Nhà lãnh đạo xuất sắc của cách mạng Việt Nam

Đồng chí Phạm Văn Đồng tại Hội nghị Genève năm 1954. Ảnh: TTXVN

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đồng chí Phạm Văn Đồng là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu, có uy tín lớn, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạch định đường lối, tổ chức thực tiễn và xây dựng Nhà nước Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí gắn liền với những chặng đường đấu tranh gian khổ nhưng vẻ vang của dân tộc, từ buổi đầu tìm đường cứu nước, giành chính quyền, kháng chiến bảo vệ Tổ quốc đến công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Sinh ra trong một gia đình trí thức yêu nước ở Quảng Ngãi, đồng chí Phạm Văn Đồng sớm hấp thụ tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc và khát vọng độc lập. Khi học tại Trường Quốc học Huế rồi Trường Bưởi (Hà Nội), đồng chí không chỉ tiếp cận tri thức mới mà còn hòa mình vào phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên, từng bước chuyển biến từ lòng yêu nước tự phát sang lập trường chính trị tiến bộ.

Những năm 1925 - 1926, bước ngoặt căn bản trong cuộc đời đồng chí là tham gia các phong trào đấu tranh công khai; được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giáo dục, rèn luyện tại Quảng Châu (Trung Quốc). Từ đây, đồng chí trở thành chiến sĩ cộng sản kiên trung, xác lập vững chắc lý tưởng cách mạng vô sản, gắn bó trọn đời với Đảng và dân tộc.

Trong những năm hoạt động bí mật ở trong nước, đồng chí được Đảng giao nhiều trọng trách quan trọng, trực tiếp tham gia xây dựng tổ chức cách mạng, lãnh đạo phong trào đấu tranh ở Nam Kỳ. Bị thực dân Pháp bắt, kết án và đày ra Côn Đảo gần 7 năm, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản. Chính trong lao tù khắc nghiệt, ý chí và bản lĩnh của đồng chí càng được tôi luyện, trở thành nền tảng cho những cống hiến to lớn sau này.

Từ năm 1940, đồng chí Phạm Văn Đồng được cử sang Côn Minh làm việc trực tiếp bên cạnh lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, tham gia chuẩn bị điều kiện quyết định cho sự trở về Tổ quốc và cao trào cách mạng trong nước. Trở về Cao Bằng năm 1941, đồng chí tích cực tham gia xây dựng căn cứ địa Việt Bắc, tổ chức Mặt trận Việt Minh, góp phần quan trọng vào việc tập hợp lực lượng, chuẩn bị Tổng khởi nghĩa.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí được giao nhiều nhiệm vụ trọng yếu trong bộ máy nhà nước non trẻ. Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Tài chính đầu tiên của Chính phủ lâm thời, đồng chí đã cùng Chính phủ giải quyết kịp thời những khó khăn cấp bách về tài chính, tiền tệ, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng trong hoàn cảnh “ngàn cân treo sợi tóc”.

Trong lĩnh vực đối ngoại, đồng chí là nhà ngoại giao xuất sắc của cách mạng Việt Nam. Với tư duy sắc sảo, lập trường nguyên tắc nhưng linh hoạt, đồng chí đã để lại dấu ấn quan trọng tại Hội nghị Fontainebleau (1946), Hội nghị Genève năm 1954, góp phần đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến thắng lợi trên mặt trận ngoại giao, mở ra bước ngoặt mới cho dân tộc.

Từ năm 1955 - 1987, đồng chí Phạm Văn Đồng giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ, sau đó là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng trong giai đoạn lịch sử đặc biệt quan trọng của đất nước. Trên cương vị này, đồng chí thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, phong cách lãnh đạo sâu sát thực tiễn, lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi quyết sách. Đồng chí luôn nhấn mạnh yêu cầu xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; đề cao thực hành tiết kiệm và trách nhiệm công vụ. Trong lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, đồng chí sớm nhận thấy những hạn chế của cơ chế quản lý cũ, từng bước chỉ đạo mở ra hướng đi mới trong sản xuất, kinh doanh, tạo tiền đề quan trọng cho tư duy đổi mới của Đảng sau này.

Một trong những giá trị nổi bật làm nên uy tín và tầm vóc của đồng chí chính là đạo đức cách mạng mẫu mực. Đồng chí suốt đời sống giản dị, khiêm tốn, liêm khiết, gần gũi Nhân dân; luôn đặt lợi ích của Đảng và dân tộc lên trên lợi ích cá nhân; nghiêm khắc với bản thân, chân thành với đồng chí, đồng bào; sẵn sàng nhận trách nhiệm trước Đảng và Nhân dân.

Với hơn 75 năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí Phạm Văn Đồng đã để lại cho Đảng và dân tộc ta di sản to lớn và sâu sắc. Cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách của đồng chí là sự kết tinh sinh động của trí tuệ, bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng và tinh thần phụng sự Nhân dân. Đồng chí mãi mãi là nhà lãnh đạo xuất sắc của cách mạng Việt Nam, tấm gương sáng để các thế hệ hôm nay và mai sau học tập, noi theo trong sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

THÁI VĂN KHỞI