Nâng tầm giá trị xoài Cù Lao Giêng

Sản phẩm xoài sấy dẻo của Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng được trưng bày tại Lễ hội Đức năm 2025, kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ hữu nghị Việt Nam - Đức, tổ chức tại Hà Nội.

Mở rộng vùng trồng, chinh phục thị trường xuất khẩu

Với lợi thế đất đai màu mỡ, Cù Lao Giêng từ lâu là vùng trồng xoài nổi tiếng của huyện Chợ Mới cũ. Những năm gần đây, cùng với việc ứng dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn, nông dân nơi đây từng bước chuyển từ canh tác nhỏ lẻ sang liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi giá trị.

Nông dân Cù Lao Giêng, thành viên hợp tác xã thu hoạch xoài.

Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng là một trong những đơn vị thúc đẩy quá trình chuyển đổi này. Ông Nguyễn Minh Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng cho biết, từ 7 thành viên ban đầu, đến nay hợp tác xã có 51 thành viên chính thức và 243 thành viên liên kết, quản lý vùng sản xuất khoảng 1.100ha.

Để đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu, hợp tác xã chú trọng kiểm soát quy trình canh tác, hướng dẫn thành viên ghi chép nhật ký sản xuất điện tử và ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc. Vùng trồng từng bước được tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, góp phần nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của trái xoài.

Theo ông Nguyễn Minh Hiền, xoài Cù Lao Giêng đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Australia, New Zealand và Trung Quốc. Trong 9 tháng đầu năm 2026, hợp tác xã tiêu thụ khoảng 500 tấn xoài tại thị trường nội địa và xuất khẩu hơn 2.000 tấn.

Đa dạng sản phẩm từ chế biến sâu

Bên cạnh xuất khẩu xoài tươi, hợp tác xã còn chú trọng chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị nông sản, nhất là đối với những trái xoài không đạt yêu cầu về hình thức nhưng vẫn bảo đảm chất lượng.

Một trong những hướng đi được hợp tác xã triển khai là đầu tư hệ thống sấy sử dụng năng lượng mặt trời, với công nghệ được chuyển giao từ Đại học Silpakorn (Thái Lan), để sản xuất xoài sấy dẻo.

Sản phẩm xoài sấy dẻo được chế biến từ nguồn nguyên liệu xoài tại địa phương.

Ông Nguyễn Minh Hiền (đứng giữa) giới thiệu sản phẩm xoài sấy dẻo với đối tác Hàn Quốc.

Sản phẩm được chế biến từ xoài chín nguyên chất đạt tiêu chuẩn VietGAP, sử dụng nhiệt năng mặt trời trong quá trình sấy khoảng 24 giờ. Cách làm này giúp tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, tạo thêm sản phẩm có giá trị gia tăng và kéo dài thời gian bảo quản so với trái xoài tươi.

Hiện sản phẩm xoài sấy dẻo loại 500g có giá bán khoảng 135.000 đồng/hộp. Hoạt động chế biến không chỉ góp phần mở rộng đầu ra cho nông sản mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập cho lao động địa phương, trong đó có nhiều lao động nữ.

Tận dụng vỏ xoài phát triển vật liệu sinh học

Không dừng lại ở việc nâng cao giá trị trái xoài, Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng còn phối hợp với nhóm khởi nghiệp S2M nghiên cứu tận dụng vỏ xoài sau chế biến để sản xuất vật liệu da sinh học.

Trước đây, vỏ xoài là phụ phẩm phát sinh trong quá trình chế biến, cần được thu gom và xử lý. Qua hợp tác với nhóm S2M do Nguyễn Thị Thanh Vân sáng lập, nguồn phụ phẩm này được nghiên cứu để tạo ra vật liệu phục vụ sản xuất các sản phẩm thời trang và phụ kiện.

Chia sẻ về quá trình nghiên cứu kéo dài 3 năm, Nguyễn Thị Thanh Vân cho biết: “Một sản phẩm không thể gọi là tốt chỉ vì câu chuyện phía sau nhân văn. Vật liệu làm ra phải sử dụng được và đáp ứng kỳ vọng thị trường”.

Nguyễn Thị Thanh Vân (bìa phải), người sáng lập ý tưởng tận dụng vỏ xoài để sản xuất da sinh học.

Các sản phẩm túi, ví và phụ kiện thời trang được làm từ vật liệu da sinh học có nguồn gốc từ vỏ xoài.

Theo giới thiệu của nhóm nghiên cứu, quy trình sản xuất tận dụng thành phần cellulose trong vỏ xoài, phối trộn với glycerin hữu cơ, sau đó xử lý màu bằng phương pháp nhuộm sinh học và tích hợp mã QR truy xuất nguồn gốc. Vật liệu thành phẩm được sử dụng để phát triển các sản phẩm như túi, ví và phụ kiện thời trang.

Sáng kiến này đạt Giải Ba cuộc thi “Đồng Xanh - Không Khí Sạch 2025”, góp phần mở ra hướng khai thác mới đối với phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời kết nối sản xuất nông nghiệp với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.

Từ mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, phát triển thị trường xuất khẩu đến chế biến sâu và tận dụng phụ phẩm, mô hình của Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng cho thấy tiềm năng nâng cao giá trị nông sản thông qua liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây cũng là hướng đi góp phần sử dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu, giảm lượng phụ phẩm phải xử lý và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng tuần hoàn.

HẠNH CHÂU