần đây là việc tổ chức các phiên tòa giả định về chống khai thác IUU. Thông qua việc tái hiện các vụ án có nội dung liên quan đến hành vi tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép, đưa tàu cá sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản và can thiệp trái phép vào thiết bị giám sát hành trình, người dân trực tiếp theo dõi toàn bộ quy trình xét xử, từ đó hiểu rõ hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm.

Tháng 5/2026, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Tòa án quân sự Quân khu 9, Báo Công Lý và Ủy ban nhân dân xã Tây Yên, đặc khu Phú Quốc tổ chức hoạt động tuyên truyền chống khai thác IUU qua phiên tòa giả định, thu hút sự tham gia theo dõi của đông đảo ngư dân. Tình huống xét xử được xây dựng sát với thực tế, phản ánh đúng thủ đoạn mà một số đối tượng từng thực hiện để đưa tàu cá và ngư dân sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép.

Thông qua phiên tòa, nhiều ngư dân nhận thức rõ hơn các hành vi khai thác IUU không chỉ gây thiệt hại cho bản thân mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế. Những bản án nghiêm khắc được tuyên trong tình huống giả định trở thành bài học cảnh tỉnh đối với những người có tâm lý chủ quan hoặc vì lợi ích trước mắt mà vi phạm pháp luật.

Sau nhiều lần tham gia các buổi tuyên truyền và trực tiếp theo dõi phiên tòa giả định, ông Võ Văn Hoàng, ngư dân xã Tây Yên càng hiểu rõ hơn trách nhiệm của chủ tàu trong việc chấp hành quy định về khai thác thủy sản. Theo ông Hoàng, việc đánh bắt đúng ngư trường, duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình và không xâm phạm vùng biển nước ngoài là nghĩa vụ pháp lý và góp phần bảo vệ nghề cá phát triển bền vững.

Theo Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tây Yên Huỳnh Văn Dẫn, thời gian qua, công tác tuyên truyền chống khai thác IUU được triển khai thường xuyên thông qua nhiều hình thức như họp dân, sinh hoạt tổ nghề cá, phát tờ rơi, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở và các phương tiện truyền thông. Qua nhiều hình thức tuyên truyền, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên, đa số ngư dân chấp hành các quy định trong khai thác thủy sản.

Cùng với các địa phương trong tỉnh, các lực lượng chức năng như Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Bộ Tư lệnh Hải quân Vùng 5, Bộ đội Biên phòng tỉnh, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh, các đơn vị có liên quan tích cực đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền nhằm tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng ngư dân.

Đại tá Phạm Viết Huân - Trưởng Phòng Pháp luật, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 cho biết, thời gian qua, đơn vị triển khai nhiều hình thức tuyên truyền chống khai thác IUU. Ngoài tuyên truyền trực tiếp thông qua tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển và các phương tiện thông tin đại chúng, đơn vị còn xây dựng các chương trình phiên tòa giả định, mã QR, pa nô, khẩu hiệu tại cảng cá và trên tàu ngư dân nhằm đưa pháp luật đến gần hơn với bà con. Theo Đại tá Phạm Viết Huân, phiên tòa giả định là hình thức tuyên truyền trực quan, sinh động giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ, dễ tiếp thu, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và góp phần ngăn ngừa hiệu quả các hành vi khai thác IUU.

Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng khai thác IUU, bên cạnh các biện pháp quản lý và xử lý vi phạm, việc nâng cao nhận thức của ngư dân vẫn là yếu tố then chốt. Khi hiểu rõ quy định của pháp luật, ý thức được trách nhiệm và những hệ lụy từ hành vi vi phạm, ngư dân sẽ chủ động chấp hành và cùng tham gia giám sát lẫn nhau trong cộng đồng.

THÙY TRANG