Nhật Bản và cuộc đổi ngôi của bóng đá châu Á

Trong khi đó, Nhật Bản lần đầu tiên tham dự World Cup vào năm 1998 - thời điểm LĐBĐ Thế giới (FIFA) mở rộng giải đấu lên 32 đội. Xuất phát muộn hơn, nhưng gần 3 thập niên trôi qua, cán cân quyền lực giữa 2 nền bóng đá này đã thay đổi đáng kể.

Tại Bắc Mỹ mùa hè này, Hàn Quốc vẫn góp mặt ở vòng chung kết thế giới như thường lệ nhưng màn trình diễn của họ cho thấy nhiều dấu hiệu chững lại. Sau chiến thắng có phần chật vật trước CH Czech trong ngày mở màn, thầy trò HLV Hong Myung-bo lần lượt gục ngã trước Mexico rồi Nam Phi với cùng tỉ số 0-1. Điểm chung ở 2 thất bại là đại diện xứ kim chi đều để đối thủ ghi bàn trước và hoàn toàn bế tắc trong nỗ lực tìm đường trở lại.

Đó không còn là vấn đề của một giải đấu ngắn ngày mà phản ánh cách vận hành rất thiếu cân bằng. Khi đội trưởng Son Heung-min đã bước qua bên kia sườn dốc của sự nghiệp, toàn bộ gánh nặng sáng tạo dồn lên vai Lee Kang-in. Tiền vệ thuộc biên chế PSG thường xuyên phải lùi sâu tổ chức bóng, khiến khu vực vòng cấm đối phương thiếu đi một nhân tố tạo đột biến. Nếu 2 ngôi sao này đều bị khóa chặt, sức tấn công của Hàn Quốc gần như tê liệt.

Sau trận ra quân thắng ngược CH Czech 2-1, cổ động viên Hàn Quốc nhắc nhiều đến một gương mặt khác là Hwang In-beom của Feyenoord. Thế nhưng, tiền vệ thiên về phòng ngự như anh không thể khỏa lấp khoảng trống trên mặt trận tấn công của đội bóng Đông Á.

Lần thứ 3 liên tiếp "Samurai xanh" vượt qua vòng bảng

Trái ngược với Hàn Quốc, Nhật Bản không còn xây dựng lối chơi xoay quanh một cá nhân duy nhất. Họ sở hữu hệ thống mà mỗi trận đấu lại xuất hiện một người hùng khác nhau. Trước Tunisia là màn trình diễn bùng nổ của tập thể. Còn trước Thụy Điển, Daizen Maeda tỏa sáng sau pha phối hợp bài bản giữa Ritsu Doan và Ayase Ueda. Những cái tên nổi bật thay đổi liên tục, song bản sắc kiểm soát bóng, di chuyển đồng bộ và phối hợp tốc độ cao của Nhật Bản vẫn được duy trì.

Chính điều đó giúp họ tiến bộ nhanh chóng ở đấu trường thế giới. Đội bóng xứ sở mặt trời mọc cho thấy bất kỳ cầu thủ nào cũng có thể tạo nên khác biệt, thay vì chỉ trông chờ vào vài ngôi sao. Đây cũng là lần thứ 3 liên tiếp "Samurai xanh" vượt qua vòng bảng, đồng thời phá kỷ lục 6 bàn thắng ghi được trong toàn bộ World Cup 2018 trên đất Nga.

Đáng chú ý, trong khi Nhật Bản hiên ngang có mặt ở vòng 1/16 với tư cách nhì bảng F thì Hàn Quốc buộc phải trông chờ vào vé dành cho 8 đội xếp thứ 3 có thành tích tốt nhất. Trước đây, đại diện xứ kim chi chưa từng 2 lần liên tiếp vượt qua vòng bảng World Cup và hoàn toàn có thể kéo dài kỷ lục đáng buồn này tại giải đấu năm nay (Hàn Quốc đã lọt vào vòng 16 đội kỳ trước).

Khoảng cách giữa Nhật Bản và Hàn Quốc còn được phản ánh qua thành tích đối đầu. Kể từ vòng loại World Cup 1986 khu vực châu Á cho đến khi "Samurai xanh" lần đầu giành vé dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh vào tháng 11-1997, Nhật Bản chỉ thắng Hàn Quốc 2/16 lần chạm trán nếu tính trong 90 phút thi đấu chính thức.

Trận hòa 1-1 trước Thụy Điển ở lượt cuối vòng bảng đưa "Samurai xanh" chạm trán Brazil ở vòng 32 đội. Bóng đá Nhật Bản từng chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi lối chơi đầy hoa mỹ của "Selecao" khi huyền thoại Zico đặt chân đến quốc gia này năm 1991. Giờ đây, họ có cơ hội thử sức với chính "người thầy" của mình bằng một bản sắc đã được định hình rõ ràng.

Đây là bài kiểm tra cực lớn cho tham vọng mà Nhật Bản tuyên bố trước khi bước vào giải đấu: cạnh tranh ngôi vô địch. Người hâm mộ xứ mặt trời mọc có thể không hài lòng với vị trí nhì bảng F. Nhưng họ tin rằng không cách nào tốt để chứng minh Nhật Bản là ứng viên vô địch hơn là đối đầu với đội bóng từng 5 lần đăng quang World Cup là Brazil. Giờ là lúc "Samurai xanh" khẳng định những tuyên bố ấy không chỉ dừng ở lời nói.

Vài năm gần đây, cục diện đã đảo chiều. Sau thất bại 0-1 trước những "chiến binh Taegeuk" ở Giải vô địch bóng đá Đông Á 2019, đội bóng xứ mặt trời mọc toàn thắng và thậm chí không để thủng lưới trong những lần đối đầu gần nhất.