Nhọc nhằn vác lúa mướn

15/04/2026 - 05:00

 - Mỗi bao lúa vài chục ký, mỗi ngày vài trăm ngàn đồng. Nghề vác lúa mướn nuôi sống nhiều người, nhưng cũng bào mòn sức lực theo từng mùa gặt.

Chiều dần buông, ánh nắng nhạt dần qua dãy nhà trên đê cũng là lúc những người vác lúa mướn tranh thủ làm cho chủ đất. Trên các cánh đồng xã Cần Đăng, lúa chín cúi đầu, nhuộm vàng cả góc trời. Những chiếc máy gặt đập liên hợp hối hả thu hoạch lúa. Dưới kênh 4 Tổng, những chiếc sà lan chạy lừ đừ rẽ nước ra vào chở lúa. Trên đê, từng bao lúa được người dân vác đổ xuống ghe. Khi khoang đã đầy, ghe khẳm dần, những anh tài công nổ máy chở lúa theo dòng kênh thẳng ra sông lớn cân cho các nhà máy xay xát.

Những người vác lúa mướn ở xã Cần Đăng vác lúa cho nhà nông mùa gặt. Ảnh: THÀNH CHINH

Chiếc sà lan này vừa rời đi thì chiếc kế tiếp cập bến. Nhóm vác lúa mướn nhanh tay khiêng cầu ván bắc từ kênh xuống ghe để dễ dàng vận chuyển. Nhìn cánh đồng lúa bao la, chúng tôi choáng ngợp trước sắc vàng trải rộng và lòng đầy kiêu hãnh bởi vùng đất trù phú của quê hương. Từ phía bờ kênh bên kia, chúng tôi gặp chiếc trẹt chở lúa khẳm từ trong kênh nhỏ chuyển ra kênh 4 Tổng. Buổi chiều nắng nhạt, các anh trai vác lúa mướn xuống trẹt vác từng bao lúa qua chiếc sà lan cỡ lớn.

Vào mùa lúa chín, mỗi ngày những người vác lúa mướn làm quần quật ngoài đồng suốt nhiều tiếng đồng hồ. Đa số cuộc sống gia đình họ đều khó khăn, nhưng tựu trung chí thú làm ăn để nuôi gia đình. Hì hục vác bao lúa bước lên bờ đê, ông Đoàn Văn Hoàng, ngụ ấp Vĩnh Hòa 2, xã Cần Đăng lê bước chân nặng trịch. Ở tuổi 60, lẽ ra phải nghỉ ngơi, vui cùng con cháu, nhưng ông vẫn hăng hái vào nghề bốc vác mướn, kiếm thêm thu nhập khi ngày mùa đến.

Thấy ông Hoàng thở hổn hển, tôi hỏi: “Mệt không chú?”. Cố vác bao lúa trút xuống ghe, ông thở phào, rồi tâm sự: “Nghề vác lúa mướn mệt lắm chú ơi! Mỗi bao lúa nặng 50kg, trung bình, tôi vác hơn 10 tấn lúa/ngày. Mỗi tấn tôi nhận tiền công 50.000 đồng, kiếm được khoảng 400.000 đồng/ngày, sau khi trừ các khoản chi phí”. Ông Hoàng bày tỏ, nghề vác lúa mướn đòi hỏi cần sức mạnh, chủ yếu trai tráng trong xóm đảm nhận. Nhưng vì cuộc sống gia đình khó khăn nên ông Hoàng phải gồng lưng vào nghề cơ cực này.

Ngồi bệt xuống bao lúa nghỉ xả hơi, ông Hoàng nhớ lại những năm trước khi còn là nông dân đam mê canh tác lúa. Thấy nông dân sản xuất lúa trúng mùa được giá, ông mạnh dạn đầu tư vốn thuê 20 công đất trồng lúa, mong đổi đời. Thế nhưng, qua mấy mùa thu hoạch, chẳng thấy lãi đâu. Nhiều năm vất vả trên đồng chăm bón cho cây lúa, nhưng không hiệu quả, lỗ hơn 50 triệu đồng. Từ đó, ông Hoàng bỏ nghề nông, chuyển sang vác lúa mướn trong xóm.

Ở xã Cần Đăng, vào mùa gặt có nhiều nam giới vác lúa mướn, giải quyết việc làm thời vụ ở địa phương. Ông Hoàng cho biết, trong xóm có nhiều nhóm, đội vác lúa mướn, riêng đội của ông có 9 người đàn ông vừa chuyển lúa, vác lúa. Mỗi năm, đội vác lúa mướn phục vụ xuyên suốt 3 vụ lúa. Vào những ngày thu hoạch rộ, mỗi người vác trên 400 bao lúa, tương đương với 20 tấn. Anh Nguyễn Tuấn Em, ngụ xã Cần Đăng giải thích, vác lúa lồi cực gấp 2 lần so với vác lúa từ đồng xuống ghe. “Ruộng lúa nằm trong đồng sâu, không đó đường chở ra, vì vậy chỉ có cách duy nhất là chở bằng trẹt theo con mương nước. Vác lúa lồi cực gấp 2 lần so với vác lúa từ ruộng xuống sà lan. Làm cực gấp đôi, nhưng chúng tôi vẫn lấy giá hữu nghị, vì hiện giá lúa thấp, nông dân sản xuất không có lời. Anh em làm với nhau riết quen mặt, chúng tôi không nỡ lấy giá cao”, anh Tuấn Em chia sẻ.

Anh Nguyễn Văn Hoàng - đội trưởng đội vác lúa mướn, ngụ xã Cần Đăng cho biết, làm nghề này rất cực, mùa nắng phải tranh thủ vác lúa từ mờ sáng đến 10 giờ, anh em mới tìm bóng cây ăn cơm nước, nghỉ ngơi. Đến khoảng 15 giờ khi nắng dịu nhẹ, anh em tiếp tục công việc. Đa số các thành viên trong đội đều siêng năng. Người lớn nhất 60 tuổi, người trẻ nhất cũng 41 tuổi, tất cả đều nỗ lực làm mướn để lo cho gia đình.

Chập choạng tối, trên tuyến kênh 4 Tổng vẫn còn những người vác lúa mướn miệt mài với bao lúa cuối cùng. Xong việc, dù mệt đừ nhưng ai nấy đều nhanh chân lên xe quay về mái ấm sau một ngày dài vất vả trên đồng.

THÀNH CHINH