Não mô cầu gây nguy kịch, dễ nhầm với liên cầu khuẩn lợn

26/01/2026 - 15:06

Người đàn ông 52 tuổi rơi vào sốc nhiễm khuẩn, viêm màng não do não mô cầu, diễn tiến tối cấp, khởi phát bằng sốt cao và ban xuất huyết.

Khoảng hai ngày trước khi nhập viện, người đàn ông 52 tuổi (ở Lào Cai) tham dự một đám cỗ, có ăn thịt lợn không rõ nguồn gốc. Ngày hôm sau, bệnh nhân sốt cao tới 40 độ C, được gia đình đưa đến Trung tâm Y tế xã truyền dịch.

Nguy kịch do não mô cầu, biểu hiện dễ nhầm liên cầu khuẩn lợn - Ảnh 1.

Nam bệnh nhân nguy kịch do nhiễm vi khuẩn não mô cầu. Ảnh: Đặng Thanh

Sau khi về nhà, bệnh nhân xuất hiện đau đầu dữ dội, đau bụng, khó thở. Tình trạng nhanh chóng nặng lên với biểu hiện kích thích, sau đó lơ mơ, giảm dần ý thức, kèm ban xuất huyết đỏ tím ở ngực, bụng và hai chi.

Các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân nhiễm liên cầu khuẩn lợn, chuyển tuyến trên trong tình trạng hôn mê chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm não - màng não, xơ gan, giảm tiểu cầu, diễn tiến tối cấp. Người bệnh phải đặt nội khí quản, an thần, thở máy và được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Bác sĩ Trần Văn Kiên, Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nặng, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp giảm, nhiều ban xuất huyết dạng tử ban ở mặt, thân mình và tứ chi. Xét nghiệm ghi nhận tiểu cầu giảm sâu, rối loạn đông máu, suy thận cấp.

Kết quả xét nghiệm dịch não tủy cho thấy dương tính với Neisseria meningitidis, vi khuẩn não mô cầu lây qua đường hô hấp.

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn do não mô cầu, viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu, suy thận cấp, phù não trên nền xơ gan do nghiện rượu nhiều năm. Hiện bệnh nhân vẫn trong tình trạng nguy kịch, tiên lượng dè dặt.

Theo bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, liên cầu khuẩn lợn (Streptococcus suis) và vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) dễ bị nhầm lẫn do đều có thể gây nhiễm khuẩn huyết tối cấp, phản ứng viêm toàn thân dữ dội. Khi xâm nhập máu, các tác nhân này gây tổn thương nội mô mạch máu, rối loạn đông máu, dẫn tới sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và xuất hiện ban xuất huyết hoại tử đặc trưng.

Nguy kịch do não mô cầu, biểu hiện dễ nhầm liên cầu khuẩn lợn - Ảnh 2.

Nguy kịch do não mô cầu, biểu hiện dễ nhầm liên cầu khuẩn lợn - Ảnh 3.

Bệnh nhân xuất huyết hoại tử toàn thân, dấu hiệu dễ nhầm với liên cầu khuẩn lợn

Trên lâm sàng, hai bệnh có biểu hiện khá tương đồng, song có thể phân biệt dựa vào đặc điểm ban xuất huyết và các xét nghiệm vi sinh như nuôi cấy, sinh học phân tử.

Viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, thường gặp vào mùa đông – xuân, lây từ người sang người qua đường hô hấp và có nguy cơ bùng phát thành dịch. Bệnh khó chẩn đoán sớm, diễn tiến nhanh, khởi phát đột ngột với các triệu chứng sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, cứng gáy, rối loạn ý thức từ lơ mơ đến hôn mê, kèm ban xuất huyết dạng tử ban đặc trưng.

Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, bệnh có thể khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, tỉ lệ tử vong vẫn cao; khoảng 20% người sống sót có thể để lại di chứng nặng như tổn thương não, suy thận, hoại tử chi hoặc rối loạn đông máu kéo dài.

Theo Người Lao Động