Nhịp điệu của cảm xúc

Nhạc sĩ Cao Thành Chân sáng tác ca khúc. Ảnh: TIỂU ĐIỀN

Tôi có dịp trò chuyện với Nghệ sĩ ưu tú, nhạc sĩ Hồ Thanh Danh - Phân hội trưởng Phân hội Âm nhạc, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh An Giang, tác giả của nhiều ca khúc viết về quê hương An Giang được công chúng yêu mến. Gần 20 năm gắn bó với sáng tác và biểu diễn, ông đã chuyển hóa nhiều bài thơ thành những ca khúc phổ thơ giàu giá trị nghệ thuật.

Theo nhạc sĩ Hồ Thanh Danh, trong mỗi nhạc sĩ đều có tâm hồn của một thi sĩ nên rất dễ rung cảm trước những vần thơ giàu nhạc tính. Có bài thơ chỉ cần đọc lên đã ngân vang âm điệu, khơi gợi cảm xúc và thôi thú nhạc sĩ sáng tạo. Vì vậy, nhiều nhạc sĩ của Phân hội Âm nhạc thường lựa chọn thơ của hội viên Phân hội Văn học làm chất liệu sáng tác.

Nhạc sĩ Hồ Thanh Danh cho rằng, phổ nhạc không đơn thuần là đưa giai điệu vào lời thơ mà là mang đến cho bài thơ một đời sống mới, như “chắp cho thơ đôi cánh nhạc”. Tuy nhiên, không phải bài thơ hay nào cũng có thể phổ thành ca khúc. Khi phổ nhạc, nhạc sĩ có thể giữ nguyên lời thơ hoặc điều chỉnh trật tự câu, thay đổi một vài từ ngữ để phù hợp với giai điệu, tiết tấu nhưng vẫn phải giữ được tinh thần và ý tứ của tác phẩm. Cũng có trường hợp nhạc sĩ chỉ mượn cảm hứng từ hình ảnh, ý thơ để sáng tác nên ca khúc mới, được gọi là phỏng thơ.

“Chính niềm say mê thi ca đã dẫn dắt tôi tìm đến những bài thơ hay để sáng tác. Một ca khúc phổ thơ thành công phải bắt nguồn từ sự đồng điệu giữa người viết nhạc và người làm thơ. Khi cảm xúc gặp nhau, thơ và nhạc sẽ hòa quyện, tạo nên sức lay động, chạm đến trái tim người nghe”, nhạc sĩ Hồ Thanh Danh chia sẻ.

Trong thế hệ nhạc sĩ trẻ của An Giang, Cao Thành Chân là gương mặt ghi nhiều dấu ấn với các ca khúc phổ thơ. Anh lựa chọn những bài thơ có ngôn từ mộc mạc, giàu hình ảnh để sáng tạo nên giai điệu ngọt ngào, sâu lắng. Nhiều sáng tác của anh viết về người mẹ, người lính, tình yêu quê hương, đất nước và con người, mang màu sắc riêng, giàu cảm xúc, được công chúng đón nhận. Nhiều năm theo đuổi con đường sáng tác, nhạc sĩ Cao Thành Chân đã giành nhiều giải thưởng tại các cuộc thi âm nhạc trong tỉnh và khu vực.

Một trong những tác phẩm tiêu biểu của anh là ca khúc “Nỗi nhớ về một dòng sông”, được phổ từ bài thơ “Nhớ một dòng sông” của tác giả Hoàng Tiễn. Ca khúc khắc họa hình ảnh người lính mang theo nỗi nhớ quê hương trong những năm tháng chiến đấu. Khi phổ nhạc, anh chọn lọc một số câu thơ, điều chỉnh ca từ để phù hợp với cấu trúc âm nhạc nhưng vẫn giữ trọn tinh thần của tác phẩm. Với giai điệu trữ tình, sâu lắng, ca khúc nhanh chóng tạo được dấu ấn trong lòng công chúng, đoạt giải nhất Cuộc thi sáng tác ca khúc phổ thơ khu vực đồng bằng sông Cửu Long năm 2021 và giải B Liên hoan Âm nhạc toàn quốc đợt I năm 2023.

Nhạc sĩ Cao Thành Chân chia sẻ, phổ thơ giúp người sáng tác có điểm tựa từ những cảm xúc mà bài thơ mang lại, nhưng để ca khúc thực sự chạm đến người nghe, nhạc sĩ phải nghiên cứu kỹ nội dung, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, đồng thời, gửi gắm cảm xúc của chính mình vào từng giai điệu. “Tôi luôn quan niệm một bài hát hay phải có cảm xúc, ca từ giàu ý nghĩa, mang giá trị nghệ thuật và nhân văn. Chính sự đồng điệu trong cảm xúc là yếu tố quan trọng giúp tôi chuyển tải trọn vẹn vẻ đẹp của thi ca vào âm nhạc”, nhạc sĩ Cao Thành Chân bày tỏ.

Sự gặp gỡ giữa thơ và nhạc không chỉ tạo nên những tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật mà còn mở ra một đời sống mới cho thi ca, giúp những thông điệp về tình yêu quê hương, đất nước, con người và cuộc sống lan tỏa sâu rộng hơn. Với các nhạc sĩ An Giang, mỗi ca khúc phổ thơ không đơn thuần là một tác phẩm âm nhạc mà còn là sự đồng điệu của hai tâm hồn nghệ sĩ, nơi cảm xúc được chắp cánh để tiếp tục ngân vang, lưu giữ giá trị đẹp trong lòng người yêu nghệ thuật.

TIỂU ĐIỀN